Một năm nhiệm kỳ hai trôi qua trong không khí nặng nề. Chỉ khoảng trên một phần tư người dân hài lòng, và ngay trong phe ủng hộ Trump cũng đã xuất hiện tiếng than phiền. (Ảnh: Chụp lại từ YouTube)
Còn nhớ hồi tháng Giêng năm 2025, Donald Trump trở lại Tòa Bạch Ốc một cách đầy oai phong sau chiến thắng vang dội. Lúc đó, gần một nửa đất nước ủng hộ ông. Nhưng giờ đây, khi bước sang năm 2026, tình thế đã thay đổi. Vị Tổng thống thứ 47 của Hoa Kỳ đang phải đối diện với nhiều sóng gió; và tỷ lệ người dân tín nhiệm ông đang rớt xuống mức thấp gần như kỷ lục.
Lòng dân chia rẽ
Nói có sách mách có chứng – hãy nhìn vào các con số thống kê. Theo cuộc thăm dò của hãng Gallup, cứ 100 người Mỹ được hỏi thì chỉ có 36 người gật đầu hài lòng về cách làm việc của Tổng thống. Dĩ nhiên, các cử tri Cộng Hòa vẫn thích ông, với 89% vẫn giữ lòng trung thành. Nhưng phía Dân Chủ thì chỉ có vỏn vẹn 3% ủng hộ, còn nhóm cử tri trung dung cũng chỉ có 25% là còn tin tưởng.
Một cuộc thăm dò khác của Economist/YouGov làm vào dịp gần Lễ Giáng Sinh (từ ngày 20 đến 22 tháng 12) cũng cho thấy bức tranh ảm đạm tương tự: số người lắc đầu không hài lòng (57%) nhiều hơn hẳn số người ủng hộ (39%).
Bản thân Trump cũng biết chuyện này, và cũng đã lên tiếng giải thích. Tổng thống cho rằng sở dĩ số điểm tín nhiệm bị sụt là do những bất đồng trong chính nội bộ Đảng Cộng Hòa; nhứt là chuyện ông muốn cấp thị thực cho thợ thầy ngoại quốc lành nghề vào làm việc, khiến nhiều người bảo thủ không vui. Trump nói: “Tôi thường bị chính người của mình chỉ trích,” nhưng ông vẫn giữ nguyên ý định đó.
Tuy nhiên, thực tế ngoài kia còn nhiều nỗi lo khác đang đè nặng lên vai người dân, từ chuyện lạm phát leo thang, đi chợ đắt đỏ, cho đến những lùm xùm quanh hồ sơ của tội phạm Jeffrey Epstein.
Chuyện hồ sơ Epstein: Nghi ngờ bao che
“Bài toán” Epstein này đã làm Tòa Bạch Ốc đau đầu suốt năm đầu của nhiệm kỳ thứ hai. Trước đây, nhiều người ủng hộ Trump cứ ngỡ rằng khi ông lên, ông sẽ cho công bố hết hồ sơ ra để vạch trần tội lỗi của những kẻ quyền thế khác. Thế nhưng, thực tế trong năm vừa qua lại khác xa kỳ vọng đó.
Ban đầu, chính quyền bị chỉ trích dữ dội vì có vẻ tìm cách ngăn cản việc công bố rộng rãi hồ sơ. Chính Tổng thống từng gạt đi, gọi toàn bộ câu chuyện Epstein là “trò lừa” do phe Dân Chủ dựng lên. Một số người ủng hộ ông cũng đã bắt đầu hoài nghi.
Đến tháng 11 năm ngoái, Trump bất ngờ đổi ý, kêu gọi Đảng Cộng Hòa ủng hộ một đạo luật buộc phải công bố hồ sơ Epstein. Tuy nhiên, khi Bộ Tư Pháp đưa ra các trang tài liệu đầu tiên, dư luận lại càng phẫn nộ hơn: hồ sơ không đầy đủ, nhiều trang bị bôi xóa đen kịt, khiến người đọc gần như không nắm được nội dung cốt lõi. Đối với nhiều người, việc này chẳng khác nào công bố cho có lệ.
Theo thăm dò của Economist/YouGov, chưa tới một nửa cử tri MAGA tỏ ra hài lòng với cách Tổng thống giải quyết hồ sơ Epstein. Nếu tính chung toàn bộ người được hỏi, có tới 55% không đồng ý với cách làm của chính quyền. Đáng chú ý hơn, gần một nửa dân chúng (khoảng 47%) cho rằng Trump đang cố tình che đậy điều gì đó trong vụ này. Ngược lại, trong hàng ngũ MAGA, vẫn còn tới 80% bác bỏ hoàn toàn nghi ngờ đó.
Về phần mình, Tổng thống Trump tiếp tục khẳng định ông không hề dính líu và hoàn toàn trong sạch. Tuy nhiên, những nghi vấn quanh hồ sơ Epstein cho đến nay vẫn chưa lắng xuống, và tiếp tục bào mòn niềm tin của công chúng đối với chính quyền.
Lo ngại chuyện binh đao với Venezuela
Về đối ngoại, tình hình cũng không mấy yên ả. Tổng thống Trump trong nhiệm kỳ này đã áp dụng đường lối rất cứng rắn đối với Venezuela. Chính quyền của ông cho chặn một số ghe, tàu chở dầu ra vào, đồng thời nhiều lần lên tiếng sẽ dùng vũ lực nếu cần.
Tuy nhiên, dân Mỹ nhìn chung không mặn mà với chuyện binh đao. Theo các cuộc thăm dò, chỉ có 31% ủng hộ cách giải quyết cứng rắn này, trong khi 49% không đồng tình. Riêng lệnh phong tỏa dầu mỏ cũng bị phản đối nhiều hơn là được ủng hộ (40% không tán thành so với 35% tán thành).
Khi nói đến chuyện dùng quân đội can thiệp hay xâm lăng Venezuela, mức ủng hộ còn thấp hơn nữa. Chỉ khoảng 22% người được hỏi tán thành, trong khi đa số còn lại phản đối.
Điều đáng chú ý là phần lớn người dân, khoảng 74%, cho rằng nếu Tổng thống muốn sử dụng vũ lực, thì phải xin phép Quốc Hội trước đã. Quan điểm này không chỉ phổ biến trong phe Dân Chủ hay cử tri trung dung, mà ngay cả nhiều cử tri Cộng Hòa cũng đồng ý.
Nhìn chung, đa số người dân không xem Venezuela là mối đe dọa khẩn cấp đối với an ninh của Hoa Kỳ, và càng không muốn đất nước bị lôi kéo vào một cuộc xung đột quân sự mới ở Nam Mỹ.
Kinh tế và Di trú: Người khen, kẻ chê
Về chuyện di trú, Trump đã làm đúng như lời hứa: trục xuất mạnh tay và siết chặt biên giới. Phe Cộng Hòa ủng hộ chuyện này nhiệt liệt (92%), nhưng nhìn chung cả nước thì sự ủng hộ đang giảm dần so với hồi đầu năm 2025. Theo thăm dò AP-NORC thực hiện từ ngày 4 đến ngày 8 tháng 12 năm 2025, một nửa người được hỏi ủng hộ cách chính quyền Trump giải quyết an ninh biên giới và di trú, giảm khoảng 10% so với tháng 3.
Sự chia rẽ theo đảng phái thể hiện rất rõ. Trong khi 92% cử tri Cộng Hòa ủng hộ, thì bên Dân Chủ chỉ có 19% đồng ý, còn cử tri trung dung là 36%. Cuộc thăm dò Economist/YouGov vào cuối tháng 12 cũng cho thấy di trú vẫn là lĩnh vực mà Trump được đánh giá khá nhất so với các vấn đề khác, nhưng mức ủng hộ cũng đã giảm mạnh, từ 14 điểm hồi tháng 3 xuống còn âm 6 điểm trong lần thăm dò mới nhất.
Nếu như di trú còn có người khen, thì chuyện “cơm áo gạo tiền” hằng ngày lại khiến nhiều người lo lắng hơn. Cứ mười người thì có khoảng bảy người than thở rằng kinh tế hiện nay sao ảm đạm quá.
Trong dịp lễ Giáng Sinh, Tổng thống đã có bài phát biểu gần 20 phút từ Tòa Bạch Ốc. Trump đổ lỗi cho phe Dân Chủ về tình trạng vật giá leo thang, đồng thời khẳng định chính quyền của ông đã mang lại những thay đổi tốt đẹp chưa từng thấy. Nhưng ngoài đời thường, khi người dân đi chợ hay nhìn hóa đơn cuối tháng, nhiều người thấy khó mà yên lòng.
Theo thăm dò AP-NORC, mức ủng hộ dành cho cách Tổng thống giải quyết vấn đề kinh tế đã giảm thêm 9 điểm kể từ tháng 3 năm 2025. Việc đánh giá kinh tế cũng chia rẽ sâu sắc theo đảng phái: chưa tới 1/10 cử tri Dân Chủ và chỉ khoảng 3/10 cử tri trung dung nói rằng họ hài lòng, trong khi gần 7/10 cử tri Cộng Hòa vẫn tiếp tục ủng hộ.
Thăm dò của Economist/YouGov còn ghi nhận sự sụt giảm mạnh trong cách công chúng nhìn vào việc làm và kinh tế nói chung, từ chỗ được đánh giá tích cực hồi đầu năm sang mức bất mãn rõ rệt vào cuối tháng 12. Riêng chuyện lạm phát và giá cả, mức đánh giá còn rơi sâu hơn nữa – từ 6 điểm xuống âm 28 điểm.
Một năm buồn của Quốc Hội
Cuối cùng, không chỉ riêng Tổng thống, mà Quốc Hội cũng bị chê trách nặng nề. Suốt một năm qua, Quốc Hội liên tục rơi vào bế tắc. Từ việc thông qua gói luật Bự, Đẹp — được quảng bá rầm rộ nhưng lại không được lòng đa số người dân — cho đến việc tranh cãi ngân sách khiến chính phủ phải đóng cửa trong thời gian dài. Bên cạnh đó, các nỗ lực cải tổ hay ổn định hệ thống y tế cũng không đi đến đâu, đẩy nhiều gia đình vào nỗi lo chi phí bảo hiểm tăng cao.
Tỷ lệ ủng hộ Quốc Hội giờ chỉ còn 17%.
Khi năm 2025 khép lại, chỉ có 24% người dân cảm thấy hài lòng với hướng đi của đất nước. Bước sang năm 2026, cả Tòa Bạch Ốc lẫn Quốc Hội đều đứng trước nhiều lo toan, còn người dân thì vẫn chờ xem liệu tình hình có khá hơn hay không.
VB biên dịch
Nguồn: “How Americans Are Feeling About Trump as His First Year in Office Comes to a Close” được đăng trên trang Time.com.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình