Vào sáng ngày Thứ Ba 3 tháng 8 2021, tại công viên Moon Park thành phố Costa Mesa, cựu Dân Biểu Liên Bang Harley Rouda và một số nhà khoa học môi trường đã tổ chức một cuộc họp báo để cảnh báo về vấn đề các hóa chất độc hại vĩnh viễn PFAS đang ảnh hưởng tiêu cực đến nguồn nước sạch của Quận Cam, và kêu gọi Quốc Hội Hoa Kỳ nên có hành động nhanh chóng để bảo vệ sức khỏe của người dân Mỹ. Moon Park nằm trên lưu vực sông Santa Ana, là một trong những nguồn cung cấp nước ngầm cho cư dân Quận Cam. Trong buổi họp báo còn có sự tham dự của bà Nelida Mendoza, là Nghị Viên Thành Phố Santa Ana kiêm Giám Đốc Thủy Cục Quận Cam (OC Water District). Các nhà khoa học tham dự bao gồm Garry Brown Sáng Lập Viên tổ chức Orange County Coastkeeper, và Michael Wellborn, Chủ Tịch tổ chức California Watershed Network.
Buổi họp báo có liên quan đến sự kiện vào ngày 21 tháng 7 2021, Hạ Viện Hoa Kỳ đã bỏ phiếu thông qua dự luật PFAS Action Act, theo đó:
- Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường Hoa Kỳ (EPA) trong vòng hai năm sẽ xác lập một tiêu chuẩn nước uống quốc gia đối với một số hóa chất vĩnh viễn PFAS để bảo vệ tốt hơn sức khỏe cộng đồng.
- Yêu cầu Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường (EPA) đặt ra những giới hạn việc xả thải công nhiệp đối với PAFS, và cung cấp $200 triệu hằng năm cho việc chế biến nước thải.
- Yêu cầu việc xét nghiệm sức khỏe liên quan đến PFAS một cách toàn diện.
Trong cuộc bỏ phiếu, 183 Dân Biểu Cộng Hòa đã bỏ phiếu chống lại dự luật này, trong đó có bà nữ Dân Biểu Michelle Steel đại diện Địa Hạt 48th bao gồm khu vực Little Saigon Quận Cam. Dự luật đã được chuyển lên Thượng Viện xem xét.
PFAS là tên gọi chung của khoảng 5,000 hóa chất độc hại tồn tại vĩnh viễn, nhiều thập niên trước đây được sử dụng trong một số ngành công nghiệp hàng không, xe hơi, xây dựng, điện tử… Một số công ty hóa chất lớn đã sử dụng, sản xuất các sản phẩm có chứa PFAS như DuPont, BASF, 3M… PFAS không phân hủy, tồn tại gần như vĩnh viễn trong môi trường. Khi thâm nhập vào cơ thể con người qua nguồn nước và tích tụ vượt qua một ngưỡng giới hạn, PFAS có thể gây ra dị tật bẩm sinh, ung thư, gây tổn hại gan , thận và viêm loét đại tràng. Một nhân vật nổi tiếng có liên quan đến PFAS là ông William “Bucky” Bailey, cư dân Virginia sinh năm 1981 với dị tật bẩm sinh ở mắt và mũi. Mẹ của ông làm việc cho công ty DuPont, trong lúc mang thai ông đã tiếp xúc với hóa chất C8 (một loại PFAS) trong nhà máy nên đã bị ảnh hưởng bào thai dị tật. Gia đình ông sau đó đã tham gia vụ khởi kiện DuPont đòi bồi thường. Vào năm 2017, DuPont đã phải thỏa thuận đền bù $617 triệu cho khoảng 3,550 nạn nhân ở West Virginia.
Tại buổi họp báo, các nhà khoa học môi trường đã kêu gọi Thượng Viện nhanh chóng thông qua dự luật PFAS Action Act, chuẩn bị nguồn tài trợ cho các địa phương để làm sạch PFAS khỏi nguồn nước. Chi phí làm sạch nguồn nước rất tốn kém, có khi lên đến hàng trăm triệu đô chỉ với Quận Cam. Nó thực sự là gánh nặng mà ngân sách tiểu bang, quận hạt khó kham nổi.
Với tư cách là Giám Đốc Thủy Cục Quận Cam, bà Mendoza cho biết tháng 7 vừa qua, nhà máy đầu tiên lọc PFAS khỏi nguồn nước của Quận Cam đặt tại Fullerton đã chính thức đi vào hoạt động. Hiện nay, 61 giếng nước của Quận Cam (tương đương khoảng 30% tổng số giếng nước) phải ngừng hoạt động do bị nhiễm PFAS. Ảnh hưởng của vấn đề này đến sức khỏe, đời sống của người dân Quận Cam là rất lớn. Đây không phải là vấn đề chính trị để tranh cãi, đấu đá đảng phái. Người dân phải có ý thức, cùng nhau áp lực lên các vị dân cử tại địa phương mình, buộc họ phải có hành động cụ thể để giải quyết vấn đề này.
Trong phần phát biểu của mình, cựu Dân Biểu Harley Rouda nói rằng ông rất thất vọng khi người kế nhiệm mình là bà Michelle Steel đã bỏ phiếu chống lại dự luật PFAS Action Act, đồng nghĩa với việc chống lại quyền lợi của cử tri Quận Cam và đứng về phía những kẻ gây ô nhiễm. Trong thời đương nhiệm chức vụ Dân Biểu Liên Bang địa hạt 48, Ông Rouda cũng là thành viên của Tiểu Ủy Bang Môi Trường & Nguồn Nước tại Hạ Viện. Ông không những ủng hộ dự luật này, mà còn giới thiệu dự luật của riêng mình PFAS User Fee Act of 2019, theo đó buộc các công ty gây ô nhiễm phải chịu trách nhiệm cho việc đầu độc những gia đình Mỹ. Theo ông, ngay cả khi nhà máy lọc PFAS hoạt động, vấn đề là ai phải trả cho những chi phí đắt đỏ này. Nếu những nhà lập pháp không có hành động cụ thể, chính những người dân đóng thuế ở Quận Cam phải trả chi phí, chứ không phải là những công ty đã xả thải làm nhiễm độc nguồn nước. Chúng ta cần hành động tức thời của các nhà lập pháp, yêu cầu quốc hội phải nhanh chóng thông qua dự luật để bảo vệ sức khỏe của người dân Mỹ. Chúng ta cần hành động để bảo vệ môi trường cho chúng ta, cho con cái chúng ta và những thế hệ tương lai. Ông kêu gọi mọi người hãy đứng về phía chính nghĩa của lịch sử. (VB)
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình