Giữa lúc phong trào “No Kings” lan rộng trên khắp nước Mỹ, nhiều chính khách Cộng hòa ra sức chế giễu và tìm cách hạ thấp ý nghĩa của nó, gọi người biểu tình là “kẻ cực đoan” hay “phản quốc.” Tổng thống Donald Trump thậm chí đăng video do trí tuệ nhân tạo tạo ra, trong đó ông đội vương miện và phóng uế lên đám đông biểu tình.
- Trump Cài Người Phủ Nhận Bầu Cử Vào Chính Quyền, Dọn Đường Kiểm Soát Hệ Thống Bỏ Phiếu.
- Khẩu Hiệu Biểu Tình “No Kings” Bị Đảng Cộng Hòa Chế Giễu, Nhưng Dân Mỹ Không Cười.
- Tòa Án Liên Hiệp Quốc Khiển Trách Israel, Gọi Việc Phong Tỏa Gaza Là Trái Luật Quốc Tế.
- Bạch Ốc Phá Cánh Đông Để Xây Đại Sảnh Khiêu Vũ, Gây Làn Sóng Phản Đối.
- Xe Đâm Vào Cổng An Ninh Bạch Ốc, Một Người Bị Bắt Giữ.
- Tổng Thư Ký NATO Gặp Trump Bàn Về Viện Trợ Ukraine.
- Nga Không Kích Nhà Trẻ Và Nhà Máy Điện Sau Khi Trump Hoãn Gặp Putin.
- Bạch Ốc Sắp Đạt Thỏa Thuận Với Đại Học Virginia Sau Nhiều Tháng Đối Đầu.
- Nhân Viên ICE Nổ Súng Ở Los Angeles, Làm Bị Thương Một Tài Xế Và Một Nhân Viên Liên Bang.
- Nữ Du Khách Trung Hoa Bị Bắt Vì Ăn Cắp Vàng Ở Bảo Tàng Paris.
- Chính Phủ Liên Bang Đóng Cửa Tuần Thứ Tư.
- Ngư Dân Colombia Thiệt Mạng Trong Cuộc Không Kích Của Mỹ.
- Bảo Hiểm Y Tế Tiếp Tục Tăng Giá: Người Lao Động Trả Nhiều Hơn, Hưởng Ít Hơn.
- Vụ Tù Nhân Bị Đánh Chết Tại New York: Cai Ngục Lãnh Án Sát Nhân Hai Đồng Nghiệp Trắng Án.
*
Trump Cài Người Phủ Nhận Bầu Cử Vào Chính Quyền, Dọn Đường Kiểm Soát Hệ Thống Bỏ Phiếu
Tổng thống Donald Trump đang âm thầm củng cố quyền lực trong lòng guồng máy bầu cử Hoa Kỳ. Những nhân vật từng phủ nhận kết quả năm 2020 – vốn được xem là cực đoan ngay cả trong hàng ngũ Cộng hòa – nay được ông đưa vào các chức vụ liên bang, trong khi những chương trình bảo vệ tính minh bạch của bầu cử bị tháo dỡ từng mảnh, theo tờ The New York Times.
Heather Honey, một trong các gương mặt chủ chốt của phong trào “bầu cử bị đánh cắp,” được bổ nhiệm làm Phó Trợ lý Bộ trưởng đặc trách “liêm chính bầu cử” tại Bộ An ninh Nội địa hồi tháng Tám. Trong cuộc họp với giới chức bầu cử 50 tiểu bang, Honey không nói về an ninh hệ thống bỏ phiếu, mà lặp lại các luận điệu từng thổi bùng thuyết âm mưu “máy kiểm phiếu bị gian lận,” khiến nhiều người tham dự rời cuộc họp trong lo ngại.
Trước khi vào chính quyền, Honey từng đề nghị trên một cuộc họp kín rằng Trump có thể “tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia” để áp đặt quy định bầu cử liên bang lên các tiểu bang – một bước đi mà giới luật hiến pháp xem là vượt giới hạn quyền hành.
Không chỉ Honey, hàng loạt nhân vật cùng chiến tuyến được đưa vào những vị trí chiến lược: luật sư Kurt Olsen – người từng giúp vận động kiện ngược kết quả năm 2020 – nay là cố vấn pháp lý cho Tòa Bạch Ốc; còn Marci McCarthy, người từng phát tán tin sai về máy kiểm phiếu ở Georgia, được giao làm Giám đốc truyền thông Cơ quan An ninh mạng và Hạ tầng (CISA).
Những bổ nhiệm này diễn ra giữa lúc CISA bị cắt giảm nhân sự hàng loạt – gần như xóa sổ toàn bộ nhóm chuyên gia từng phụ trách bảo vệ bầu cử khỏi tấn công mạng và tin giả. Hệ thống từng là lá chắn kỹ thuật cho nền dân chủ Mỹ nay bị rút ruột, để lại khoảng trống quyền lực mà các “nhà hoạt động chính trị” thân Trump đang lấp vào.
Theo giới quan sát, mục tiêu của Trump không chỉ là viết lại câu chuyện năm 2020 mà còn là nắm đòn bẩy cho các cuộc bầu cử sắp tới. Ông đang thúc ép các tiểu bang do Cộng hòa kiểm soát vẽ lại bản đồ bầu cử, đồng thời mở rộng tầm với của liên bang vào hệ thống bỏ phiếu địa phương – một lĩnh vực vốn do tiểu bang tự quản theo hiến pháp.
“Những người này không tìm sự thật, họ đi tìm chứng cứ để hợp thức hóa niềm tin sẵn có,” Matt Crane, cựu viên chức bầu cử Cộng hòa ở Colorado, nói. “Và khi họ nắm quyền, mọi thứ không còn khách quan nữa.”
Bộ Tư pháp hiện cũng đang thu thập kho dữ liệu cử tri lớn nhất trong lịch sử với danh nghĩa điều tra “phiếu bầu bất hợp pháp” – một cáo buộc chưa hề có bằng chứng. Cùng lúc, Bộ An ninh Nội địa yêu cầu các tiểu bang nộp dữ liệu cử tri hàng loạt để “đối chiếu tình trạng di trú,” một hành động khiến nhiều tiểu bang phản đối kịch liệt vì lo ngại thông tin bị sử dụng cho mục tiêu chính trị.
Những gì đang diễn ra cho thấy Trump không chỉ muốn thắng thêm một cuộc bầu cử – ông muốn viết lại luật chơi. Và khi những người từng hô hào “gian lận phiếu bầu” nay ngồi trên ghế giám sát bầu cử, câu hỏi không còn là liệu hệ thống có bị thao túng, mà là khi nào.
Khẩu Hiệu Biểu Tình “No Kings” Bị Đảng Cộng Hòa Chế Giễu, Nhưng Dân Mỹ Không Cười
Giữa lúc phong trào “No Kings” lan rộng trên khắp nước Mỹ, nhiều chính khách Cộng hòa ra sức chế giễu và tìm cách hạ thấp ý nghĩa của nó, gọi người biểu tình là “kẻ cực đoan” hay “phản quốc.” Tổng thống Donald Trump thậm chí đăng video do trí tuệ nhân tạo tạo ra, trong đó ông đội vương miện và phóng uế lên đám đông biểu tình.
Tuy nhiên, một cuộc khảo sát mới cho thấy đa số người Mỹ không xem đây là chuyện đáng cười. Theo Viện Nghiên cứu Tôn giáo Công cộng (PRRI), 56% người Mỹ cho rằng Trump là “một nhà độc tài nguy hiểm, cần bị giới hạn quyền lực trước khi phá hủy nền dân chủ,” so với 41% cho rằng ông là “một lãnh đạo mạnh mẽ cần thêm quyền để khôi phục sự vĩ đại của nước Mỹ.”
Tỉ lệ này đã tăng rõ rệt kể từ tháng Tư, khi kết quả là 52–44. Ngoài ra, 45% người được hỏi nói họ “hoàn toàn đồng ý” rằng Trump là mối đe dọa độc tài, và 43% cho rằng ông đang “tấn công vào các nguyên tắc hiến pháp và pháp quyền.”
Các cuộc thăm dò khác cũng cho thấy cùng xu hướng: 56% người Mỹ (theo CNN) nói Trump “đã đi quá xa” trong việc sử dụng quyền lực tổng thống; 62% (theo Washington Post–Ipsos) nói ông “vượt quá thẩm quyền”; và 69% (theo Pew Research Center) cho rằng ông nắm nhiều quyền lực hơn các tổng thống gần đây – gần một nửa trong số đó nhận định điều này “gây hại cho đất nước.”
Trước sự gia tăng của các cuộc biểu tình “No Kings,” nhiều chính trị gia Cộng hòa cho rằng khẩu hiệu này “phi lý,” vì Trump được bầu hợp pháp. Nhưng điều người biểu tình phản đối không phải là hình thức cai trị, mà là việc tổng thống hành xử như một người đứng trên luật pháp.
Những lo ngại này không mới. Trước khi Trump tái đắc cử, hơn một nửa người Mỹ đã dự đoán ông có thể hành xử như một nhà độc tài, và gần một nửa từng gọi ông là “phát xít.” Giờ đây, sau khi trở lại Bạch Ốc, tỉ lệ người cho rằng “tổng thống có quá nhiều quyền” đã tăng từ 32% dưới thời Biden lên 54%.
Dù Trump và đồng minh cố tình chế giễu phong trào “No Kings,” các dữ kiện cho thấy người dân Mỹ không cười. Họ đang nhìn thấy một vấn đề thật – khi quyền lực được tập trung vào một người, còn giới hạn quyền lực thì đang dần mờ đi.
Tòa Án Liên Hiệp Quốc Khiển Trách Israel, Gọi Việc Phong Tỏa Gaza Là Trái Luật Quốc Tế
Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) tại The Hague hôm thứ Tư ra phán quyết cố vấn, kết luận Israel – với tư cách quốc gia chiếm đóng – đã vi phạm nghĩa vụ quốc tế khi ngăn cản viện trợ nhân đạo vào Dải Gaza.
Chánh án Iwasawa Yuji tuyên bố: “Bên chiếm đóng không bao giờ được viện dẫn lý do an ninh để đình chỉ toàn bộ hoạt động cứu trợ.” Ông nói thêm rằng “người dân Gaza đang bị bỏ mặc, không được cung cấp đủ lương thực và thuốc men.”
Tòa đồng thời bác bỏ cáo buộc của Israel cho rằng Cơ quan Cứu trợ Liên Hiệp Quốc cho người tị nạn Palestine (UNRWA) bị Hamas thâm nhập, khẳng định không có bằng chứng nào cho thấy cơ quan này vi phạm tính trung lập. ICJ nhấn mạnh UNRWA vẫn là “nguồn cứu trợ không thể thay thế” tại Gaza.
Trong bản ý kiến dài, tòa nhắc lại rằng Israel bị ràng buộc bởi luật quốc tế: không được dùng nạn đói như một công cụ chiến tranh, và phải bảo đảm các kênh cứu trợ hoạt động thông suốt.
Phán quyết này tuy không mang tính cưỡng hành nhưng là lời cảnh cáo ngoại giao nặng nề, đặt thêm áp lực lên Tel Aviv giữa lúc thế giới ngày càng chỉ trích chiến dịch Gaza.
Phía Israel lập tức phản ứng. Đại sứ nước này tại Liên Hiệp Quốc Danny Danon nói ICJ đã “biến công lý thành chính trị,” cáo buộc tòa “làm ngơ trước tội ác của Hamas.”
Phán quyết mới là chương tiếp theo trong chuỗi chỉ trích quốc tế nhắm vào Israel kể từ khi chiến tranh Gaza nổ ra. Năm ngoái, ICJ từng tuyên bố sự chiếm đóng của Israel tại Bờ Tây và Đông Jerusalem là “bất hợp pháp” và yêu cầu nước này rút quân, ngừng xây dựng khu định cư.
Song song đó, Tòa đang thụ lý đơn kiện của Nam Phi cáo buộc Israel vi phạm Công ước Chống Diệt chủng – vụ án có thể kéo dài nhiều năm.
Dù bị bao vây bởi các hồ sơ quốc tế, chính phủ Israel vẫn khẳng định chiến dịch quân sự ở Gaza “phù hợp với luật pháp quốc tế” và tiếp tục cáo buộc Liên Hiệp Quốc “thiên vị chống Israel.”
Bạch Ốc Phá Cánh Đông Để Xây Đại Sảnh Khiêu Vũ, Gây Làn Sóng Phản Đối
Đây là ngôi nhà của nước Mỹ! Một sự xúc phạm trắng trợn với di tích quốc gia. Thật đáng xấu hổ! Tôi cứ thay phiên giữa cơn giận và nỗi đau nhìn tòa bạch ốc xinh đẹp, lịch sử của chúng ta bị hủy hoại," một người viết trên Google Maps.
Phần lớn cánh Đông của Bạch Ốc đã bị phá dỡ hôm thứ Ba để lấy chỗ cho một đại sảnh khiêu vũ do Tổng thống Donald Trump chủ trương xây dựng. Hình ảnh cho thấy công ty phá sập một phần cánh Đông của Bạch Ốc lan truyền nhanh khiến dân Mỹ sững sờ, gây bất bình trong giới bảo tồn và dấy lên cáo buộc rằng chính phủ đã hành động thiếu minh bạch.
Theo The Washington Post, công trình phá dỡ bắt đầu từ đầu tuần, nay đã làm biến mất gần hết lối vào phía Đông – nơi trước đây đặt văn phòng của Đệ nhất Phu nhân và là cổng chính đón khách tham quan Bạch Ốc.
Nhiều học giả cho rằng việc này là “hủy di sản không thể phục hồi.” Giáo sư Martha Joynt Kumar (Đại học Towson, Maryland) nói: “Họ đang vĩnh viễn phá hủy lịch sử.” Trên Google Maps, nhiều người đã phẫn nộ lên tiếng. "Đây là ngôi nhà của nước Mỹ! Một sự xúc phạm trắng trợn với di tích quốc gia. Thật đáng xấu hổ. Tôi cứ thay phiên giữa cơn giận và nỗi đau nhìn Bạch Ốc lịch sử, xinh đẹp của chúng ta bị hủy hoại," một người viết trên Google Maps, chấm công ty đấu thầu Aceco LLC một sao.
"Phá hủy 'Ngôi Nhà của Dân' mà chẳng cần trưng cầu ý dân, hành vi đáng khinh, dù viện cớ gì đi nữa,", một người khác phẫn nộ.
"Bạch Ốc là di tích lịch sử. Làm sao chuyện này hợp pháp đươc?" một người khác bình luận. "Hãy ngưng phá hủy ngôi nhà của nước Mỹ đi!" Nhiều người đồng thanh lên tiếng.
Tổ chức National Trust for Historic Preservation – cơ quan bảo tồn lịch sử do Quốc hội thành lập – đã gửi thư yêu cầu chính phủ tạm ngưng công trình, cho rằng đại sảnh mới rộng đến 90.000 foot vuông “sẽ nuốt trọn Bạch Ốc hiện hữu,” vốn chỉ khoảng 55.000 foot vuông.
Bạch Ốc đáp lại rằng phản ứng ấy là “cường điệu,” và cho rằng việc mở rộng này “là cần thiết, thích đáng và hoàn toàn do tư nhân tài trợ.” Một thông cáo cho hay: “Trong hơn một thế kỷ, các tổng thống Hoa Kỳ đều cải tạo, mở rộng và hiện đại hóa Bạch Ốc để đáp ứng thời thế.”
Trump từng nói hồi tháng Bảy rằng đại sảnh sẽ “không đụng đến tòa nhà chính” mà chỉ “nằm kế bên, tôn trọng hoàn toàn kiến trúc gốc.” Tuy nhiên, các giới chức thừa nhận việc xây dựng buộc phải tháo dỡ phần lớn cánh Đông. Một viên chức giấu tên nói những vật dụng lịch sử, gồm kỷ vật của Rosalynn Carter, đã được lưu trữ an toàn, nhưng không rõ phần nào của tòa nhà sẽ được giữ lại.
Bộ Ngân khố – nằm sát Bạch Ốc – đã ra lệnh cấm nhân viên chụp hình hoặc chia sẻ ảnh công trình, khiến dư luận càng thêm nghi ngờ về tính minh bạch. Nhà thầu ACECO, công ty chuyên về phá dỡ tại vùng Washington, được cho là phụ trách việc này, nhưng đã tạm đóng trang mạng của họ sau khi vụ việc bị phanh phui và một lượng "review" vũ bão đã xâm nhập vào trang đưa đánh giá công ty xuống mức thấp nhất cho thấy sự phẫn nộ của người dân.
Cánh Đông Bạch Ốc được xây từ năm 1942, là nơi làm việc của phu nhân tổng thống, Văn phòng Quân sự và phòng Thư ký xã hội. Suốt nhiều thập niên, đây là lối đón khách chính – con đường dẫn du khách qua hành lang ngập nắng, nhìn sang vườn Jacqueline Kennedy và những bức ảnh lịch sử treo dọc tường.
Theo cựu viên chức James McDaniel (Cơ quan Công viên Quốc gia), “Cánh Đông tượng trưng cho phần nhân bản, nhẹ nhàng của Bạch Ốc.” Nay, với lệnh hủy tất cả các tour tham quan để phục vụ việc xây đại sảnh, người ta e rằng phần “nhân bản” ấy đang bị thay thế bởi một biểu tượng quyền lực – hào nhoáng, đồ sộ, thiếu nhân văn.
Xe Đâm Vào Cổng An Ninh Bạch Ốc, Một Người Bị Bắt Giữ
Một chiếc xe hơi đã lao vào cổng an ninh gần Bạch Ốc vào tối thứ Ba, khiến Mật vụ phải tạm thời phong tỏa khu vực. Người lái xe bị bắt ngay tại chỗ, và theo Mật vụ Hoa Kỳ, không có mối đe dọa nào đối với Tổng thống Trump, người đang ở trong khuôn viên lúc đó.
Sự việc xảy ra khoảng 10 giờ 30 tối, tại góc đường 17th và E Street, cách khu phía Tây của Bạch Ốc không xa. Chiếc xe được xác định là loại Acura TSX đời 2010, mang bảng số Maryland. Hiện chưa rõ người lái có cố ý đâm vào cổng hay chỉ là tai nạn. Danh tính tài xế chưa được công bố.
Mật vụ cho biết Bạch Ốc không bị đặt trong tình trạng phong tỏa, nhưng đoạn đường dẫn vào cổng sẽ tạm đóng cho đến khi cảnh sát kéo chiếc xe ra khỏi hiện trường. Một robot dò bom được điều đến để kiểm tra khu vực, song không phát hiện vật khả nghi.
Sự việc diễn ra giữa lúc công trình phá dỡ cánh Đông Bạch Ốc đang được tiến hành nhằm xây dựng đại sảnh mới, khiến an ninh quanh khu vực càng được siết chặt.
Trong vài năm qua, Bạch Ốc đã nhiều lần chứng kiến những vụ va chạm tương tự. Năm 2024, có hai vụ xe đâm cổng liên tiếp; còn vào tháng 5 năm 2023, một người lái xe tải thuê của U-Haul tông vào cổng rồi khai rằng định giết cựu Tổng thống Joe Biden.
Các vụ việc này xảy ra dù chính quyền đã giới hạn đáng kể việc tiếp cận các con đường quanh Bạch Ốc từ giữa thập niên 1990. Đại lộ Pennsylvania trước Bộ Ngân khố và khu chính Bạch Ốc đã đóng hoàn toàn cho xe hơi từ năm 1995, sau vụ đánh bom tòa nhà liên bang ở Oklahoma City.
Trong quá khứ, an ninh Bạch Ốc cũng từng bị đe dọa nghiêm trọng: năm 1994, một tay súng đã bắn xuyên cửa sổ trong lúc Tổng thống Bill Clinton đang ở khu nhà riêng; và năm 2015, một người đàn ông trèo qua hàng rào khi gia đình Obama đang dự lễ Tạ ơn bên trong.
Các biện pháp bảo vệ nhân vật chính trị đang được đặc biệt chú ý sau hai vụ ám sát hụt Tổng thống Trump trong năm 2024, cùng những vụ tấn công nhằm vào các nhân vật của cả hai đảng lớn. Đầu năm nay, dân biểu Dân Chủ Minnesota Melissa Hortman bị sát hại trong vụ ám sát có động cơ chính trị, và tháng trước, Charlie Kirk – đồng minh của Trump – bị bắn chết tại một đại học ở Utah.
Tổng Thư Ký NATO Gặp Trump Bàn Về Viện Trợ Ukraine
Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), Mark Rutte, sẽ gặp Tổng thống Donald Trump tại Bạch Ốc hôm thứ Tư để thảo luận về chiến tranh tại Ukraine, chỉ một ngày sau khi Trump hoãn kế hoạch gặp trực tiếp Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Theo phát ngôn viên NATO Allison Hart, cuộc gặp tập trung vào việc duy trì hỗ trợ cho Ukraine và khả năng thúc đẩy một thỏa thuận ngừng bắn.
Tuần trước, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đến Bạch Ốc để xin Hoa Kỳ cung cấp hỏa tiễn tầm xa Tomahawk, nhằm giúp Kiev có thể đánh sâu vào lãnh thổ Nga. Mặc dù Trump từng nêu khả năng bán loại vũ khí này, Zelensky vẫn ra về tay trắng.
Trước cuộc gặp với Zelensky, Trump đã có cuộc điện đàm dài với Putin và cho biết hai bên dự định gặp nhau tại Budapest để bàn chấm dứt chiến tranh. Nhưng hôm thứ Ba, Bạch Ốc tuyên bố không có kế hoạch cho cuộc gặp nào “trong tương lai gần,” sau khi Moscow khẳng định không có ý định nhượng bộ.
Chưa rõ chuyến thăm của Rutte được sắp xếp trước hay sau khi thông báo trên được đưa ra, và phía NATO hiện chưa bình luận thêm.
Đây không phải lần đầu Rutte đến Washington để bảo vệ lập trường của Ukraine. Hồi tháng Tám, sau hội nghị Trump–Putin mà Trump có dấu hiệu chấp thuận yêu cầu của Nga về việc Ukraine phải nhường lãnh thổ đổi lấy hòa bình, Rutte cùng nhiều lãnh đạo châu Âu – trong đó có Thủ tướng Anh Keir Starmer và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron – đã lập tức bay sang Washington để can thiệp.
Dù Trump khẳng định chấm dứt chiến tranh Ukraine là “ưu tiên hàng đầu,” đến nay các nỗ lực ngoại giao của ông vẫn chưa đem lại kết quả rõ rệt. Cùng ngày ông chuẩn bị gặp Rutte, quân Nga tiếp tục mở các cuộc tấn công ở miền Đông Ukraine, bắn hỏa tiễn và máy bay không người lái vào các khu dân cư. Giới chức Ukraine cho biết sáu người thiệt mạng trong loạt oanh kích mới, nhắm vào nhà máy điện và một trường mẫu giáo.
Zelensky lên án Nga “rõ ràng vẫn chưa chịu đủ sức ép để buộc phải chấm dứt cuộc chiến.”
Nga Không Kích Nhà Trẻ Và Nhà Máy Điện Sau Khi Trump Hoãn Gặp Putin
Chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố hoãn cuộc gặp với Vladimir Putin, Nga đã mở một đợt tấn công quy mô lớn vào Ukraine hôm thứ Tư, nhắm vào nhà máy điện, trường mẫu giáo và nhiều khu dân cư, khiến sáu người thiệt mạng.
Theo hình ảnh do chính quyền Ukraine công bố, lực lượng cứu hộ đã bế trẻ nhỏ ra khỏi một trường mẫu giáo đang cháy ở thành phố Kharkiv. Một người chết và nhiều người bị thương trong vụ tấn công này. Cùng lúc, nhiều khu vực trên khắp Ukraine – kể cả thủ đô Kyiv – phải cắt điện khẩn cấp cho dân cư và hạn chế cung cấp điện cho các cơ sở công nghiệp.
Cuộc oanh kích diễn ra chỉ vài giờ sau khi Bạch Ốc thông báo hủy cuộc họp Trump–Putin dự kiến tổ chức tại Budapest. Washington cho biết Nga đã bác bỏ mọi đề nghị ngừng bắn và vẫn giữ yêu sách buộc Ukraine phải nhượng lãnh thổ.
Tổng thống Volodymyr Zelensky nói rằng các cuộc tấn công cho thấy “Nga rõ ràng chưa chịu đủ sức ép để buộc dừng chiến tranh.”
Cùng ngày, Nga tuyên bố tiến hành diễn tập hạt nhân trong lãnh thổ, bao gồm phóng thử hỏa tiễn liên lục địa – một bước gia tăng áp lực mới hướng về phương Tây.
Zelensky, sau cuộc gặp với Trump tại Bạch Ốc tuần trước, tiếp tục kêu gọi được cung cấp hỏa tiễn tầm xa để “ép Nga phải ngừng chiến.” Tuy nhiên, ông không đạt được thỏa thuận nào về việc mua loại vũ khí này, dù Trump công khai nói muốn “mang lại hòa bình” cho Ukraine.
Một số nhà phân tích ở Kyiv cho rằng Trump cuối cùng cũng nhận ra “chiêu câu giờ” của Putin – đồng ý đàm phán chỉ để trì hoãn. Mykhailo Samus, Giám đốc Mạng Nghiên cứu Địa Chính trị Mới, nhận xét: “Trump hiểu rằng cuộc gặp đó sẽ chỉ đem lại tai tiếng, không kết quả.”
Tuy nhiên, Zelensky cảnh báo Nga vẫn đang “lẩn tránh ngoại giao,” chỉ quan tâm đến đàm phán khi thấy Ukraine yếu thế. Ông cho biết sẽ sang Đan Mạch vào thứ Năm để kêu gọi thêm hỗ trợ từ các nước châu Âu – hiện là nguồn viện trợ chính của Kyiv sau khi Hoa Kỳ ngừng hỗ trợ trực tiếp.
Tại Washington, Trump dự kiến gặp Tổng thư ký NATO Mark Rutte trong ngày, với trọng tâm bàn về chiến tranh Ukraine và triển vọng cho một lệnh ngừng bắn bền vững – điều đến nay vẫn chỉ tồn tại trên giấy.
Bạch Ốc Sắp Đạt Thỏa Thuận Với Đại Học Virginia Sau Nhiều Tháng Đối Đầu
Chính quyền Trump đang tiến gần đến thỏa thuận với Đại học Virginia – trường công đầu tiên đồng ý dàn xếp sau nhiều tháng căng thẳng giữa Bạch Ốc và giới đại học.
Theo nguồn tin nội bộ, thỏa thuận dự kiến được Bộ Tư pháp và trường thống nhất trong tuần này, bốn tháng sau khi cựu viện trưởng James E. Ryan phải từ chức dưới sức ép của chính phủ.
Văn kiện mới sẽ buộc Đại học Virginia tuân theo cách diễn giải mở rộng của chính quyền Trump về phán quyết Tối cao Pháp viện năm 2023, vốn cấm việc xem xét yếu tố chủng tộc trong tuyển sinh đại học. Tuy nhiên, trường sẽ không bị phạt tài chính hay bị giám sát trực tiếp, mà chỉ phải gửi báo cáo định kỳ cho Bộ Tư pháp.
Đổi lại, Washington sẽ đình chỉ các cuộc điều tra dân quyền đang diễn ra, nhưng giữ quyền mở lại nếu trường bị cho là chậm “điều chỉnh theo đúng định hướng.”
So với các thỏa thuận trước đây với Brown, Columbia và Penn – trong đó có trường bị phạt tới 200 triệu đô-la – Đại học Virginia được xem là nhận điều kiện nhẹ hơn nhờ hợp tác sớm và thể hiện thiện chí “tuân thủ chính sách mới.”
Bạch Ốc coi đây là bước ngoặt trong nỗ lực “tái định hình” hệ thống đại học Mỹ theo định hướng của Tổng thống Trump. Nhưng giới học thuật cảnh báo đây là sự can thiệp trực tiếp vào tự do đại học, biến các trường công thành công cụ cho chương trình chính trị.
Tân viện trưởng lâm thời Paul G. Mahoney đã công khai chỉ trích kế hoạch của chính quyền nhằm buộc các trường gắn cam kết học thuật với lập trường chính trị, nói rằng điều đó “đe dọa nền tảng khoa học và sự liêm chính của giáo dục Hoa Kỳ.”
Nhân Viên ICE Nổ Súng Ở Los Angeles, Làm Bị Thương Một Tài Xế Và Một Nhân Viên Liên Bang
Một nhân viên Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE) đã nổ súng trong lúc chặn xe tại Los Angeles hôm thứ Ba, khiến người lái xe bị thương và một nhân viên liên bang khác trúng đạn lạc. Cả hai được đưa vào bệnh viện, trong đó viên chức liên bang bị thương nhẹ và hiện đã ổn định.
Theo Bộ An ninh Nội địa (DHS), sự việc xảy ra trong khi ICE đang thực hiện một chiến dịch truy bắt “một người nhập cư bất hợp pháp từng trốn khỏi nơi giam giữ.” Cơ quan này cho biết tài xế đã “lao xe vào xe công vụ khi tìm cách bỏ trốn,” khiến nhân viên ICE “buộc phải nổ súng để tự vệ.” Viên đạn trúng vào khuỷu tay người lái, còn một viên bật lại làm bị thương nhân viên liên bang ở bàn tay.
Giới chức chưa công bố danh tính tài xế, nhưng nghị viên thành phố Los Angeles Curren D. Price Jr. xác nhận đó là Carlos Richard Parias, còn được biết đến trên mạng xã hội với tên “Richard L.A.” – một người thường ghi hình và tường thuật các hoạt động của cảnh sát và ICE trên TikTok và YouTube. Hồi tháng Tám, văn phòng của Price từng trao tặng Parias giấy tuyên dương vì “tác nghiệp trung thực và nhân bản” với tư cách nhà báo công dân.
Cuộc nổ súng diễn ra gần trường trung học Santee Education Complex, khiến trường phải phong tỏa tạm thời. Một giáo viên kể rằng học sinh hoảng loạn, liên tục nhắn tin hỏi chuyện gì đang xảy ra. “Họ đang làm học trò chúng tôi sợ hãi,” người này nói tại cuộc họp báo do nhóm bảo vệ di dân Unión del Barrio tổ chức.
Ngay sau đó, hàng chục người dân kéo đến hiện trường, hô vang “Trả tự do cho Richard!” và “Công lý cho Richard!” Nhiều nhóm bênh vực di dân cáo buộc ICE “dùng bạo lực vô cớ” và “đe dọa sự an toàn trong khu dân cư.”
Một phát ngôn viên của lực lượng cảnh sát liên bang cho biết nhân viên bị thương khi đang “hỗ trợ bắt giữ một nghi can nhập cảnh trái phép.”
Trong những tháng gần đây, ICE tăng cường hoạt động tại Los Angeles theo chính sách siết di trú của Tổng thống Donald Trump. Thành phố liên tục chứng kiến các cuộc biểu tình phản đối. Tuần trước, chính quyền quận Los Angeles đã ban bố tình trạng khẩn cấp để giúp cư dân chịu ảnh hưởng từ các cuộc bố ráp – như hỗ trợ thuê nhà, pháp lý và trợ cấp tạm thời.
Các tổ chức nhân quyền cảnh báo việc sử dụng biện pháp chặn xe để bắt di dân ngày càng phổ biến và dễ dẫn đến bạo lực. Hồi tháng 9, tại Chicago, một người đàn ông bị bắn chết trong một vụ chặn xe tương tự. Video do người dân ghi lại cho thấy các nhân viên thi hành công vụ đã áp sát xe theo cách “nguy hiểm và thiếu kiểm soát.”
Cuộc nổ súng tại Los Angeles nay trở thành biểu tượng mới cho tình hình căng thẳng giữa cơ quan di trú liên bang và cộng đồng địa phương – nơi nhiều người nói rằng, “họ không còn cảm thấy an toàn ngay trên đường phố của chính mình.”
Nữ Du Khách Trung Hoa Bị Bắt Vì Ăn Cắp Vàng Ở Bảo Tàng Paris
Một phụ nữ Trung Hoa 24 tuổi vừa bị truy tố vì vụ trộm gần sáu ký vàng tự nhiên – trị giá khoảng 1,7 triệu đô-la – tại Viện Bảo Tàng Lịch Sử Tự Nhiên Paris.
Giới công tố cho biết người này bị bắt ở Barcelona hôm 30 tháng 9, sau khi tìm cách bán gần một ký vàng đã nung chảy. Nghi phạm được dẫn độ về Pháp hai tuần sau và đang bị tạm giam.
Camera an ninh cho thấy kẻ trộm đột nhập vào viện lúc 1 giờ sáng, dùng máy cắt và đèn khò phá cửa cùng tủ kính, rồi rời đi sau ba tiếng. Tang vật bị lấy gồm các mẫu vàng quý hiếm: vàng Bolivia thế kỷ 18, vàng vùng Ural tặng bởi Sa hoàng Nicholas I năm 1833, vàng California thời cơn sốt vàng, và một khối vàng Úc nặng năm ký tìm thấy năm 1990.
Vụ trộm xảy ra chỉ vài tuần trước khi Bảo Tàng Louvre bị cướp nữ trang hoàng gia giữa ban ngày, làm dấy lên tranh luận về tình trạng an ninh lỏng lẻo tại các viện bảo tàng Pháp – nơi gần đây liên tiếp xảy ra các vụ “viếng thăm ngoài giờ” của giới trộm nghệ thuật chuyên nghiệp.
Chính Phủ Liên Bang Đóng Cửa Tuần Thứ Tư
Cuộc đình trệ ngân sách liên bang nay đã bước sang ngày thứ 22, trở thành lần ngưng hoạt động dài thứ hai trong lịch sử Hoa Kỳ – chỉ sau đợt 35 ngày vào năm 2018–2019.
Thượng viện dự kiến bỏ phiếu lần thứ mười hai vào hôm nay về dự luật do Hạ viện thông qua nhằm tái mở cửa chính phủ, nhưng tiến trình bị trì hoãn khi Thượng nghị sĩ Dân Chủ Jeff Merkley vẫn tiếp tục diễn thuyết phản đối chính sách của Tổng thống Donald Trump từ tối thứ Ba.
Lãnh đạo Dân Chủ kêu gọi Tổng thống mở cuộc thương lượng về các yêu cầu cải tổ y tế, song Trump tuyên bố ông chỉ gặp họ “sau khi chính phủ hoạt động trở lại.” Cùng ngày, các Thượng nghị sĩ Cộng hòa ăn trưa tại Bạch Ốc và tái khẳng định lập trường ủng hộ tổng thống, nói rằng “Cộng hòa sẽ không bị tống tiền để đáp ứng yêu sách của Dân Chủ.”
Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson thừa nhận đây là “đợt đình trệ đáng xấu hổ,” nhưng đổ lỗi cho phía Dân Chủ. “Họ đang viết nên lịch sử – nhưng theo cách tệ nhất,” Johnson nói.
Trong khi đó, giới lập pháp Cộng hòa cảnh báo hậu quả đang lan rộng đến các công viên quốc gia. Dân biểu Bruce Westerman cho biết dù phần lớn công viên vẫn mở cửa, nhân sự và dịch vụ đều bị cắt giảm nghiêm trọng: “Không thể kéo dài mãi. Nếu không có ngân sách, đất công sẽ không còn mở cho công chúng.” Dân biểu Mike Simpson nói thêm, “nhiều gia đình đã hủy kỳ nghỉ được chuẩn bị suốt nhiều năm – và điều đó thật đáng tiếc.”
Chính phủ Trump đang cố duy trì một phần hoạt động của các khu bảo tồn để tránh tình trạng phong tỏa toàn diện như thời Obama năm 2013. Tuy nhiên, nếu bế tắc tiếp tục, những tấm biển “Closed” có thể sớm trở lại trên khắp nước Mỹ.
Ngư Dân Colombia Thiệt Mạng Trong Cuộc Không Kích Của Mỹ
Alejandro Carranza, 40 tuổi, rời nhà ở vùng biển Santa Marta, miền bắc Colombia, để đi đánh cá. Vài ngày sau, thi thể ông được tìm thấy giữa xác tàu bị oanh kích – một trong ít nhất 32 người bị Hoa Kỳ tuyên bố là “nghi phạm buôn ma túy” và tiêu diệt trong các cuộc không kích tại vùng biển Caribbean.
Vợ ông, Katerine Hernandez, khẳng định chồng mình chỉ là ngư dân. “Anh ấy là người tốt, sống bằng nghề cá. Tại sao họ lại giết anh ấy như vậy? Ngư dân cũng có quyền được sống. Sao họ không bắt mà lại nổ súng?”
Bạch Ốc biện minh rằng Hoa Kỳ đang trong “xung đột vũ trang phi quốc tế” với các tập đoàn ma túy, cho rằng việc oanh kích là tự vệ trước những tổ chức “gây ra hàng chục ngàn cái chết mỗi năm” ở Mỹ. Nhưng giới chỉ trích xem đây là các cuộc hành quyết không qua xét xử.
Tổng thống Colombia Gustavo Petro lên án hành động này, nói con tàu của Carranza bị hỏng máy và đang phát tín hiệu cầu cứu khi bị tấn công: “Ông ta không liên quan đến ma túy. Công việc hàng ngày của ông là đánh cá.”
Phía Mỹ công bố hình ảnh bảy cuộc không kích vào các tàu “chở ma túy,” khiến ít nhất 32 người chết, nhưng không cung cấp bằng chứng cụ thể. Trong khi đó, truyền thông Colombia đưa tin Carranza từng có tiền án liên quan đến trộm vũ khí, song công tố viên từ chối xác nhận.
Cái chết của Carranza đã châm ngòi căng thẳng ngoại giao giữa Washington và Bogotá. Tổng thống Petro gọi đây là “một vụ ám sát và vi phạm chủ quyền Colombia,” cáo buộc Mỹ theo đuổi “chiến lược kiểm soát Mỹ Latinh để giành dầu rẻ từ Venezuela.” Trump đáp trả bằng cách gọi Petro là “lãnh tụ ma túy” và đe dọa cắt viện trợ.
Sau đó, Washington tuyên bố hủy tư cách “đồng minh chống ma túy” của Colombia, khiến Bogotá trả đũa bằng việc ngừng mua vũ khí Mỹ.
Bạn bè của Carranza nói ông chỉ đi đánh cá xa bờ để bắt cá thu, cá ngừ và cá hồng – như bao lần trước. “Anh ấy luôn trở về, neo thuyền rồi về nhà. Tôi chưa từng thấy anh ấy làm gì sai,” người bạn thời thơ ấu Cesar Henriquez kể.
Trong số những người bị tấn công, chỉ có hai người sống sót – một người Colombia và một người Ecuador. Người Ecuador được thả, còn người Colombia đang bị truy tố về tội “buôn ma túy,” dù thân thể vẫn đầy thương tích sau khi được đưa về nước.
Bảo Hiểm Y Tế Tiếp Tục Tăng Giá: Người Lao Động Trả Nhiều Hơn, Hưởng Ít Hơn
Người Mỹ bước vào mùa chọn bảo hiểm y tế mới với một tin không mấy dễ nghe: chi phí lại tăng. Theo khảo sát của Mercer, các doanh nghiệp dự kiến chi nhiều hơn 6,5% cho bảo hiểm nhân viên năm 2026 – mức tăng cao nhất từ năm 2010. Một nghiên cứu khác của Business Group on Health còn dự báo mức tăng trung bình 7,6%.
Đối với người lao động, điều đó đồng nghĩa với việc phải trích thêm hàng trăm đô-la từ tiền lương cho cùng một gói bảo hiểm. Khảo sát của KFF cho thấy chi phí trung bình cho một gia đình bốn người đạt gần 27.000 đô-la mỗi năm, tăng 6% so với 2024, trong khi lương chỉ tăng 4%.
Giới chuyên môn cho rằng nhiều yếu tố đang đẩy giá lên: người dân sử dụng dịch vụ y tế nhiều hơn sau đại dịch, chi phí nhân công tại bệnh viện tăng, và việc dùng thuốc giảm cân đắt đỏ GLP-1 ngày càng phổ biến. Bên cạnh đó, lạm phát tràn sang lĩnh vực y tế khiến bác sĩ và bệnh viện đồng loạt tăng giá.
Khoảng 60% doanh nghiệp dự định cắt giảm quyền lợi để kiềm giá – như ngừng chi trả thuốc GLP-1, tăng mức khấu trừ, hoặc giảm lựa chọn trong hợp đồng. Trung bình mức khấu trừ mà nhân viên phải trả đã tăng 43% trong 10 năm, hiện đạt gần 1.900 đô-la.
Một số công ty nhỏ đang chọn cách khác: ngừng mua bảo hiểm tập thể, thay vào đó phát tiền trợ cấp để nhân viên tự mua bảo hiểm trên thị trường công. Nhưng điều này khiến người lao động dễ rơi vào những gói “bảo hiểm giả” – vốn không bảo đảm quyền lợi khi cần điều trị.
Chi phí y tế tăng nhanh hơn lương suốt hai thập niên qua, góp phần làm trầm trọng thêm bất bình đẳng thu nhập. Với nhiều gia đình trung lưu, câu hỏi không còn là “bảo hiểm có đủ tốt không,” mà là “liệu mình còn đủ sức trả nổi nữa không.”
Vụ Tù Nhân Bị Đánh Chết Tại New York: Cai Ngục Lãnh Án Sát Nhân Hai Đồng Nghiệp Trắng Án
David Kingsley, một trong ba cựu cai ngục, bị kết tội giết người và ngộ sát trong vụ bạo hành tù nhân Robert Brooks. Hai người còn lại được tuyên trắng án. Ngoài ra, còn có sáu cai ngục khác đã nhận tội từ trước. (Nguồn: Chụp lại từ YouTube)
Một bồi thẩm đoàn tại thành phố Utica (New York) hôm Thứ Hai (20/10) đã kết luận cựu cai ngục David Kingsley phạm tội giết người trong vụ đánh chết tù nhân Robert Brooks vào cuối năm ngoái. Hai đồng nghiệp của Kingsley là Mathew Galliher và Nicholas Kieffer được tuyên trắng án.
Vụ án này xảy ra tại một nhà tù ở New York vào cuối năm 2024, được ghi lại toàn bộ diễn biến qua camera gắn trên người các cảnh sát gác tù (correctional officer). Thống đốc Kathy Hochul đã phải ra lệnh tiến hành cuộc cải tổ sâu rộng trong hệ thống nhà tù của tiểu bang. Sáu cai ngục khác liên quan đến sự việc đã nhận tội và bị kết án hồi đầu năm nay.
Sau khi nghị án, bồi thẩm đoàn đã kết luận David Kingsley phạm tội sát nhân cấp hai (second-degree murder) và ngộ sát cấp một (first-degree manslaughter). Trong khi đó, Mathew Galliher và Nicholas Kieffer được trắng án trước cả hai cáo buộc giết người và ngộ sát.
Thống đốc Hochul cho biết bà thất vọng trước các quyết định tha bổng. Bà nói: “Tôi vẫn quyết tâm dốc toàn lực cho những cải tổ đang được khai triển để bảo đảm các nhà giam của New York an toàn với tất cả mọi người, từ nhân viên, tù nhân, cho đến khách thăm và thiện nguyện viên,” đồng thời nhấn mạnh rằng bà đã chỉ đạo cải tổ sâu rộng sau khi Brooks qua đời.
Về phía các bị cáo được tha bổng, luật sư Kevin Luibrand, người đại diện cho Galliher, khẳng định thân chủ của ông “oan uổng trước các cáo buộc trọng tội.” Luibrand viết trong email gửi Reuters: “Trong các đoạn clip trình cho bồi thẩm đoàn coi, có thể thấy rằng ông ấy (Galliher) đã can thiệp để cố gắng giúp đỡ Brooks; rồi những hành động đó lại bị chính quyền xuyên tạc để quy tội.”
Luật sư của Kingsley và Kieffer chưa đưa ra bình luận.
Nạn nhân Robert Brooks, 43 tuổi, là người Mỹ gốc Phi, bị giam giữ từ năm 2017 và đang thụ án 12 năm tù vì tội hành hung. Brooks qua đời vào ngày 10 tháng 12 năm 2024, chỉ vài giờ sau khi bị đánh đập tại Marcy Correctional Facility ở Marcy, cách Syracuse khoảng 50 dặm (80.5 km) về phía đông.
Sự việc gây rúng động khi Bộ Trưởng Tư Pháp New York Letitia James công bố đoạn clip từ camera an ninh, cho thấy Brooks bị trói tay chân, và bị một nhóm cai ngục (hầu hết là người da trắng) đấm và đá liên tục.
Sau phán quyết của tòa, Robert Brooks Jr., con trai nạn nhân, nói với tờ New York Times rằng những người cai ngục bị truy tố “chỉ là phần nổi của một hệ thống thối nát, thoải mái tự tung tự tác vì được các viên chức tiểu bang mắt nhắm mắt mở cho qua.”
“Tòa án đã đưa ra quyết định đúng đắn khi kết luận David Kingsley phạm tội sát nhân. Dù thật khó chấp nhận việc Mathew Galliher và Nicholas Kieffer được tha bổng, nhưng điều đó càng cho thấy cần phải thay đổi tận gốc hệ thống này,” Brooks Jr. nói.
Ngay sau cái chết của Brooks, Thống đốc Hochul đã chỉ định một giám đốc mới cho trại giam Marcy, đồng thời thúc đẩy chi 400 triệu MK để lắp đặt camera cố định trong tất cả các nhà tù tiểu bang và phân phát thêm camera gắn trên người các cai ngục.
Hochul cũng yêu cầu thuê một công ty độc lập để rà soát toàn diện xem hệ thống nhà tù ở tiểu bang đang hoạt động, ứng xử và thói quen, lề lối như thế nào. Bà còn cho mở rộng hotline tố giác ẩn danh, và tăng ngân sách cho nhóm giám sát viên độc lập chuyên theo dõi hoạt động của các trại giam.
Tuy nhiên, Brooks không phải là bi kịch duy nhất. Chỉ hai tháng sau đó, một tù nhân khác là Messiah Nantwi (22 tuổi) cũng bị đánh đến chết tại Mid-State Correctional Facility. Mười cai ngục đã bị truy tố vì có liên quan đến vụ hành hung này.
Gửi ý kiến của bạn
