Biểu Tình Ở Los Angeles và lần thứ hai trong tuần ở Minneapolis
để phản đối ICE.
để phản đối ICE.
-- Biểu Tình Ở Los Angeles Leo Thang: Xô Xát Trước Tòa Nhà Liên Bang.
-- Minneapolis Biểu Tình Lớn Chống ICE.
-- ICE Âm Thầm Mua Nhiều Nhà Kho, Dựng Mạng Lưới Trại Giam Khắp Nước.
-- Trump (Lại) Đề Cử Thân Tín Đứng Đầu Sở Thống Kê Việc Làm.
-- Từ Đầu Tháng Hai, Không Có REAL ID Đi Phi Cơ Sẽ Tốn Thêm 45 MK.
-- Đi Khám Bác Sĩ, Coi Chừng Gánh Thêm “Phí Cơ Sở”.
-- Cựu Xướng Ngôn Viên CNN Don Lemon Ra Tòa Sau Vụ Biểu Tình Trong Nhà Thờ.
-- Thống Đốc New York Muốn Cấm Cảnh Sát Địa Phương Phối Hợp Với ICE.
-- ICE Được Nới Tay: Có Thể Bắt Người Không Cần Trát Tòa.
-- Texas A&M Dẹp Ngành Nghiên Cứu Phụ Nữ, Siết Nội Dung Giảng Dạy Về Sắc Tộc Và Phái Tính.
-- Washington Sắp Tổ Chức Đua Xe IndyCar Mừng 250 Năm Lập Quốc.
-- Lạnh Bất Thường, NASA Hoãn Phi Vụ Artemis Bay Vòng Mặt Trăng.
-- Hoa Kỳ Bật Đèn Xanh Bán Vũ Khí Lớn Cho Israel Và Saudi Arabia.
-- VN: Thực Phẩm, Nông Sản Kẹt Cứng Ở Cửa Khẩu.
***
Biểu Tình Ở Los Angeles Leo Thang: Xô Xát Trước Tòa Nhà Liên Bang
Chiều Thứ Sáu vừa qua, tại trung tâm Los Angeles, hàng ngàn người xuống đường biểu tình chống các cuộc bố ráp di trú của chính quyền liên bang. Đám đông tập trung trước Tòa Thị Chính, tuần hành qua nhiều con đường lớn, ban đầu mọi chuyện diễn ra rất trật tự và ôn hòa. Khoảng hơn một giờ sau, khi đoàn người dừng lại trước tòa nhà liên bang Edward R. Roybal, sự việc bắt đầu căng thẳng. Một số người quá khích ném chai lọ, đẩy thùng rác lớn chặn lối vào; nhân viên liên bang mặc đồ chống bạo động bắn hơi cay và đạn tiêu cay để giải tán. Cảnh sát LAPD lập tức ra lệnh báo động, yêu cầu người biểu tình rời khu vực trước 5:56 chiều, nếu không sẽ bị bắt; con số bị bắt giữ chưa được công bố.
Sau 10 giờ đêm, một nhóm nhỏ quay lại đốt thùng rác; xe cứu hỏa bị cản đường, phải chờ cảnh sát dẹp đám đông mới dập được lửa. Thị trưởng Karen Bass kêu gọi dân chúng biểu tình ôn hòa, tránh cho chính quyền có cớ leo thang.
Minneapolis Biểu Tình Lớn Chống ICE.
MINNEAPOLIS – Hàng nghìn người dân Minneapolis biểu tình phản đối ICE lần thứ hai trong một tuần, bất chấp giá rét âm 15 độ C. Cuộc biểu tình dài 1–2 km, bắt đầu từ Tòa Thị Chính, vang tiếng trống người bản địa, megafon và còi xe.
Người biểu tình mang khẩu hiệu tự làm, nhắc đến Renee Good và Alex Pretti – hai cư dân bị bắn chết bởi đặc vụ liên bang. Một số mang biểu ngữ về trẻ em bị ICE đưa đi, như cậu bé Liam ở Texas.
Người tham gia nhấn mạnh quyền tự do biểu tình và chống áp bức, đồng thời kêu gọi chính phủ thay đổi. Nhiều cửa hàng đóng cửa, học sinh rời trường để tham gia, thu hút sự chú ý trong nước và quốc tế.
ICE Âm Thầm Mua Nhiều Nhà Kho Lớn, Dựng Mạng Lưới Trại Giam Khắp Nước
Theo Washington Post, ICE đang mua hoặc tìm mua hàng loạt nhà kho công nghiệp trên khắp Hoa Kỳ để cải biến thành trại giam di dân quy mô lớn, khiến nhiều cộng đồng địa phương lo lắng. Tổng cộng khoảng 23 địa điểm có thể giam tới 80,000 người, nhằm phục vụ kế hoạch trục xuất quy mô của chính quyền Trump.
Nhiều nhà kho nằm gần trường học, nhà thờ, hoặc ở nơi thiếu nước, thiếu hệ thống làm mát; giới chức địa phương và dân cư lo ngại điều kiện giam giữ không bảo đảm nhân đạo, lại gây quá tải hạ tầng. Một số thành phố đã họp khẩn cấp, biểu tình, hoặc tìm cách chặn dự án. Bộ Nội An nói việc mở rộng trại giam là cần thiết để “giữ an ninh,” lại được tiến hành âm thầm, không hỏi ý kiến cộng đồng, nên càng làm dân chúng bất an.
Trump (Lại) Đề Cử Thân Tín Đứng Đầu Sở Thống Kê Việc Làm
Hôm Thứ Sáu, Tổng thống Trump đề cử kinh tế gia Brett Matsumoto làm lãnh đạo Sở Thống Kê Lao Động Hoa Kỳ (BLS), chỉ vài tháng sau khi sa thải nữ ủy viên tiền nhiệm Erika McEntarfer vì cho rằng cơ quan này công bố số liệu việc làm “làm xấu mặt” chính quyền.
Việc thay người diễn ra không lâu sau khi BLS báo cáo Tháng Bảy (2025) chỉ tạo hơn 70,000 việc làm mới, đồng thời điều chỉnh giảm mạnh số việc làm của các tháng trước, cho thấy thị trường lao động yếu đi. Giới chuyên môn nói việc điều chỉnh số liệu là chuyện thường; đến nay chưa có bằng chứng cho thấy BLS cố tình làm sai. Matsumoto từng làm việc tại chính BLS và hiện là cố vấn kinh tế cho Tòa Bạch Ốc. Trump tin rằng ông này sẽ “chấn chỉnh lại” cơ quan và lấy lại niềm tin công chúng.
Từ Đầu Tháng Hai, Không Có REAL ID Đi Phi Cơ Sẽ Tốn Thêm 45 MK
Bắt đầu từ ngày 1 Tháng Hai, hành khách bay nội địa Hoa Kỳ nếu chưa có REAL ID hoặc giấy tờ hợp lệ tương đương sẽ phải trả thêm 45 MK tại cửa kiểm soát an ninh ở phi trường, theo Transportation Security Administration (TSA).
Thay vì bị chặn không cho lên phi cơ, người không có REAL ID hay hộ chiếu sẽ phải qua chương trình xác minh mới mang tên ConfirmID; tại đây, hành khách phải trả lời một loạt câu hỏi để chứng minh lai lịch. Khoản lệ phí này có hiệu lực trong 10 ngày. TSA khuyến cáo nên đóng tiền trước qua mạng để tránh chậm trễ; nếu làm tại phi trường, thời gian kiểm tra có thể kéo dài thêm khoảng 30 phút. Cách tốt nhất vẫn là làm REAL ID hoặc mang theo hộ chiếu để khỏi mất tiền và khỏi chờ đợi lâu.
Đi Khám Bác Sĩ, Coi Chừng Gánh Thêm “Phí Cơ Sở”
Gần đây, nhiều người đi khám bác sĩ quen, chỉ khám định kỳ hay chích thuốc đơn giản, nhưng khi nhận hóa đơn thì tá hỏa vì bị tính thêm phí “cơ sở” (facility fee), theo ghi nhận của U.S. PIRG. Khoản phí này có thể từ 25 MK đến cả ngàn MK, dù bệnh nhân không hề vào bệnh viện.
Nguyên do là nhiều phòng mạch tư đã bị bệnh viện mua lại; từ đó, dù chỉ khám ngoại trú, bệnh viện vẫn tính phí vận hành. Điều gây bực mình là đa số bệnh nhân không được báo trước; có nơi chỉ dán bảng báo mơ hồ, tới lúc khám xong mới thấy trên hóa đơn. Hiện chỉ một số ít tiểu bang có luật buộc phải thông báo trước, và các tổ chức bảo vệ người tiêu thụ kêu gọi siết chặt hơn vấn đề này.
Cựu Xướng Ngôn Viên CNN Don Lemon Ra Tòa Sau Vụ Biểu Tình Trong Nhà Thờ
Chiều Thứ Sáu, cựu xướng ngôn viên CNN Don Lemon ra hầu tòa liên bang tại Los Angeles, sau khi bị bắt liên quan đến cuộc biểu tình chống ICE tại một nhà thờ ở St. Paul, Minnesota, hồi giữa Tháng Giêng. Theo cáo trạng, Lemon cùng tám người khác bị truy tố vì bị cho là đã vào nhà thờ, chiếm lối đi, gây áp lực và cản trở giáo dân hành lễ. Ông được thả ngay, không phải đóng tiền tại ngoại, và chưa nhận tội; phiên xử kế tiếp dự trù vào ngày 9 Tháng Hai tại Minneapolis. Lemon nói ông chỉ đang tác nghiệp báo chí, được Hiến pháp bảo vệ. Sự việc đang gây tranh cãi lớn, vì nhiều người lo ngại chính phủ có thể dùng luật hình sự để răn đe ký giả khi họ loan tin về biểu tình.
Thống Đốc New York Muốn Cấm Cảnh Sát Địa Phương Phối Hợp Với ICE
NEW YORK – Thống đốc Kathy Hochul vừa đưa ra dự luật mới nhằm ngăn cảnh sát tiểu bang và địa phương không được làm việc cho ICE trong các vụ bố ráp di trú. Nếu được thông qua, luật này sẽ chấm dứt các thỏa thuận cho phép ICE giao nhiệm vụ cho cảnh sát địa phương; đồng thời cấm dùng nhân lực, phương tiện và tiền thuế của tiểu bang để thi hành luật di trú liên bang.
Dự luật còn yêu cầu nhân viên di trú phải có trát tòa mới được vào nhà riêng hay trường học; người dân cũng có quyền kiện viên chức liên bang nếu bị xâm phạm quyền hiến định. Đảng Dân Chủ hiện kiểm soát cả hai viện lập pháp của tiểu bang, nên rất có thể dự luật sẽ sớm được thông qua.
ICE Được Nới Tay: Có Thể Bắt Người Không Cần Trát Tòa
Theo New York Times, một chỉ thị nội bộ mới của ICE đã âm thầm nới rộng quyền cho nhân viên di trú, cho phép họ bắt người mà không cần trát tòa trong nhiều trường hợp hơn trước.
Trước đây, ICE chỉ dùng quyền này khi tin rằng đương sự có thể trốn không ra hầu tòa; nay tiêu chuẩn được đổi thành: chỉ cần cho rằng người đó có thể rời khỏi hiện trường. Điều này đồng nghĩa nhân viên ICE có thể bắt ngay tại chỗ nếu thấy người bị kiểm tra không hợp tác, có xe để đi, hoặc cung cấp giấy tờ bị nghi là giả. Các cựu viên chức ICE cảnh báo cách hiểu mới quá rộng, gần như biến trát tòa thành chuyện không cần thiết. Bộ Nội An thì nói đây không phải luật mới, chỉ là “nhắc lại thủ tục.”
Texas A&M Dẹp Ngành Nghiên Cứu Phụ Nữ, Siết Nội Dung Giảng Dạy Về Sắc tộc Và Phái Tính
HOUSTON – Hôm Thứ Sáu, theo một chính sách mới giới hạn cách giảng dạy các đề tài về sắc tộc và phái tính, Texas A&M University loan báo chấm dứt chương trình nghiên cứu phụ nữ và phái tính, đồng thời sửa đổi giáo trình hàng trăm môn học, hủy bỏ sáu lớp.
Nhà trường nói số lớp bị hủy rất ít, không ảnh hưởng tiến độ tốt nghiệp, và quyết định dẹp ngành học này một phần vì ít sinh viên ghi danh. Ban giám hiệu nhấn mạnh mục tiêu là “giữ chuẩn mực học thuật” và lấy lại niềm tin công chúng. Tuy nhiên, nhiều giảng viên và sinh viên phản đối, cho rằng chính sách này xâm phạm tự do học thuật, tạo không khí sợ hãi trong giảng đường. Một số giáo sư nói họ phải tự xét lại bài giảng để tránh rắc rối. Đây là một trong những trường hợp đầu tiên tại Texas áp đặt quy định cụ thể về nội dung giảng dạy các vấn đề nhạy cảm.
Washington Sắp Tổ Chức Đua Xe IndyCar Mừng 250 Năm Lập Quốc
Trump tuyên bố Washington, D.C. sẽ tổ chức đua xe IndyCar ngay trên đường phố, nhân dịp kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc Hoa Kỳ. Theo sắc lệnh hành pháp vừa được ký, cuộc đua mang tên Freedom 250 Grand Prix sẽ diễn ra ngày 23 tháng Tám, với lộ trình dự trù chạy ngang Đại lộ Pennsylvania và khu National Mall, gần Tòa Bạch Ốc. Xe đua IndyCar có thể đạt vận tốc gần 200 dặm một giờ.
Trump hào hứng nói muốn chọn “đường đua đẹp nhất,” dù thủ tục có phức tạp hơn. Bộ Giao Thông và Bộ Nội Vụ được yêu cầu trong vòng hai tuần chọn tuyến đường chính thức. Ban tổ chức cho biết sự kiện sẽ mở cửa miễn phí cho công chúng.
Lạnh Bất Thường, NASA Hoãn Phi Vụ Artemis Bay Vòng Mặt Trăng
Cuối tuần này tại Florida, thời tiết lạnh bất thường đã buộc NASA hoãn cuộc thử nghiệm nạp nhiên liệu cho phi thuyền Artemis II, đồng thời dời ngày phóng ít nhất hai ngày, sớm nhất là tối 8 tháng Hai.
Ban đầu, Artemis II dự trù cất cánh vào đầu Tháng Hai, nhưng việc thử nghiệm bị dời sang Thứ Hai khiến NASA phải lùi hai ngày phóng đầu tiên. Nếu không bay kịp trước ngày 11 tháng Hai, sẽ phải hoãn qua tới đầu Tháng Ba. Artemis II sẽ đưa bốn phi hành gia bay vòng quanh Mặt Trăng rồi trở về, là chuyến bay có người lái đầu tiên kể từ chương trình Apollo cách đây 54 năm. NASA cho biết cần thêm thời gian kiểm tra an toàn, nhất là hệ thống nhiên liệu siêu lạnh, để tránh lặp lại các trục trặc từng xảy ra trong những năm trước.
Hoa Kỳ Bật Đèn Xanh Bán Vũ Khí Lớn Cho Israel Và Saudi Arabia
WASHINGTON – Cuối tuần qua, chính quyền Tổng thống Trump loan báo đã chuẩn thuận hai thương vụ bán vũ khí lớn cho đồng minh Trung Đông: khoảng 6.67 tỷ MK cho Israel và 9 tỷ MK cho Ả Rập Saudi, trong lúc tình hình khu vực đang căng thẳng vì cơ nguy xung đột với Iran.
Theo Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, Saudi Arabia sẽ mua 730 hỏa tiễn Patriot và trang bị phòng thủ, nhằm bảo vệ lãnh thổ và tăng khả năng phòng không cho vùng Vịnh. Phần dành cho Israel được chia làm nhiều gói, gồm 30 trực thăng tấn công Apache, hàng ngàn xe quân sự hạng nhẹ và phụ tùng cho thiết giáp. Một số dân biểu Dân Chủ chỉ trích chính quyền Trump làm nhanh, coi nhẹ vai trò giám sát của Quốc Hội. Bộ Ngoại Giao khẳng định các thương vụ không làm mất cân bằng quân sự, và nhằm bảo đảm an ninh cho đồng minh chủ chốt của Hoa Kỳ trong khu vực.
VN: Thực Phẩm, Nông Sản Kẹt Cứng Ở Cửa Khẩu
Những ngày cuối Tháng Giêng, tại nhiều cửa khẩu và bến cảng trên cả nước, hàng loạt lô thực phẩm và nông sản nhập cảng bị ách lại vì Nghị định 46 đã có hiệu lực nhưng chưa có chỉ dẫn thi hành rõ ràng. Ở Cảng Cát Lái, nhiều container hạnh nhân, walnut từ Hoa Kỳ phải nằm chờ, vừa tốn tiền lưu kho, điện lạnh, vừa đối mặt cơ nguy hư hỏng; mỗi container trị giá vài tỷ đồng, phần lớn là vốn vay ngân hàng.
Tình trạng tương tự diễn ra tại nhiều cửa khẩu biên giới: Kim Thành, Hoa Lư, Lao Bảo, Tịnh Biên… với hàng trăm xe và ghe chở rau, trái cây, bánh kẹo chưa được thông quan vì chưa có kết quả kiểm tra an toàn thực phẩm. Theo các công ty xí nghiệp, hàng tươi mà phải chờ 7–15 ngày lấy mẫu kiểm nghiệm thì coi như hư chắc. Nguyên nhân chính là các cơ quan kiểm tra và Cục Hải quan đều lúng túng, không rõ áp dụng quy trình cũ hay mới. Trước sức ép này, một số địa phương tạm thời tháo gỡ, cho thông quan nội bộ; tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn mong các bộ sớm ra hướng dẫn thống nhất để tránh thiệt hại lan rộng, nhất là trong mùa Tết.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình