Ảnh: American Community Media
Quận Cam, (VB)- Chính quyền Trump tiếp tục đẩy mạnh các hành động thực thi luật di trú trên khắp cả nước. Các cuộc đột kích mạnh mẽ, bắt giữ trên đường phố, việc sử dụng vũ lực của nhân viên ICE và CBP đã làm gia tăng nỗi sợ hãi trong nhiều cộng đồng. Sự leo thang lên đến đỉnh điểm với vụ nổ súng cướp đi sinh mạng của hai công dân Mỹ Renée Good vào ngày 7 tháng 1 và Alex Pretti vào ngày 24 tháng 1. Cả hai đều bị các đặc vụ di trú liên bang bắn chết trong các cuộc biểu tình ở Minneapolis.
Nhưng cũng từ đó, sự phản kháng từ cá nhân, gia đình, những tổ chức cộng đồng, chính quyền địa phương tăng mạnh. Các cộng đồng đang tạo nên một làn sóng phản kháng ngày càng tăng dưới nhiều hình thức, từ biểu tình đến khiếu kiện về quyền công dân, đến việc tổ chức bảo vệ trường học, bảo vệ địa phương phối hợp. Trong một cuộc họp báo trên mạng do American Community Media tổ chức vào cuối tháng 1, những nhà hoạt động, chuyên gia luật pháp đã nói về những hiểm nguy mà các cộng đồng phải đối mặt khi việc nhân viên liên bang trở nên hung hăng hơn, về các hình thức phản kháng đang hình thành.
Một cuộc thăm dò của YouGov được thực hiện một ngày sau vụ nổ súng giết chết Pretti cho thấy 46% người Mỹ ủng hộ việc bãi bỏ ICE. 57% người được hỏi cho biết một phần hoặc hoàn toàn không tán thành cách ICE đang thực hiện công việc của mình. Một cuộc thăm dò mới của POLITICO cho thấy 20% cử tri đã ủng hộ Trump vào năm 2024 nói rằng chiến dịch trục xuất hàng loạt hiện nay là quá mạnh tay. 41% cử tri của Trump nói rằng mặc dù ủng hộ các mục tiêu thực thi luật nhập cư của chính quyền, nhưng họ không tán thành cách thức tổng thống đang thực hiện.
Amanda Otero là đồng giám đốc điều hành của tổ chức Take Action Minnesota, và là phụ huynh của hai đứa con đang học tại các trường công lập Minnesota. Bà cho biết đã thấy hàng chục nghìn người đang tổ chức các nhóm địa phương. Họ cung cấp dịch vụ đưa đón, hỗ trợ thực phẩm, hỗ trợ tiền thuê nhà cho các gia đình di dân hiện nay không dám rời khỏi nhà vì sợ hãi. Họ theo dõi hoạt động của ICE, tuần tra các trường học để bảo đảm con cái có thể đến trường và về nhà an toàn. Những sáng kiến như vậy đang diễn ra trên khắp tiểu bang. Nước Mỹ đang chứng kiến những sự kiện đẩy cảm xúc, kêu gọi phải hành động mỗi ngày. Bà Otero kể rằng ngay trước ngày khi Renee bị giết, tại trường mầm non của con bà, các phụ huynh đưa những đứa con nhỏ đến cửa trường và giao cho nhân viên. Rồi họ nhìn thấy cách đó không xa, các đặc vụ liên bang phun hơi cay vào người dân và bắt giữ những người đang đứng quan sát một cách hợp pháp. Họ nhìn nhau và nói: “Được rồi, chúng ta đi thôi!” Họ bắt đầu công việc của những nhà đấu tranh ngay sau đó.
Otero là một thành viên của một mạng lưới ngày càng phát triển gồm hơn 1,000 phụ huynh, đã xây dựng các nhóm trường học an toàn tại 40 trường công lập trên khắp Minneapolis. Các nhóm này hiện đang đào tạo phụ huynh ở các khu học chánh khác trên toàn tiểu bang, nhằm bảo đảm trẻ em có thể an toàn đến và rời khỏi trường học. Bà Otero nói rằng chưa bao giờ thấy nhiều người đứng lên hành động như vậy ở Minneapolis và ở Minnesota. Điều này cho thấy rằng những gì đang xảy ra đã thúc đẩy rất nhiều người dấn thân vào con đường hành động.
Seri Lee, là phó giám đốc của tổ chức ONE Northside ở Chicago. Cô kể lại các hoạt động hiện nay của tổ chức này để chống lại sự đàn áp của nhân viên di trú. One Northside hiện nay có khoảng 600 tình nguyện viên. Họ làm công tác hướng dẫn cho người dân những gì nên làm và không nên làm trong các cuộc biểu tình chống ICE. Họ hướng dẫn người dân cách ghi hình, báo cáo hành động của nhân viên ICE trên đường phố. Những người tham gia phản kháng ở Chicago hiện nay đoàn kết, hỗ trợ lẫn nhau. Cô kể lại câu chuyện một nhân viên chăm sóc tại gia bị ICE chận bắt khi đang trên đường đến nhà bệnh nhân. Nhận được tin này, những nhà hoạt động truyền tin cho nhau, huy động ngay lập tức khoảng 400 người đến biểu tình phản đối. Trước áp lực của người dân, ICE phải trả tự do cho người này. Lee cho biết các nhóm hoạt động cũng tổ chức đi chợ giùm cho những gia đình di dân không dám ra đường.
Không chỉ dừng ở mức độ thụ động, One Northside hướng đến các hoạt động buộc chính quyền liên bang, các công ty phải trả giá về chính trị, kinh tế. Tổ chức này đang phối hợp với nhiều nhóm hoạt động khác trong chiến dịch tẩy chay AT&T vì đã ký kết hợp đồng hàng triệu đô la để hỗ trợ cho các hoạt động của ICE, BCP. Các hành động bao gồm biểu tình trước trụ sở AT&T; kêu gọi người dân hủy hợp đồng hay không nâng cấp dịch vụ đang sử dụng của AT&T; ký vào những thỉnh nguyện thư kêu gọi công ty ngừng hỗ trợ các hoạt động đàn áp di dân của chính quyền.
Vanessa Cárdenas, giám đốc điều hành của tổ chức America's Voice, cho rằng Vụ giết Renée Nicole Good đã chứng minh những gì đã được cảnh báo từ trước đến nay: Các cuộc tấn công vào người nhập cư cũng là mũi nhọn tấn công vào tất cả người Mỹ. Chính quyền trước đây đã nói rằng sẽ chỉ nhắm vào “tội phạm”, nhưng hiện đang ảnh hưởng đến tất cả mọi người, kể cả công dân Mỹ. Người Mỹ đang nhận ra rõ ràng bản chất thực của chiến dịch thực thi di trú và đang phản đối mạnh mẽ. Các nhà hoạt động cần phải tận dụng những tình huống này để thu hút thêm nhiều người Mỹ vào liên minh bảo vệ dân chủ trong tương lai.
Theo Ann Garcia, luật sư của Dự án Nhập cư Quốc gia (NIPNLG), các vụ kiện tập thể và kiện cấp tiểu bang nhằm ngăn chặn chiến dịch thực thi luật nhập cư cho thấy một khuynh hướng: Các tòa án cấp quận ra phán quyết có lợi cho nguyên đơn về các lệnh cấm; nhưng sau đó các tòa án cấp phúc thẩm lại đảo ngược các lệnh tạm dừng đó. Vào ngày 26 tháng 1, Tòa phúc thẩm Circuit 8 đã từ chối khôi phục lệnh cấm của thẩm phán cấp quận cấm các đặc vụ liên bang trả đũa người biểu tình trong Chiến dịch Metro Surge. Vụ kiện liên quan đến Tincher v. Noem, được Liên minh Tự do Dân sự Mỹ (ACLU) của Minnesota đệ trình vào ngày 17 tháng 12 năm 2025 thay mặt cho sáu cư dân Minnesota.
Năm ngày trước đó, một bản ghi nhớ nội bộ của ICE bị rò rỉ, cho phép các đặc vụ cưỡng chế vào nhà mà không cần lệnh của thẩm phán, chỉ với lệnh hành chính để bắt giữ người có lệnh trục xuất cuối cùng. Ông Garcia tin rằng điều đó sẽ tiếp tục bị thách thức, vì nó không hợp pháp. Trong nhiều thập niên, các tòa án đã nói rất rõ ràng về điểm này: Lệnh hành chính không cho phép nhân viên chính phủ vào nhà hoặc các không gian riêng tư khác. Chỉ có lệnh được tòa án cho phép mới hợp lệ để vào, khám xét, bắt giữ một người. Đây là vấn đề chính trị hóa hệ thống tư pháp của Hoa Kỳ hiện nay. Một trong những lý do khiến nhiều người xuống đường biểu tình là vì họ nhận ra rằng vào thời điểm này, không chỉ có quyền của những người nhập cư bị đe dọa, mà chính quyền tự do của những công dân Mỹ cũng đang bị xâm phạm.
Mark Tushnet, giáo sư danh dự tại Trường Luật Harvard, cho rằng những gì đang diễn ra hiện nay liên quan đến vấn đề đạo đức. Một trong những điều đáng mừng nhất hiện tại chính là mức độ phản đối của người dân. Trong khi các chính trị gia dân cử nói những điều họ đang làm được người dân ủng hộ, thì cách chứng minh họ đã tuyên bố sai là các cuộc biểu tình phản kháng trên đường phố. Ông nói từ góc độ của một luật sư hiến pháp: Đừng trông chờ vào tòa án, hãy xuống đường biểu tình, và tòa án sẽ phải tuân theo.
