Hôm nay,  

María Corina Machado đoạt Giải Nobel Hòa Bình 2025

10/10/202502:17:00(Xem: 4265)
Peace Nobel
Giải Nobel Hòa Bình về tay nhà lãnh đạo đối lập
Venezuela Maria Corina Machado. 



Nhà lãnh đạo đối lập Venezuela María Corina Machado được trao Giải Nobel Hòa Bình năm 2025, nhằm vinh danh cuộc tranh đấu bền bỉ suốt nhiều thập niên của bà chống lại chế độ độc tài, sự can đảm trong công cuộc bảo vệ dân chủ, và vai trò lãnh đạo đạo đức giữa một đất nước đang kiệt quệ vì khủng hoảng.

Được mệnh danh là “Bà Đầm Thép của Venezuela”, Machado đã phải sống ẩn náu hơn 14 tháng qua, kể từ khi bà từ chối rút lui sau khi Nicolás Maduro tự tuyên bố thắng cử trong cuộc bầu cử bị Hoa Kỳ và Liên Hiệp Âu Châu bác bỏ là gian lận.

Theo khảo sát mới đây, phần lớn dân chúng Venezuela cùng với Hoa Kỳ không công nhận tính chính danh của Maduro, người đã “cướp” hai kỳ bầu cử liên tiếp. Dù bị truất quyền tranh cử, bị đe dọa và buộc phải im tiếng, Machado vẫn kiên định: bà tiếp tục kêu gọi bầu cử tự do, vận động dân chúng, phơi bày những vi phạm nhân quyền và trở thành lương tri đạo đức của quốc gia.

Ngay cả khi phải hoạt động bí mật, bà vẫn bền bỉ cổ xúy cho pháp quyền và trách nhiệm công quyền tại Caracas, nơi chính quyền Maduro đã bóp nghẹt quyền chính trị, loại bỏ trái phép các ứng cử viên đối lập và đàn áp thô bạo tiếng nói bất đồng. Maduro, người kế vị Hugo Chávez, tiếp tục cai trị Venezuela bằng bàn tay sắt.

Trước đó, dư luận từng rộ tin Tổng thống Donald Trump có thể đoạt giải năm nay, sau khi ông đạt được nhiều thỏa thuận chấm dứt xung đột trong năm 2025 – trong đó có hiệp định ngưng chiến lịch sử tại Gaza được thông qua tối thứ Năm. Tuy nhiên, hạn chót đề cử cho giải Nobel Hòa Bình năm nay là ngày 31 tháng Giêng; vì vậy, mọi đề cử dành cho Trump sau thời điểm đó sẽ được xem xét cho giải năm 2026.

 

Sơ lược về Giải Nobel Hòa Bình 2025

Giải Nobel Hòa Bình được khởi xướng từ di chúc năm 1895 của nhà phát minh Alfred Nobel, người chia tài sản của mình thành năm phần để vinh danh các thành tựu xuất sắc trong vật lý, hóa học, y học, văn chương và hòa bình. Giải được công bố mỗi tháng Mười và trao vào tháng Mười Hai hằng năm tại Oslo, Na Uy.

Khác với bốn giải còn lại do Ủy ban Thụy Điển xét chọn, Giải Nobel Hòa Bình do Ủy ban Na Uy quyết định – gồm năm thành viên do Quốc hội Na Uy bổ nhiệm. Người đoạt giải nhận huy chương và khoảng 1,17 triệu Mỹ kim tiền thưởng.

Hàng ngàn người trên thế giới có quyền đề cử – từ các thành viên chính phủ, giới học giả, lãnh đạo các tổ chức quốc tế đến những người từng đoạt giải. Ủy ban sẽ họp kín trong nhiều tháng để lập danh sách rút gọn và chọn ra người thắng cuộc.

Năm nay có 338 đề cử, gồm 244 cá nhân và 94 tổ chức. Dù danh sách không được công bố, một số người có quyền đề cử đã tiết lộ lựa chọn của mình, trong đó có Thủ tướng Campuchia Hun Manet và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu – cả hai xác nhận đã đề cử Tổng thống Donald Trump. Ngoài ra, những ứng viên được truyền thông chú ý gồm mạng lưới tình nguyện Sudan’s Emergency Response Rooms – nhóm đang cứu trợ dân thường giữa nội chiến Sudan – và Yulia Navalnaya, góa phụ của chính khách đối lập Nga Alexei Navalny.

Trong quá khứ, giải thưởng này từng vinh danh nhiều nhân vật và tổ chức có ảnh hưởng lớn trong lịch sử nhân loại: Nelson Mandela và F.W. de Klerk (1993) vì chấm dứt chế độ apartheid tại Nam Phi; Martin Luther King Jr. (1964) vì cuộc đấu tranh bất bạo động cho quyền dân sự; Đức Đạt Lai Lạt Ma (1989); Malala Yousafzai (2014); cùng nhiều tổ chức nhân quyền tại Nga, Belarus và Ukraine.

Tuy nhiên, giải thưởng cũng nhiều lần gây tranh cãi. Năm 1973, Ủy ban trao giải cho Henry Kissinger và Lê Đức Thọ vì Hiệp định Paris, nhưng Lê Đức Thọ từ chối nhận, còn Kissinger bị nhiều người xem là “kiến trúc sư chiến tranh.” Năm 2009, Tổng thống Barack Obama được trao giải chỉ vài tháng sau khi nhậm chức, khiến nhiều người cho rằng ông chưa kịp chứng minh vai trò gì trong hòa bình. Năm 2019, Thủ tướng Ethiopia Abiy Ahmed được vinh danh vì hòa giải với Eritrea, nhưng sau đó lại dẫn quân mở chiến dịch đẫm máu tại Tigray.

Năm ngoái, Giải Nobel Hòa Bình 2024 được trao cho tổ chức Nihon Hidankyo – phong trào của các nạn nhân bom nguyên tử Hiroshima và Nagasaki – ghi nhận hơn nửa thế kỷ đấu tranh của họ cho việc giải trừ vũ khí hạt nhân.

1234567Trang sauTrang cuối

• Trump ‘mồi’ cho Iran kéo quân biến LA và San Diego thành bình địa • Sinh viên Cornell biểu tình phản đối trường giải quyết cáo buộc cưỡng hiếp tập thể • Trump đòi bắt các cơ quan truyền thông vì đưa tin về cuộc tranh cử • Quân đội Hoa Kỳ thi hành án xử bắn đầu tiên từ năm 1961 • Trump lại tuột điểm trong cuộc thăm dò mới • Roy Cooper dẫn đầu, super PAC của đảng Dân Chủ không cần quảng cáo ở North Carolina • Cựu thí sinh “American Idol” lãnh án chung thân không ân xá vì sát hại vợ • Tối Cao Pháp Viện mở niên khóa mới với vụ kiện khí hậu gây nhiều tranh luận • Biểu tình lan rộng khắp nước Pháp, từ các cuộc xuống đường của học sinh

Trước tiên là chuyện cá độ văn học. Bởi vì người dám đưa tiền ra cá độ, hẳn là có lý do họ tin rất mực. Nếu nhìn vào các thị trường dự đoán và nhà cái về giải văn học trong những ngày trước mùa Nobel 2026, chưa có ứng viên nào vượt trội tuyệt đối. Nobel Văn học vẫn là giải khó đoán nhất vì Viện Hàn lâm Thụy Điển thường gây bất ngờ. Tuy nhiên, một số tên tuổi được nhắc đến nhiều nhất hiện nay.

Tôi không gọi là bệnh Tôi gọi là thời tiết cơn địa chấn từ ngực không bản tin nào dự báo Tôi hai mươi tuổi tin rằng mình đặc biệt cách một cơn mưa tin mình là nguyên nhân cơn lụt

- Giải Nobel Y học trao cho 3 Giáo sư đang dạy ở Mỹ, Đức, nghiên cứu về não bộ. - CBS: công an bắt 12 người đã trộm 2.700 con mèo bán cho các tiệm thịt mèo Sài Gòn. - Nam Hàn: 1 tàu cá với 11 thuyền viên lật chìm, chỉ vớt được 9 người, trong đó có 1 người Việt, mất tích 2 người. - Các học giả thế giới kinh hoàng: Trump tới Ohio, nói "Tôi hiểu biết nhiều hơn về mọi thứ so với bất kỳ ai trong căn phòng này. Bất kỳ ai ở bất cứ đâu trên thế giới." - Giá dầu diesel tăng cao: 82 công ty vận tải đường bộ đã chính thức nộp đơn khai phá sản từ đầu năm 2026 (nhưng theo thống kê của ngành, là 200 công ty phá sản).

Dịch theo bản tin AP, do phóng viên Gerald Imray viết từ Nam Phi: Một người nhập cư bị Mỹ trục xuất và giam giữ tại nhà tù ở châu Phi hơn một năm qua đã được trả tự do. Một công dân Lào bị Mỹ trục xuất sang Eswatini (quốc gia có tên cũ là Swaziland, trước khi đổi tên năm 2018) trong chiến dịch siết chặt kiểm soát nhập cư của chính quyền Trump đã được trả tự do khỏi nhà tù an ninh nghiêm ngặt tại quốc gia châu Phi này vào Chủ nhật, sau hơn một năm bị giam giữ; thông tin này do luật sư của ông cho biết.

- Cosco bị kiện vì mua hạt điều VN từ các trại lao động cưỡng bức và lao động trẻ em VN. - Nhật Bản siết nhập cư: GS Nhật nói có quá nhiều tin giả để thổi phồng số lượng người nhập cư gây tội phạm, lạm dụng phúc lợi xã hội, và nỗi lo nhập cư ồ ạt. Dân gốc Việt than trời. - Biển Đông: Hải quân Philippines truy bắt 1 tàu lạ nghị đánh bắt cá bằng thuốc nổ, 2 tàu Hải Cảnh TQ và 1 trực thăng TQ tới quậy phá, cứu tàu lạ. - Trump đe dọa áp thuế 300% nếu các hãng Nam Hàn, TQ, Nhật, Canada không mở xưởng ở Mỹ. Nam Hàn lo ngại có dự án sẽ lỗ. Nếu bị thuế 300%, thùng mì gói Nam Hàn 10 USD sẽ bán giá 40 USD? - Iran: Mỹ đang xét thỏa thuận do Iran đề ra // Iraq bắt những người xúc phạm quốc kỳ Mỹ trong cuộc biểu tình vì chủ quyền // Anh: 1 tàu dầu Anh bị phi đạn lạ bắn trúng, bể phòng máy. - Trump thành lập Lực lượng Siêu trí tuệ (SIF), tận dụng trí tuệ nhân tạo vào đời sống. - Trump tới Ohio kêu gọi bầu cho các ứng cử viên Cộng Hòa, hăm dọa nếu Dân Chủ thắng Ohio, Trump sẽ cắt viện trợ liên

Tôi từng được Thầy bổn sư dạy rằng, "Con đừng nên tranh cãi." Thế rồi nhiều năm sau, tôi bước vào nghề báo. Và thế rồi, tôi tự nhận thấy, từng dòng chữ mình viết xuống, từ trong thời chưa có máy vi tính, và từng chữ gõ xuống bàn phím từ khi có vi tính, là đi giữa những trận đồ tranh cãi. Thí dụ, chữ "máy vi tính" tôi vừa gõ hiển nhiên là một lựa chọn, và những lý luận, rằng tại sao không gõ chữ "máy điện toán" và rằng chữ này hay chữ kia là mang theo cả một khung trời giáo dục. Hay lựa chọn giữa chữ "tàu sân bay" và "hàng không mẫu hạm" và rất nhiều nữa.

Bài phân tích sau là của báo Dagens.com US hôm Thứ Bảy ngày 3/10/2026, tựa đề "America's clean car surrender: How the US auto industry lobbied to become globally obsolete" (Mỹ đầu hàng trong cuộc đua xe sạch: Kỹ nghệ xe hơi Mỹ đã vận động hành lang để tự trở nên lạc hậu trên toàn cầu) của nhà phân tích Asger Risom.

Theo bản tin trên báo New York Post hôm Thứ Bảy, ngày 3 tháng 10/2026: Sau 7 năm đau đớn, một người mẹ ở New York phát hiện bác sĩ phẫu thuật sinh mổ đã để quên kim trong bụng của cô, theo hồ sơ kiện nộp lên tòa.

Khoản tiền 52 triệu USD ban đầu được phân bổ cho Ukraine, châu Âu và các đồng minh ở Trung Đông đang bị chuyển hướng sang Colombia, Ecuador, Panama và Peru, gây ra sự phản đối từ Quốc hội. Sự phản đối từ Quốc hội: Thượng nghị sĩ Dân Chủ Jeanne Shaheen và Dân biểu Dân Chủ Gregory Meeks đã yêu cầu tạm dừng việc giải ngân khoản tiền này, viện dẫn lý do vi phạm các quy định pháp luật và mục đích ban đầu do Quốc hội đề ra. Thay đổi chiến lược: Bộ Ngoại giao tuyên bố việc chuyển hướng này nhằm hỗ trợ chiến lược xoay trục sang Tây Bán cầu

Bản tin sau là từ đài KOLR Springfield hôm Thứ Sáu, ngày 2/10/2026. Một người đàn ông ở Springfield, kẻ bị kết án trong vụ nổ súng khiến Chaviz Nguyen thiệt mạng tại trung tâm thành phố vào năm 2023, đã bị tuyên án tù chung thân không ân xá, cùng với ba bản án tù chung thân khác và thêm 60 năm tù.

- Vòm đá 550 năm tuổi ở Hawaii sụp đổ. - UAE: phi công phụ trên chuyến bay Dubai định thực hiện âm mưu khủng bố. - Vụ hiếp dâm tại Cornell: Biện lý quyết định không truy tố trước khi xem xét thêm bằng chứng. - Bắc Hàn phóng hỏa tiễn đạn đạo ra vùng biển phía Đông. - Học sinh Pháp biểu tình vì thiếu giáo viên và trường học xuống cấp. - Nga tấn công một trong những cây cầu lớn của Kyiv. - Xe hơi lao vào đám đông ở Úc, ít nhất 10 người bị thương.

• Việc Làm Tại Mỹ Tăng Chậm, Thất Nghiệp Lên 4.2% Trước Bầu Cử Giữa Nhiệm Kỳ • Mỹ Và Đồng Minh Tung Dầu Diesel Dự Trữ Khi Giá Tăng Vọt • Tòa Kháng Án Chặn Việc Khắc Tên Trump Lên Viện Hòa Bình • Ngũ Giác Đài Tăng Cường Hải Lực Tại Trung Đông • Hegseth Giao Gingrich, Elon Musk Thẩm Định Chiến Tranh Tương Lai • New York Chỉ Định Công Tố Đặc Biệt Điều Tra Vụ Nữ Sinh Cornell Tố Bị Cưỡng Hiếp • Mỹ Chuyển $52 Triệu Viện Trợ Quân Sự Từ Âu Châu Sang Mỹ Latinh • Chính Sách Năng Lượng Trump Có Thể Khiến Mỗi Gia Đình Tốn Thêm $6,500 • Mỹ Sẽ Cấp Hộ Chiếu Mẫu Mới, Nộp Đơn Hoàn Toàn Qua Mạng • Trump ÉpThượng Viện Chấm Dứt Việc Đổi Giờ Hai Lần Mỗi Năm • Vé Máy Bay Dịp Lễ Cuối Năm Đắt Nhất Trong 10 Năm

Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ hôm Thứ Ba, 29 Tháng Chín, cho phép chính quyền Tổng Thống Donald Trump tạm thời tiếp tục trục xuất di dân sang những quốc gia không phải quê hương của họ, trong lúc các thẩm phán xem xét tính hợp pháp của chính sách này. Tòa chấp thuận yêu cầu của Bộ Tư Pháp, tạm đình chỉ phán quyết của Thẩm Phán Liên Bang Brian Murphy tại Boston. Trước đó, ông Murphy cho rằng chính sách của Bộ Nội An đưa di dân sang một “quốc gia thứ ba” là bất hợp pháp nếu họ không được cơ hội trình bày về những nguy hiểm có thể gặp tại nơi bị đưa tới.

Việc xin thẻ xanh thông qua người phối ngẫu là công dân Hoa Kỳ hoặc thường trú nhân đang mất nhiều thời gian hơn đáng kể trong năm 2026. Các chính sách di trú của Hoa Kỳ đã trở nên nghiêm ngặt hơn dưới chính quyền Tổng thống Trump. Đồng thời, Sở di trú cũng đang duyệt xét ít đơn bảo lãnh di trú hơn.
1234567Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.