Mặt trăng lưỡi liềm chỉ còn 6% ánh sáng mọc phía sau Tòa nhà Empire State trước bình minh tại New York City, sáng thứ Tư 17/12.
Năm 2026 hứa hẹn sẽ là một năm đáng nhớ cho những ai yêu thích bầu trời đêm, với hàng loạt sự kiện thiên văn ngoạn mục từ nhật thực toàn phần đến các trận mưa sao băng và sự xuất hiện rực rỡ của các hành tinh. Dưới đây là những sự kiện đáng chú ý nhất mà người yêu thiên văn không nên bỏ lỡ.
Siêu trăng đầu năm (3/1):
Trăng tròn đầu năm 2026 sẽ là một siêu trăng, khi mặt trăng ở vị trí gần Trái Đất nhất. Trăng sẽ xuất hiện rực rỡ cùng với sao Mộc vào buổi tối. Trăng đầu năm thường được gọi là “trăng sói”, gắn với truyền thuyết về tiếng sói gầm trong mùa đông.
Sao Mộc đối nghịch (10/1):
Sao Mộc sẽ đạt vị trí đối nghịch vào ngày 10/1, khi Trái Đất nằm giữa Mặt Trời và sao Mộc. Đây là thời điểm lý tưởng để quan sát hành tinh lớn nhất hệ Mặt Trời, khi nó sáng và to hơn bình thường.
Đoàn hành tinh cuối tháng Hai:
Cuối tháng Hai, một sự kiện hiếm hoi diễn ra: sáu hành tinh (Kim Tinh, Thủy Tinh, Thổ Tinh, Mộc Tinh, Thiên Vương Tinh, Hải Vương Tinh) xuất hiện cùng nhau trên bầu trời, tạo nên một cảnh tượng ngoạn mục gọi là “đoàn hành tinh”.
Nguyệt thực toàn phần (3/3):
Vào sáng sớm 3/3, nguyệt thực toàn phần sẽ diễn ra, khi Trái Đất che khuất hoàn toàn Mặt Trăng. Hiện tượng này tạo nên cảnh tượng “trăng máu” – Mặt Trăng nhuốm màu cam đỏ do ánh sáng Mặt Trời bị bẻ cong qua bầu khí quyển Trái Đất.
Cực quang vào xuân (20/3):
Khi xuân phân đến, các hiện tượng cực quang sẽ xuất hiện mạnh mẽ hơn, đặc biệt tại vùng cực. Đây là thời điểm lý tưởng để chiêm ngưỡng những dải sáng rực rỡ trên bầu trời đêm, nhờ hoạt động của Mặt Trời ở mức cao.
Sao Kim – Mộc Tinh gần nhau (8–9/6):
Vào tối 8 và 9/6, sao Kim và sao Mộc sẽ xuất hiện gần nhau trên bầu trời, tạo nên một cặp đôi rực rỡ. Sự kiện này kéo dài nhiều ngày, và vào ngày 17/6, hai hành tinh sẽ cùng xuất hiện với sao Thủy và trăng lưỡi liềm.
Mặt trăng che khuất sao Pleiades (7/8):
Rạng sáng 7/8, trăng lưỡi liềm sẽ đi ngang qua cụm sao Pleiades, che khuất từng ngôi sao một. Đây là hiện tượng hiếm, cho phép các nhà thiên văn đo đạc chính xác kích thước và vị trí của các thiên thể.
Nhật thực toàn phần (12/8):
Nhật thực toàn phần sẽ xảy ra vào ngày 12/8, khi Mặt Trăng che khuất hoàn toàn Mặt Trời. Vùng đất nằm trong dải toàn phần trải dài từ Bắc Cực, Greenland, Iceland đến Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha. Đây là lần đầu tiên châu Âu đón nhật thực toàn phần kể từ năm 1999.
Mưa sao băng Perseid (12–13/8):
Trận mưa sao băng Perseid sẽ đạt cực điểm vào đêm 12–13/8. Do không có ánh trăng, điều kiện quan sát sẽ rất lý tưởng, với hàng chục sao băng xuất hiện mỗi giờ.
Siêu trăng tháng 11 (25/11):
Trăng tròn tháng 11 sẽ là siêu trăng thứ hai trong năm, khi Mặt Trăng ở gần Trái Đất nhất. Trăng này thường được gọi là “trăng hải ly” hoặc “trăng sương giá”.
Siêu trăng cuối năm (23/12):
Siêu trăng cuối cùng trong năm sẽ xuất hiện vào ngày 23/12, khi Mặt Trăng ở gần Trái Đất nhất. Trăng này được gọi là “trăng lạnh”, và sẽ xuất hiện rực rỡ cùng với sao Mộc, sao Hỏa và sao Thổ.
Đoàn hành tinh cuối năm:
Cuối tháng 12, một lần nữa các hành tinh sẽ xuất hiện cùng nhau trên bầu trời đêm. Sao Hỏa, sao Mộc, sao Thiên Vương, sao Thổ, sao Hải Vương và Mặt Trăng sẽ tạo nên một cảnh tượng ngoạn mục, đặc biệt vào đêm Giáng Sinh và ngày Noel.
Năm 2026 thực sự là một năm “bội thu” cho những ai yêu thiên văn, khi mỗi mùa đều có những sự kiện đặc sắc để chiêm ngưỡng. Đây là cơ hội để tìm hiểu sâu hơn về vũ trụ và tận hưởng vẻ đẹp kỳ vĩ của bầu trời đêm.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình