Phản ứng của thế giới, của người dân, của các chính khách lưỡng đảng sau video kỳ thị mà Trump đã post, chính là trận đòn tả tơi cho những tiếng gầm giả tạo. Tiếng vọng của nó lại chính là sự mong manh không biên giới. (Minh họa: Việt Báo)
Trong lịch sử chính trị Mỹ suốt 250 năm, hiếm thấy nhân vật nào thể hiện sức mạnh bản thân bất khuất như Donald Trump. Từ những cuộc vận động tranh cử khoa trương đến những đợt tấn công không ngừng nghỉ trên mạng xã hội, Trump xây dựng cho mình một hình tượng bất khả chiến bại. Không sợ hãi. Dám nói dám làm. Luôn sẵn sàng nghiền nát đối thủ. Nhưng bằng cách nào? Không phải bằng những thỏa hiệp khôn khéo đậm mùi chính trị gia; cũng không phải bằng chiến lược khoa học xã hội; càng không phải bằng những mưu kế trận đồ Gia Cát Lượng.
Vũ khí của Trump là những lời xúc phạm cá nhân, đe dọa, công khai nhục mạ đối phương. Những lời tấn công nhục mạ người khác ở cường độ ngày càng tăng của Trump không phải là sự tàn nhẫn ngẫu nhiên, mà là chiến thuật đánh lạc hướng có chủ đích.
Hãy cùng nhớ lại những “chaos” có liên quan đến tổng thống 47. Từ thất bại hoàn toàn năm 2020 đến hàng loạt vụ kiện đến các cáo trạng, luận tội, rồi trở lại với những chính sách xé rào Hiến Pháp, chiến lược lãnh đạo cô lập nước Mỹ. Trên tất cả, bóng ma Epstein lởn vởn ở Washington chưa chịu siêu thoát.
Đối mặt những chướng ngại vật đó là phản ứng luôn giống nhau: tạo ra một khủng hoảng mới rầm rộ hơn. Trump tận dụng tối đa “khả năng” tấn công vào trí thông minh, ngoại hình, lòng trung thành, bản lĩnh đàn ông, hay văn hóa thức tỉnh (woke). Donald Trump đặt biệt danh cho đối thủ hoặc người lên tiếng bất đồng như một phản xạ tự nhiên. “Hillary gian xảo"; "Joe ngủ gật"; "Marco nhỏ bé"; "Nikki não chim"; "Ron viên thịt"; "Tim băng vệ sinh"; "ngu ngốc" dành cho Kamala Harris, "đáng ghét" dành cho một giám mục dám rao giảng lòng thương xót đối với người nhập cư.
Đây không phải là những lời nhận xét bâng quơ, hoặc đùa cợt trong bàn tiệc. Chúng là một hệ thống đã được lập trình để hoạt động trong suốt cuộc đời của Trump. Chúng là DNA của Trump.
Bất thường đối với một người bình thường
Peter Doran, tác giả của cuốn sách Tom Miller’s Star-Born Universe, từng nhận định: “Nỗi sợ hãi thường là hệ quả của những điều chúng ta không hiểu. Đối với một người như Trump, nỗi sợ hãi này có lẽ đã dẫn đến nhu cầu mãnh liệt phải tự bảo vệ mình khỏi cảm giác xấu hổ và nhục nhã. Khi đối mặt với nỗi sợ hãi như vậy, con người phản ứng theo hai cách cơ bản: chiến đấu hoặc bỏ chạy.”
Donald Trump đã chọn chiến đấu. Trump chọn cách xây dựng một hình tượng mạnh mẽ, một pháo đài để che chắn bản thân khỏi những điểm yếu mà ông ta không thể chịu đựng nổi khi phải đối mặt. Tuy nhiên, dưới vẻ thống trị đó là một sự yếu đuối ẩn mình.
Bác sĩ Gene Beresin, giám đốc điều hành của Trung tâm Clay Sức khỏe Tâm thần Trẻ em thuộc Bệnh viện Đa khoa Massachusetts (MGH Clay Center for Young Healthy Minds), đồng thời là bác sĩ tâm thần nhi khoa và vị thành niên, đã chứng minh điều đó, bằng câu chuyện một bệnh nhân của ông.
Charlie là học sinh bị đình chỉ học. Trường bắt buộc gia đình phải đưa cậu đi đánh giá tâm thần toàn diện trước khi được phép quay lại trường. Charlie nói dối trắng trợn. “Cậu ấy nói điểm số của mình rất tốt! Khi chúng tôi xem bảng điểm, cậu ấy toàn nhận điểm D và một vài điểm F. Cậu ấy nói với chúng tôi rằng các giáo viên rất tệ và đối xử với cậu ấy khác biệt so với những đứa trẻ khác – ‘Họ chỉ nhắm vào tôi và bắt nạt tôi,’ cậu ấy nói. Nhưng trong buổi họp phụ huynh, sự thật đã được phơi bày rằng Charlie không nộp bài tập về nhà, trốn học và rõ ràng là không học bài cho các kỳ thi.”
Bác sĩ Beresin chỉ ra, Charlie công khai bắt nạt và chế nhạo những đứa trẻ khác một cách tàn nhẫn. “Cậu ta đã nhiều lần bị gọi vào phòng hiệu trưởng vì chế nhạo và quấy rối những đứa trẻ khuyết tật, yếu đuối và dễ bị tổn thương hơn mình. Charles phủ nhận điều này và nói rằng cậu ta ‘chỉ đang đùa thôi’. Cậu ta xem một đoạn phát trực tiếp trên Facebook về việc những đứa trẻ ngược đãi một cậu bé khuyết tật, và hôm sau cậu ta đến trường, bắt chước một đứa trẻ bị bại não. Hầu hết các bạn đều bị sốc, nhưng điều đó không ảnh hưởng đến cậu ta. Cậu ta cũng liên tục đăng tải hoặc tweet những bình luận ác ý về trẻ em từ các quốc gia khác, tôn giáo khác, trẻ em mắc bệnh tâm thần. Cậu ta luôn có một lý do biện hộ, hoặc nói rằng chúng đáng bị như vậy vì chúng đã đối xử tệ với cậu ta.”
Vị giáo sư này đã viết ra nhiều hành động và cách cư xử khác mà Charlie đã làm. Sau đó, ông dẫn đến một nhân vật, Donald Trump. Ông nhấn mạnh mình sẽ “không sử dụng thuật ngữ tâm thần học để gán nhãn cho tổng thống” và “sẽ không xem xét lý do tại sao ông ấy lại hành xử như vậy.” Vấn đề ông muốn làm rõ, đó là Trump đã nhiều lần hành xử tương tự trong tất cả các tình huống mà cậu bé Charlie đã làm.
“Đánh giá của tôi đến từ góc nhìn của một bác sĩ tâm thần nhi khoa. Với một đứa trẻ mẫu giao1, những hành vi này khá bình thường, bốc đồng, tự cao tự đại, ích kỷ, thích thu hút sự chú ý, không thể phân biệt thật giả, vi phạm các quy tắc và chuẩn mực, dễ bị tổn thương và không tự chịu trách nhiệm. Chúng ta, với tư cách là cha mẹ, dành rất nhiều thời gian để giúp chúng học các chuẩn mực văn minh.”
Theo giáo sư thì những điều này đều quá bất thường đối với một thiếu niên bình thường. Nhưng vấn đề là “Trump không phải là trẻ mẫu giáo hay một thiếu niên bình thường. Ông ấy là Tổng thống Hoa Kỳ.”
Ái kỷ và mong manh
Một bài nghiên cứu của Union College, đăng tải trên trang union.edu năm 2020 chỉ ra, đối với nhiều chuyên gia sức khỏe tâm thần và những nhà tâm lý học, họ chẩn đoán rất rõ ràng: Donald Trump mắc chứng ái kỷ không thể khống chế được. Sự tự cao tự đại, thiếu đồng cảm và sự tàn nhẫn đối với những người bị coi là thấp kém hơn là biểu hiện của bệnh trạng này.
Các nhà khoa học chính trị cũng đã mổ xẻ và giải thích sự nổi tiếng của Trump: một bối cảnh chính trị phân cực chưa từng có trong lịch sử, sức hút của Trump đối với những cử tri da trắng thu nhập thấp, ít học, những người cảm thấy bị bỏ lại phía sau bởi một xã hội đang hướng tới sự đa dạng hơn, đa nguyên tôn giáo và toàn cầu hóa kinh tế.
Những người bị Trump thu hút, họ nhầm lẫn sự huênh hoang với sức mạnh nên họ chấp nhận và tôn sùng. Những cuộc tấn công liên tục của Trump vào người khác – dù là đối thủ chính trị, nhà báo hay thậm chí là người dân thường – không xuất phát từ quyền lực mà từ sự bất an sâu sắc, sự yếu đuối và nỗi sợ thất bại. Như các nhà tâm lý học và các nhà quan sát từ lâu đã nhận thấy, những kẻ bắt nạt như Donald Trump tấn công không phải vì họ mạnh mẽ, mà vì họ sợ phơi bày sự yếu đuối.
Khi Donald Trump dùng tấm ảnh giống như ảnh “mugshot” để làm ảnh đại diện cho nhiệm kỳ tổng thống, không phải vì ông ấy là “anh hùng” hay muốn chứng tỏ mình vô tội. Mà chính vì cảm giác xấu hổ và biết rõ mình là tội phạm, cộng với căn bệnh ái kỷ, Trump “tự tin” tạo ra tấm ảnh “mugshot” ngạo nghễ cho Tòa Bạch Ốc.
Donald Trump thù hận cựu Tổng Thống Joe Biden vì “đã dám thắng” đậm năm 2020. Dù đảng Cộng Hòa đã tốn rất nhiều tiền cho những lần kiểm phiếu, thưa kiện “bầu cử gian lận” nhưng kết quả vẫn không như Trump mong muốn. Đó là hình ảnh bệnh nhân Charlie của bác sĩ Gene Beresin, luôn khẳng định mình đạt điểm tốt dù sự thật trên bảng điểm là D hoặc F.
Donald Trump ghét cay ghét đắng cựu Tổng Thống Barrack Obama không phải vì ông là tổng thống da màu, mà vì ông có cái mà Trump không có được: giải Nobel Hòa Bình và những bài diễn văn tri thức mà Trump biết ông ta không chạm tới được.
Video kỳ thị do AI sản xuất mà Trump dùng để tấn công vợ chồng ông Obama là vũ khí duy nhất ông ta có thể sử dụng. Trump không thể dùng sức mạnh kinh tế dưới chính quyền của mình để tấn công. Vì thực tế tốc độ tăng trưởng việc làm đã chậm lại đáng kể, chỉ tạo ra thêm 584.000 việc làm trong năm 2025 –yếu nhất ngoài thời kỳ suy thoái kể từ năm 2003. Tâm lý người tiêu dùng lại giảm hơn 20%, và nợ quốc gia tăng hơn $2 nghìn tỷ, kết quả từ thuế quan và chính sách tài khóa.
Mỗi một ngày, cùng với tuổi tác, thời gian của căn bệnh, Trump càng nhuần nhuyễn trong cách bù đắp cho những điểm yếu mà ông ta tự nhận thấy. Nếu không thể xuất sắc theo đúng nghĩa tài năng, Trump vẫn có thể chiến thắng bằng cách thống trị những người chung quanh bằng một số "kỹ năng đường phố" (street smarts.) Những chiến thuật này trở thành công cụ sinh tồn và cuối cùng là phương tiện để Trump đạt được sự tôn sùng từ các môn đồ của chủ nghĩa Make America Great Again.
Aesop (Ê-đốp) đã cho con lừa khoác lên mình tấm da sư tử mà thợ săn để lại trong rừng phơi nắng. Tất cả các loài vật, từ cáo, thỏ, cho đến những con thú lớn hơn đều hoảng sợ bỏ chạy vì nghĩ đó là con sư tử hung dữ, đầy quyền uy. Nó sung sướng. Nó cất tiếng thể hiện sức mạnh và làm cho các con vật khác khiếp sợ hơn nữa. Nó lấy hơi thật sâu định cất tiếng gầm vang trời như sư tử. Nhưng khi nó mở miệng ra, thay vì tiếng gầm uy dũng, thứ phát ra lại là tiếng kêu quen thuộc “Hí... í... hí... í...” Nó nhận một trận đòn tả tơi.
Phản ứng của thế giới, của người dân, của các chính khách lưỡng đảng sau video kỳ thị mà Trump đã post, chính là trận đòn tả tơi cho những tiếng gầm giả tạo. Tiếng vọng của nó lại chính là sự mong manh không biên giới.
Gửi ý kiến của bạn
