ST. PAUL, MINNESOTA - 14 tháng Giêng: Học sinh biểu tình trước Tòa nhà Quốc Hội tiểu bang trong cuộc đình học phản đối chiến dịch truy quét di trú liên bang của chính quyền Trump, khi hơn 2.400 đặc vụ Bộ An ninh Nội địa đã được điều đến Minnesota.
(Ảnh: Stephen Maturen/Getty Images)
(Ảnh: Stephen Maturen/Getty Images)
• Tổng thống dọa vận dụng Đạo luật Chống Nổi Loạn để trấn áp biểu tình tại Minneapolis.
• Đặc vụ liên bang nổ súng tại Minneapolis, căng thẳng tiếp diễn.
• Trump nói Iran ngưng giết người biểu tình; quân đội Mỹ điều chỉnh hiện diện; Iran mở lại không phận.
• Châu Âu đưa quân đến Greenland giữa một “cú lật” khác của Trump.
• Thượng viện Cộng Hòa chặn nghị quyết hạn chế quyền dùng quân đội của Trump tại Venezuela.
• Quốc hội gạt bỏ phần lớn đề nghị cắt ngân sách của Trump.
• Thẩm phán liên bang chặn kế hoạch cắt 130 triệu đô-la trợ cấp thực phẩm tại Minnesota.
• Chính quyền Trump tạm ngưng xét chiếu khán di dân với công dân 75 quốc gia.
• Tòa liên bang giữ nguyên bản đồ bầu cử Quốc hội mới của California.
• Bình luận về thị trưởng trên Facebook, cư dân Miami Beach bị cảnh sát gõ cửa.
• Illinois: Tối cao Pháp viện cho kiện phiếu bầu qua bưu điện.
• Tòa phúc thẩm Hoa Kỳ bác án trả tự do cho nhà hoạt động Palestine Mahmoud Khalil.
• Minnesota, Illinois kiện chặn ICE, viện dẫn Tu chính án thứ 10.
• Thống đốc California chặn yêu cầu dẫn độ bác sĩ gửi thuốc phá thai.
-- Trump dọa vận dụng Đạo luật Chống Nổi Loạn để trấn áp biểu tình tại Minneapolis.
Tổng thống Donald Trump hôm nay tuyên bố có thể thi hành Đạo luật Chống Nổi Loạn năm 1807 để trấn áp các cuộc biểu tình đang diễn ra tại thành phố Minneapolis, tiểu bang Minnesota. Các cuộc xuống đường bùng phát sau khi một nhân viên Cơ quan Thực Thi Di Trú Và Hải Quan bắn chết một phụ nữ trong thành phố vào tuần trước.
Phát biểu trước báo giới, Trump nói ông sẽ sử dụng thẩm quyền đặc biệt này nếu giới lãnh đạo tiểu bang Minnesota “không tuân luật” và không ngăn chặn những gì ông gọi là các nhóm kích động chuyên nghiệp đang tấn công nhân viên liên bang. Đây không phải lần đầu tổng thống nhắc đến khả năng sử dụng đạo luật cho phép triển khai quân đội liên bang trong lãnh thổ Hoa Kỳ để đối phó tình trạng bất ổn trong nước.
Vài giờ trước tuyên bố của tổng thống, Thứ trưởng Tư pháp Todd Blanche đăng trên mạng xã hội, mô tả sự phản đối các cuộc bố ráp di trú tại Minnesota là một “cuộc nổi loạn”, và quy trách nhiệm cho thống đốc tiểu bang cùng thị trưởng Minneapolis vì đã dung túng bạo lực chống lại lực lượng thi hành pháp luật.
Thị trưởng Minneapolis Jacob Frey, ngược lại, kêu gọi các lực lượng liên bang rời khỏi thành phố, nói rằng số lượng nhân viên di trú hiện diện đã vượt quá lực lượng cảnh sát địa phương, khiến tình hình thêm rối ren và làm gia tăng căng thẳng với cư dân.
Đạo luật Chống Nổi Loạn, ban hành từ đầu thế kỷ XIX, hiếm khi được áp dụng trong thời bình. Việc tổng thống nhắc lại khả năng sử dụng đạo luật này cho thấy mức độ đối đầu đang leo thang giữa chính quyền liên bang và giới chức địa phương, trong bối cảnh Minneapolis vẫn chưa thoát khỏi không khí bất an sau các vụ nổ súng liên quan đến nhân viên liên bang.
-- Đặc vụ liên bang nổ súng tại Minneapolis, căng thẳng tiếp diễn.
Tối thứ Tư, một nhân viên liên bang nổ súng bắn vào chân một người đàn ông gốc Venezuela tại Minneapolis trong lúc tìm cách bắt giữ vì cáo buộc cư trú bất hợp pháp, chỉ một tuần sau vụ Renee Nicole Good bị nhân viên ICE bắn chết.
Bộ Nội An cho biết người bị truy bắt bỏ chạy, chống cự và xô xát với nhân viên liên bang trước khi bị bắn, cả hai được đưa vào bệnh viện với vết thương không nguy hiểm đến tính mạng. Chính quyền thành phố nói nhiều chi tiết phía liên bang nêu ra hiện chưa thể kiểm chứng độc lập; vụ nổ súng xảy ra tại khu dân cư đông đúc ở bắc Minneapolis.
Tin lan ra khiến khoảng 200 người tụ tập gần hiện trường, la ó và đòi bắt giữ nhân viên liên bang; pháo hoa bị ném về phía lực lượng công lực, cảnh sát đáp trả bằng hơi cay và tạm giữ một số người. Thị trưởng Frey tiếp tục kêu gọi lực lượng di trú rút khỏi Minneapolis, trong khi hàng ngàn nhân viên liên bang đã được điều động đến khu vực này những tuần qua.
-- Trump nói Iran ngưng giết người biểu tình, quân đội Mỹ điều chỉnh hiện diện, Iran mở lại không phận.
Tổng thống Donald Trump cho biết theo các nguồn ông gọi là “đáng tin cậy”, chính quyền Iran dường như đã ngưng việc giết người biểu tình, nhưng không nói rõ điều này có làm thay đổi khả năng Hoa Kỳ dùng biện pháp quân sự hay không.
Trước đó ông nhiều lần cảnh báo có thể can thiệp quân sự nếu Tehran tiếp tục đàn áp, đồng thời kêu gọi người dân Iran tiếp tục xuống đường với lời hứa “sự giúp đỡ đang trên đường”. Quân đội Mỹ đã điều một số nhân viên không thiết yếu rời căn cứ Al Udeid tại Qatar vì lo ngại căn cứ có thể thành mục tiêu nếu xung đột bùng nổ, rồi chuẩn bị cho binh sĩ trở lại khi căng thẳng tạm hạ nhiệt.
Iran mở lại không phận vào sáng thứ Năm giữa lúc các tổ chức nhân quyền ước tính số người thiệt mạng trong làn sóng biểu tình lên tới ít nhất 2.571, với HRANA xác nhận 2.403 người biểu tình, 147 nhân viên chính phủ, 12 trẻ em và 9 dân thường thiệt mạng; ngành tư pháp Iran sau đó nói Erfan Soltani, 26 tuổi, không bị đưa ra xử tử.
-- Châu Âu đưa quân đến Greenland giữa một “cú lật” khác của Trump.
Sáng 15 tháng Giêng, các đơn vị quân sự đầu tiên của Pháp, Đức, Anh, Hòa Lan, Na Uy và Thụy Điển đã đến Greenland trong động thái biểu dương hậu thuẫn Đan Mạch, giữa lúc căng thẳng quanh vùng cực Bắc gia tăng.
Diễn biến này diễn ra ít giờ sau khi Tổng thống Donald Trump tái khẳng định ý định đặt Greenland dưới “kiểm soát trực tiếp” của Hoa Kỳ vì lý do an ninh trước “nguy cơ gia tăng từ Trung Quốc và Nga”, trong khi ngoại trưởng Đan Mạch nói sau cuộc họp tại Washington rằng đôi bên “bất đồng căn bản” về tương lai vùng lãnh thổ bán tự trị này.
Song song đó, Trump bất ngờ tuyên bố chính Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy, chứ không phải Vladimir Putin, là vật cản cho hòa bình, khiến các thủ đô châu Âu thêm bối rối; NATO lo ngại chiến lược Greenland của Mỹ đe dọa sự tồn tại của liên minh, còn Nga, nhanh chóng hưởng ứng lời ông Trump. Phát ngôn viên Điện Kremlin cho đó là “sự thật hiển nhiên”, đồng thời lên án NATO “gia tăng hiện diện quân sự tại Bắc Cực dưới cái cớ đe dọa từ Nga và Trung Hoa”. Bộ Ngoại giao Nga cảnh cáo rằng mọi toan tính gạt bỏ quyền lợi của Nga tại vùng địa cực “sẽ không để yên và sẽ kéo theo những hệ quả sâu rộng”.
Moscow, trái lại, nhanh chóng hưởng ứng lời ông Trump. Phát ngôn viên Điện Kremlin cho đó là “sự thật hiển nhiên”, đồng thời lên án NATO “gia tăng hiện diện quân sự tại Bắc Cực dưới cái cớ đe dọa từ Nga và Trung Hoa”. Bộ Ngoại giao Nga cảnh cáo rằng mọi toan tính gạt bỏ quyền lợi của Nga tại vùng địa cực “sẽ không để yên và sẽ kéo theo những hệ quả sâu rộng”.
-- Thượng viện Cộng Hòa chặn nghị quyết hạn chế quyền dùng quân đội của Trump tại Venezuela.
Thượng Viện Hoa Kỳ hôm thứ Tư đã chặn một nghị quyết yêu cầu Tổng Thống Donald Trump phải xin phép Quốc Hội trước khi tiến hành bất kỳ hành động quân sự nào liên quan đến Venezuela.
Nghị quyết bị chặn sau khi hai thượng nghị sĩ Cộng Hòa là Josh Hawley và Todd Young đổi ý vào phút chót, khiến Thượng Viện chia đều 50–50. Phó Tổng Thống JD Vance đã bỏ phiếu quyết định để dập tắt nghị quyết.
Trước đó, cả Hawley và Young đều từng ủng hộ việc buộc Tổng Thống phải xin phép Quốc Hội nếu muốn dùng quân đội tại Venezuela. Việc đổi lập trường diễn ra sau khi Tổng Thống Trump công khai chỉ trích các thượng nghị sĩ “ngu ngốc” trên mạng xã hội và đe dọa vận động cử tri loại họ khỏi Quốc Hội.
Ngoại Trưởng Marco Rubio gửi thư cho Quốc Hội, khẳng định chiến dịch quân sự mang tên Operation Absolute Resolve đã kết thúc và hiện không còn binh sĩ Mỹ tham chiến tại Venezuela. Rubio cũng cam kết nếu có hành động quân sự mới, chính quyền sẽ tuân theo Hiến Pháp và thông báo Quốc Hội theo Đạo Luật Quyền Chiến Tranh.
Nghị quyết do các thượng nghị sĩ Dân Chủ Tim Kaine, Adam B. Schiff, Chuck Schumer cùng thượng nghị sĩ Cộng Hòa Rand Paul bảo trợ. Nội dung nghị quyết yêu cầu rút quân Mỹ khỏi các hoạt động quân sự tại Venezuela nếu chưa được Quốc Hội cho phép.
Phía Dân Chủ cho rằng quân đội Mỹ vẫn đang can dự sâu, từ các đòn đánh trên biển đến việc kiểm soát dầu mỏ và vai trò quyết định trong việc lật đổ chính quyền Nicolás Maduro. Họ khẳng định Quốc Hội không thể đứng ngoài khi Tổng Thống tự ý dùng quân đội ở nước ngoài.
Phe Cộng Hòa phản bác rằng vì hiện không có binh sĩ Mỹ hiện diện trên lãnh thổ Venezuela, nghị quyết không còn cần thiết và không nên đem ra tranh luận.
-- Quốc hội gạt bỏ phần lớn đề nghị cắt ngân sách của Trump.
Quốc hội Hoa Kỳ đang bác dần hầu hết các đề nghị cắt giảm chi tiêu sâu tay của Tổng thống Trump đối với viện trợ nước ngoài, y tế toàn cầu, khoa học và văn hóa nghệ thuật, lựa chọn chỉ cắt nhẹ một số chương trình gây tranh cãi.
Hạ viện vừa thông qua các dự luật tài trợ cho Bộ Ngoại giao và Bộ Ngân khố với tỉ lệ 341–79, duy trì nhiều cơ quan mà Trump đề nghị xóa bỏ; ngân sách ngoại giao và viện trợ nước ngoài thậm chí cao hơn đề nghị của Bạch Ốc khoảng 19 tỉ đô la. Quốc hội cũng bác đề nghị hủy 16,5 tỉ đô la ngân sách Sở Thuế vụ, giữ gần nguyên mức tài trợ cho NASA và Quỹ Khoa học Quốc gia.
Các dự luật được thương thảo gấp trước hạn chót 30 tháng Giêng nhằm tránh một đợt đóng cửa chính phủ mới, phản ánh thực tế mọi ngân sách đều phải có thỏa hiệp lưỡng đảng để qua được Thượng viện.
-- Thẩm phán liên bang chặn kế hoạch cắt 130 triệu đô la trợ cấp thực phẩm tại Minnesota.
Một thẩm phán liên bang hôm thứ Tư ra lệnh tạm thời ngăn Bộ Nông nghiệp thi hành kế hoạch của chính quyền Trump cắt khoảng 130 triệu đô la tiền phiếu thực phẩm dành cho Minnesota, vốn được Bạch Ốc biện minh bằng cáo buộc gian lận lan rộng trong các chương trình trợ cấp.
Tòa nhận định quyết định cắt ngân khoản là không phù hợp và cần tạm dừng để xem xét kỹ, dù tiểu bang trước đó đã truy tố và kết án một số người trong các vụ gian lận trợ cấp. Lệnh chặn được đưa ra trong bối cảnh Minnesota đang chịu áp lực nặng từ các chiến dịch di trú liên bang, kể cả việc triển khai quy mô lớn nhân viên ICE quanh Minneapolis–St. Paul sau một vụ nổ súng chết người.
Phán quyết sơ khởi này được xem là một thất bại pháp lý nữa đối với chính quyền Trump trong chuỗi vụ kiện về chính sách xã hội và di trú đang bị nhiều tiểu bang thách thức.
-- Chính quyền Trump tạm ngưng xét chiếu khán di dân với công dân 75 quốc gia.
Chính quyền Tổng thống Trump thông báo sẽ tạm ngưng xét cấp chiếu khán di dân cho công dân từ 75 quốc gia mà Washington cho là có tỉ lệ người nhập cư sử dụng trợ cấp xã hội “không thể chấp nhận”, trong đó có Somalia, Haiti, Iran và Eritrea.
Bộ Ngoại giao cho hay lệnh tạm ngưng có hiệu lực từ ngày 21 tháng Giêng trong thời gian rà soát lại quy trình cấp chiếu khán di dân; quy định không áp dụng cho nhập cảnh ngắn hạn như du lịch, công tác hoặc điều trị y tế. Phát ngôn viên Tommy Pigott nói mục tiêu là chấm dứt việc “lạm dụng hệ thống di trú Hoa Kỳ” và loại trừ những người có khả năng trở thành gánh nặng xã hội.
Việc này diễn ra song song với các hạn chế đi lại đã áp dụng với công dân từ 39 quốc gia, việc tạm ngưng nhiều hồ sơ thẻ xanh và quốc tịch, và chiến dịch đặc biệt nhắm vào cộng đồng Somalia ở Minnesota, nơi khoảng 3.000 nhân viên liên bang được triển khai và hơn 2.000 người Somalia bị chấm dứt quy chế tạm hoãn trục xuất.
-- Tòa liên bang giữ nguyên bản đồ bầu cử Quốc hội mới của California.
Một hội đồng thẩm phán liên bang tại Los Angeles hôm thứ Tư đã bác đơn kiện của phía Cộng Hòa và giữ nguyên các bản đồ phân chia địa hạt bầu cử Quốc Hội mới của California, đứng về phía Thống Đốc Gavin Newsom và Đảng Dân Chủ.
Phán quyết cho rằng Dự Luật 50, được cử tri California chuẩn thuận trong cuộc trưng cầu ý dân tháng 11, là một sự sắp xếp địa hạt mang tính đảng phái nhằm giúp Dân Chủ giành thêm ghế, chứ không phải là thao túng dựa trên yếu tố sắc tộc như phía Cộng Hòa và chính quyền Donald Trump lập luận. Hai trong ba thẩm phán nhận định không có bằng chứng cho thấy chủng tộc là yếu tố chi phối việc vẽ lại địa hạt.
Quyết định này giúp California đối trọng với việc Đảng Cộng Hòa vẽ lại địa hạt tại Texas, vốn đã được Tối Cao Pháp Viện giữ nguyên hồi cuối năm ngoái. Bản đồ mới của California dự kiến sẽ giúp Dân Chủ lật ngược năm ghế hiện do Cộng Hòa nắm giữ trong các kỳ bầu cử sắp tới.
Đảng Cộng Hòa California cho biết sẽ kháng cáo và đưa vụ việc lên Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ, dù tòa án này trước đó đã phát tín hiệu không mấy thiện cảm với các khiếu nại tương tự.
-- Bình luận về thị trưởng trên Facebook, cư dân Miami Beach bị cảnh sát gõ cửa.
Raquel Pacheco, 51 tuổi, một cư dân Miami Beach và cựu ứng viên chính trị địa phương, cho biết cô vẫn chưa hết bàng hoàng khi hai cảnh sát xuất hiện trước cửa nhà chỉ vì một bình luận trên Facebook.
Chuyện xảy ra hôm thứ Hai, khi Pacheco đăng lời chỉ trích dưới một bài viết của Thị trưởng Steven Meiner, người tự mô tả thành phố là “nơi trú ẩn an toàn cho mọi người”. Trong bình luận, Pacheco gọi ông Meiner là kẻ phân biệt chủng tộc và cáo buộc ông đối xử bất công với người Palestine và cộng đồng LGBTQ.
Theo đoạn video Pacheco ghi lại, cảnh sát cho biết họ đến để “đánh giá liệu có mối nguy an toàn nào” cho thị trưởng hay không và rằng lời bình luận ấy “có thể khiến ai đó hành động xấu”. Pacheco từ chối trả lời câu hỏi khi không có luật sư, và hai viên cảnh sát rời đi sau vài phút.
Cô khẳng định với The Washington Post rằng đây là hành vi đe dọa quyền tự do ngôn luận: “Nếu chúng ta không giữ vững ranh giới này, mọi thứ đều sụp đổ.” Pacheco từng phục vụ trong Lực lượng Phòng vệ Quốc gia Connecticut và cho biết cô xem hiến pháp như “tài liệu thiêng liêng” của nước Mỹ.
Phía cảnh sát Miami Beach nói họ chỉ thực hiện một “cuộc gặp gỡ ngắn, mang tính tự nguyện” để đảm bảo an toàn, viện dẫn “mối quan ngại toàn quốc về chủ nghĩa bài Do Thái”. Còn Thị trưởng Meiner chia sẻ đây là “vấn đề của cảnh sát” và nhấn mạnh ông ủng hộ quyền tự vệ của Israel.
Việc này được Miami Herald đưa tin đầu tiên, đang thu hút chú ý như một ví dụ khác trong làn sóng tranh cãi quốc gia về việc chính quyền can thiệp vào phát ngôn cá nhân trên mạng xã hội, đặc biệt sau loạt xung đột chính trị liên quan đến chiến tranh Israel–Gaza và các vụ bạo lực chính trị gần đây.
-- Illinois: Tối cao Pháp viện cho kiện phiếu bầu qua bưu điện.
Tối cao Pháp viện với tỉ lệ 7–2 cho phép dân biểu Cộng Hòa Illinois Michael Bost và hai ứng viên đại cử tri tiếp tục vụ kiện luật tiểu bang cho đếm phiếu bầu gửi qua bưu điện nhưng đến sau Ngày Bầu Cử, miễn có dấu bưu điện đúng hạn.
Quyết định chỉ liên quan tư cách khởi kiện, tòa chưa đụng tới câu hỏi liệu quy định của Illinois có vi phạm luật liên bang hay không; Bost lập luận luật liên bang không cho phép kiểm phiếu đến sau Ngày Bầu cử, trong bối cảnh các tranh chấp bỏ phiếu qua thư bùng lên từ sau bầu cử 2020.
Chánh án John Roberts viết ứng viên có quyền lợi trực tiếp với quy định kiểm phiếu trong cuộc bầu cử của mình, trong khi hai thẩm phán Ketanji Brown Jackson và Sonia Sotomayor phản đối, cảnh báo phán quyết có thể mở đường cho làn sóng kiện tụng bầu cử trên khắp nước; tòa còn dự kiến xét thêm một vụ khác về việc đếm phiếu đến muộn trong nhiệm kỳ này.
-- Tòa phúc thẩm Hoa Kỳ bác án trả tự do cho nhà hoạt động Palestine Mahmoud Khalil.
Tòa phúc thẩm Liên bang khu vực 3 tại Philadelphia đảo ngược phán quyết của tòa New Jersey từng cho phép nhà hoạt động Palestine Mahmoud Khalil được trả tự do, hủy đơn habeas corpus và mở lại thủ tục giam giữ, với lập luận kháng nghị trục xuất thuộc thẩm quyền tòa phúc thẩm chứ không phải tòa cấp dưới.
Phán quyết là thắng lợi mới cho chính quyền Trump trong chiến dịch siết người ngoại quốc tham gia phong trào ủng hộ Palestine; Khalil, 30 tuổi, nguyên nghiên cứu sinh Đại học Columbia, bị bắt tại New York và giam ba tháng trong trại di trú Louisiana, bị cáo buộc tham gia hoạt động “liên hệ Hamas” nhưng chưa thấy bằng chứng cụ thể.
Luật sư Khalil cho biết sẽ tiếp tục kháng án, trong khi hồ sơ trục xuất tại tòa di trú đang chờ quyết định; giới chức nêu khả năng gửi ông sang Algérie hoặc Syria, nơi luật sư cảnh báo ông sẽ đối diện nguy hiểm đến tính mạng nếu bị buộc trở về.
-- Minnesota, Illinois kiện chặn ICE, viện dẫn Tu chính án thứ 10.
Minnesota và Illinois đang dựa vào Tu Chính Án Thứ 10 của Hiến Pháp Hoa Kỳ để kiện chính quyền Tổng Thống Donald Trump, nhằm ngăn việc triển khai quy mô lớn các nhân viên Cơ Quan Di Trú Và Hải Quan (ICE) và Tuần Tra Biên Giới tại hai tiểu bang do Dân Chủ lãnh đạo.
Tu Chính Án Thứ 10 quy định rằng những quyền lực không được Hiến Pháp trao cho chính quyền liên bang thì được dành cho các tiểu bang hoặc cho người dân. Dựa trên nguyên tắc này, Minnesota và Illinois lập luận rằng chiến dịch di trú của chính quyền Trump đã vượt quá thẩm quyền liên bang, gây xáo trộn đời sống dân cư, hoạt động kinh tế và làm suy yếu quyền tự quản của tiểu bang.
Tại Minnesota, thẩm phán liên bang Kate M. Menendez hôm thứ Tư chưa ra phán quyết ngay đối với yêu cầu của tiểu bang xin lệnh khẩn cấp nhằm chặn việc điều thêm nhân viên ICE đến khu vực Minneapolis. Thẩm phán cho Bộ Tư Pháp thời hạn đến thứ Hai để nộp bản trả lời bằng văn bản, và để ngỏ khả năng mở thêm phiên điều trần trong tháng này.
Văn phòng Bộ trưởng Tư pháp Minnesota cho biết yêu cầu khẩn cấp được đưa ra vì “tổn hại tức thời,” trong đó có việc một nhân viên ICE bắn chết Renee Nicole Good hôm 7 tháng Giêng. Theo Bộ Nội An, kể từ cuối tháng 11, các lực lượng liên bang đã bắt hơn 2.400 người tại Minnesota, với khoảng 3.000 nhân viên liên bang đang hoạt động hoặc trên đường tới tiểu bang.
Trong đơn kiện riêng, Illinois và thành phố Chicago cáo buộc các lực lượng liên bang “hành xử như lực lượng chiếm đóng,” mang theo vũ khí quân dụng, dừng xét hỏi và bắt giữ cư dân một cách tùy tiện, đồng thời sử dụng hơi cay và các biện pháp trấn áp khác. Đơn kiện cũng cho rằng các cuộc truy quét đã buộc nhiều cơ sở kinh doanh phải đóng cửa, làm sụt giảm hoạt động du lịch và khiến người dân e ngại tiếp cận các dịch vụ công.
Minnesota nêu các hệ quả tương tự, đồng thời dẫn chứng việc một số trường công lập phải hủy lớp học trong nhiều ngày vì lo ngại an toàn, sau vụ nổ súng chết người và một cuộc truy quét tại một trường trung học ở Minneapolis.
Giới học giả nhận định việc viện dẫn Tu Chính Án Thứ 10 trong các vụ kiện này là hướng đi mới. Giáo sư luật Craig Futterman, Đại học Chicago, cho rằng các tiểu bang đang lập luận rằng chính quyền liên bang sử dụng luật di trú như một công cụ chính trị để gây áp lực và can thiệp vào chủ quyền địa phương, đảo ngược cách lập luận “quyền tiểu bang” từng được dùng trong quá khứ.
Hai vụ kiện tại Minnesota và Illinois được theo dõi sát vì có thể tạo tiền lệ pháp lý mới, ảnh hưởng đến cách các tiểu bang phản ứng trước các chiến dịch thi hành luật liên bang trong lĩnh vực di trú.
-- Thống đốc California chặn yêu cầu dẫn độ bác sĩ gửi thuốc phá thai.
Thống đốc California Gavin Newsom hôm thứ Tư tuyên bố từ chối yêu cầu dẫn độ từ Louisiana đối với bác sĩ Remy Coeytaux, cư trú tại vùng Vịnh San Francisco, bị cáo buộc gửi thuốc phá thai qua bưu điện cho phụ nữ ở bang này.
Quyết định được đưa ra một ngày sau khi Thống đốc Cộng Hòa Jeff Landry ký giấy tờ yêu cầu dẫn độ để truy tố vị bác sĩ. Louisiana có luật cấm phá thai nghiêm ngặt nhất nước Mỹ, trong khi California bảo vệ bác sĩ cung cấp dịch vụ phá thai cho phụ nữ từ các bang khác.
Newsom viện dẫn sắc lệnh hành pháp năm 2022 cấm cơ quan California hỗ trợ truy tố liên quan đến phá thai từ bang ngoài. Ông nói: “Chúng tôi sẽ không để các chính trị gia cực đoan nơi khác vươn tay sang California để trừng phạt bác sĩ vì cung cấp chăm sóc sức khỏe sinh sản. Không phải hôm nay. Và không bao giờ.”
Bộ trưởng Tư pháp Louisiana Liz Murrill cho biết Coeytaux có thể đối mặt án tù tối đa 50 năm nếu bị kết án. Phát ngôn viên Thống đốc Landry chưa bình luận.
Đây là thử thách mới nhất giữa các bang có chính sách đối lập về quyền phá thai, hơn hai năm sau phán quyết Dobbs v. Jackson của Tối cao Pháp viện chấm dứt quyền phá thai liên bang và trao quyền quyết định cho từng tiểu bang.
Gửi ý kiến của bạn
