Khi copay quá cao, thay vì đành chịu bỏ toa, giới chuyên môn khuyên nên hỏi thẳng dược sĩ về những chọn lựa khác. Ảnh Gemini.
Ở Hoa Kỳ, ngay cả khi đã có bảo hiểm, không ít người bệnh vẫn không kham nổi tiền thuốc trong toa bác sĩ. Khoảng một phần năm người trưởng thành mỗi năm ít nhất một lần phải bỏ toa vì quá tốn kém, và cứ ba người thì có một người tìm cách “tiết giảm” như bẻ đôi thuốc uống dần hoặc tự ý đổi sang thuốc không cần toa – những cách làm có khi lại phương hại sức khỏe.
Hai giáo sư dược học Sujith Ramachandran và Adam Pate, Đại học Mississippi, chuyên nghiên cứu về khả năng tiếp cận thuốc men tại Hoa Kỳ, cho rằng nếu nắm rõ luật lệ bảo hiểm và biết hỏi đúng chỗ ở nhà thuốc, người bệnh có thể giảm được khá nhiều phần phải móc túi.
TIỀN COPAY VÀ COINSURANCE
Với người có bảo hiểm, số tiền phải trả tại quầy thuốc thường là phần “copay” – tức phần đồng chi trả còn lại sau khi hãng bảo hiểm thanh toán phần lớn – còn chương trình Medicaid cho người nghèo và tàn tật thì hoặc miễn, hoặc thu rất thấp, thường dưới 5 đô-la cho mỗi toa. Nếu thuộc diện Medicare hay bảo hiểm tư nhân, khoản này dao động từ chừng 5 đến 50 đô-la tùy loại thuốc, trong đó thuốc đặc trị, thuốc mang nhãn hiệu thường chịu mức cao hơn, còn thuốc gốc cũ thì thấp, có khi miễn copay hoàn toàn.
Ngoài số tiền ‘copay’ cố định, người bệnh còn phải lưu ý tới “deductible” – số tiền tự trả trong năm trước khi bảo hiểm bắt đầu gánh phần chi phí thuốc; khi chưa chạm trần “deductible”, người bệnh có thể phải trả trọn giá, đến khi đủ mức ấy thì chỉ còn đóng copay. Những năm gần đây, với sự xuất hiện của nhiều thuốc mới giá cao, một số hãng bảo hiểm chuyển sang lối “coinsurance”, tức là để bệnh nhân trả theo tỷ lệ phần trăm giá thuốc, khiến tổng số tiền người bệnh phải tự lo thường cao hơn hẳn so với copay thuần túy.
TIN VUI CHO NGƯỜI CAO NIÊN
Từ năm 2026, luật mới quy định người có bảo hiểm Medicare sẽ không phải chi quá 2.100 đô-la mỗi năm cho tiền thuốc mua tại nhà thuốc; sau khi đã đạt mức trần ấy, các toa thuốc tiếp theo trong năm sẽ không còn phải trả thêm. Do những quy tắc nội bộ của Medicare, con số thực tế người bệnh phải bỏ ra thậm chí có thể thấp hơn mức 2.100 đô-la nêu trên, tùy từng trường hợp.
Từ năm 2025, chương trình Medicare Prescription Payment Plan được đưa vào hoạt động với mục đích giúp người trên 65 tuổi dàn trải số tiền thuốc phải trả từ túi trong năm, khiến khoản chi này dễ dự trù và bớt gây “sốc” mỗi lần ra quầy thuốc. Tuy nhiên, các số liệu ban đầu cho thấy số người ghi danh còn rất ít, và những người có bảo hiểm tư nhân thì hiện chưa được hưởng các ưu đãi tương đương.
THẺ GIẢM GIÁ VÀ PHIẾU COUPON
Khi copay quá cao, thay vì đành chịu bỏ toa, giới chuyên môn khuyên nên hỏi thẳng dược sĩ về những chọn lựa khác. Có thể sử dụng một số công cụ miễn phí trên mạng như RxAssist – được Quỹ Robert Wood Johnson tài trợ – hoặc các loại thẻ giảm giá như GoodRx giúp so sánh giá giữa các nhà thuốc và truy tìm phiếu coupon để hạ giá toa thuốc.
Thẻ của GoodRx không mất tiền làm, có thể giúp nhiều người – nhất là người không có hoặc thiếu bảo hiểm – tìm được giá thấp hơn, đôi khi còn rẻ hơn cả mức copay thông thường mà bảo hiểm tính cho họ. Tuy vậy, GoodRx từng bị Ủy ban Thương mại Liên bang chế tài vì thu thập và chia sẻ dữ liệu sức khỏe nhạy cảm của khách hàng cho các hãng quảng cáo, gây ra những lo ngại đáng kể về quyền riêng tư; thêm nữa, không phải hiệu thuốc nào cũng nhận, và số tiền trả qua thẻ này thường không được tính vào mức deductible trong năm.
CHƯƠNG TRÌNH TRỢ GIÚP THUỐC MEN
Bên cạnh thẻ giảm giá, người dân Hoa Kỳ còn có thể tìm đến các chương trình “Prescription Assistance Programs” do hãng dược, tổ chức từ thiện hoặc cơ quan công lập bảo trợ, nhằm giúp những người không có hoặc thiếu bảo hiểm – kể cả người đang trong diện Medicare – được mua thuốc giá hạ hoặc miễn phí. Nhiều chương trình trong số này gắn liền với từng hãng dược, bên cạnh các “nhà thuốc bác ái” như Dispensary of Hope, NOVA Scripts Central hay Patient Advocate Foundation, với điều kiện chung là thu nhập thấp và có tư cách công dân hoặc cư trú hợp pháp tại Hoa Kỳ.
Hai tổ chức phi lợi nhuận là Patient Access Network Foundation và RxAssist còn cung cấp công cụ tra cứu để người bệnh tìm ra các chương trình phù hợp cho từng loại thuốc và hoàn cảnh của mình. Nhờ vậy, tiền copay có thể được cắt giảm đáng kể, thậm chí có trường hợp bệnh nhân được cấp thuốc miễn phí hoàn toàn.
TRUMPRX VÀ HƯỚNG ĐI MỚI
Tháng 11-2025, chính quyền Donald Trump công bố một chương trình mới của Bạch Ốc về giá thuốc, nhằm nối kết người tiêu dùng với các công ty chấp nhận bán một số thuốc kê toa với giá giảm, mang tên TrumpRx. Nhiều chuyên gia nhận định chương trình này trước mắt có lẽ hữu ích nhất cho lớp người không có bảo hiểm, trong khi tác dụng đối với người đã có bảo hiểm còn là dấu hỏi.
Cùng lúc đó, thị trường cũng chứng kiến xu hướng các hãng dược thiết lập những kênh bán hàng trực tiếp cho bệnh nhân qua mạng, theo mô hình “direct-to-consumer” trả tiền mặt, chẳng hạn như hãng Eli Lilly chào bán thuốc giảm cân Zepbound ngay trên trang web của mình với giá có thể lên đến hơn 300 đô-la một tháng. Mức giá ấy rõ ràng vượt sức chi của phần đông dân chúng, trong khi các hãng bảo hiểm hiện nay hầu như đều từ chối chi trả đối với những kênh bán thẳng loại này.
Theo hai tác giả của bài viết, các chương trình kể trên cho thấy hệ thống đang vận động, nhưng nếu muốn hàng triệu người Mỹ thực sự đủ sức lãnh thuốc theo toa mà không nơm nớp lo vỡ nợ, chính quyền liên bang còn phải đi những bước dài hơn trong việc cải tổ cách hình thành giá thuốc và phần gánh vác giữa nhà nước, bảo hiểm và người bệnh.
VB biên dịch
Nguồn: Theo Sujith Ramachandran và Adam Pate, Đại học Mississippi, đăng The Conversation, 16-12-2025.
Gửi ý kiến của bạn
