*Renée Nicole Good, 37 tuổi, nhà thơ sống tại Minneapolis, người vợ và người mẹ, công dân Hoa Kỳ, đã bị một nhân viên Cơ quan Di trú và Hải quan Hoa Kỳ (ICE) bắn chết hôm Thứ Tư 7 tháng 1, 2026 trong một chiến dịch bố ráp di trú của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Vụ nổ súng xảy ra trong một khu vực dân cư ở nam Minneapolis, làm dấy lên làn sóng biểu tình toàn quốc và tranh cãi gay gắt về cách hành xử của lực lượng liên bang.
Việt Báo dịch và đăng lại bài thơ này không chỉ để tưởng niệm, mà để dán lại đây một văn bản vẫn còn thở. Đó là tiếng nói của cô gái tên Renee và những bước dò dẫm giữa khoa học và đức tin, giữa hiểu biết và phép lạ — một tiếng nói bị dập tắt ở tuổi xuân cuộc đời bởi sự vô nghĩa tàn bạo. Bài thơ ở lại, không trả lời thay ai, chỉ để giữ nguyên một khoảng trống — nơi người đọc tự hỏi mình còn tin vào điều gì, và còn để dành
chỗ cho điều gì.
***
tôi muốn ngồi ghế đu xưa,
ngắm hoàng hôn buông chỉ mình tôi thấy
nghe rừng-biển ngâm tam cú ve sầu,
nhịp ngũ âm gõ từ chân lũ gián.
tôi quẳng Kinh Thánh vào gánh ve-chai*
(nhét chúng vào bao rác ny-lon
cùng cây đèn muối Hy Mã Lạp Sơn dậy mùi —
những quyển kinh nhận sau giờ rửa tội
từ đôi tay núc ních ban phát đức tin ngoài phố —
loại dễ đọc, rỗng ruột, kiểu ký sinh trùng):
tôi nhớ rõ mùi cao su trong sách sinh học,
thứ đốt lông mũi tôi cháy khét
& muối & mực vấy bẩn tay.
dưới mảnh trăng treo lúc hai giờ bốn mươi lăm sáng
tôi học vẹt
vi mô ribosome
bào quan endoplasmic
phân tử lactic acid
cấu thể stamen
ở quán IHOP góc Powers và Stetson Hills —
tôi chép đi chép lại tới khi ngấm hết vào lòng
— có lẽ vào ruột – giữa tụy và đại tràng
nơi linh hồn tôi èo uột chảy ngang.
đó là thước đo tôi dùng kẻ mọi sự;
những mép sắc, những sứt mẻ, nứt ra từ tri thức đã từng nằm yên đó,
miếng khăn mát áp trên trán sốt.
nhưng làm sao tôi giữ được cả hai:
đức tin lập lòe và
bài học khoa học cao đẳng cười nhạo cuối lớp.
làm sao còn tin nổi
Kinh Thánh, Kinh Qur’an, hay Bhagavad Gita --
vén tóc qua tai tôi như mẹ ngày xưa -- vẫn
thì thầm: “nhớ chừa chỗ cho phép lạ mọc.”
hiểu biết giờ rơi vãi xuống cằm
xuống ngực
& tóm lại:
đời chỉ là
trứng và tinh trùng —
nơi hai thứ gặp nhau,
hợp hợp tan tan**,
thành những gì chết đi ở đó.
Renee Nicole Good* | Nguyên Yên dịch
Nguyên bản tiếng Anh: On Learning to Dissect Fetal Pigs
* Bản tiếng Anh: I gave my bible to the thrift store.
Người dịch chuyển thrift store thành “gánh ve-chai”.
