Ảnh: EssilorLuxottica, hãng hợp tác sản xuất kính thông minh Meta, cho biết đã bán hơn bảy triệu cặp trong năm qua.
Theo Kashmir Hill, Kalley Huang và Mike Isaac, viết trên The New York Times ngày 13 tháng 2 năm 2026, cập nhật ngày 14 tháng 2 năm 2026.
Năm năm trước, Facebook đã chấm dứt hệ thống nhận diện khuôn mặt dùng để gắn tên người trong hình ảnh trên mạng xã hội của mình, với lời giải thích cần tìm “một thế cân bằng thích hợp” cho loại kỹ thuật vốn gây nhiều tranh luận về quyền riêng tư và pháp lý.
Nay Meta – công ty mẹ của Facebook – muốn đưa công nghệ ấy trở lại.
Theo bốn người trong cuộc, hiểu rõ kế hoạch nhưng không được phép phát biểu trước công chúng, Meta dự tính đưa tính năng nhận diện khuôn mặt vào dòng kính thông minh do hãng hợp tác sản xuất với tập đoàn sở hữu Ray-Ban và Oakley. Tính năng này, nội bộ gọi là “Name Tag”, sẽ cho phép người đeo kính nhận ra người đối diện và nhận thêm dữ kiện về họ thông qua trợ lý trí tuệ nhân tạo của Meta. Việc phổ biến có thể diễn ra ngay trong năm nay.
Kế hoạch vẫn có thể thay đổi. Một tài liệu nội bộ đề tháng Năm năm ngoái, do The New York Times xem qua, cho thấy công ty đã bàn tính từ đầu năm về cách giới thiệu một tính năng mang theo “nguy cơ về an toàn và quyền riêng tư”. Theo đó, Meta từng dự định trước hết giới thiệu Name Tag tại một hội nghị dành cho người mù, rồi mới mở rộng cho công chúng. Kế hoạch này đã không được thực hiện trong năm qua.
Một bản ghi nhớ nội bộ còn nhận định rằng bối cảnh chính trị rối ren tại Hoa Kỳ là thời điểm thuận lợi để tung ra tính năng mới, vì nhiều tổ chức xã hội dân sự – vốn thường chỉ trích công ty – có thể đang bận tâm với những vấn đề khác.
Quan Ngại Về Quyền Tự Do Dân Sự
Kỹ thuật nhận diện khuôn mặt từ lâu đã làm dấy lên lo ngại về quyền tự do và đời tư, do khả năng bị chính quyền sử dụng để theo dõi công dân hoặc dập tắt tiếng nói bất đồng, hay bị doanh nghiệp dùng để theo dõi khách hàng mà họ không hay biết. Một số tiểu bang và thành phố đã hạn chế hoặc cấm cảnh sát sử dụng kỹ thuật này vì nghi ngờ về độ chính xác. Gần đây, một số nhà lập pháp thuộc Đảng Dân Chủ cũng yêu cầu cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan ngưng sử dụng nhận diện khuôn mặt trên đường phố Hoa Kỳ.
Nathan Freed Wessler, thuộc Liên đoàn Tự do Dân sự Hoa Kỳ, cảnh báo rằng việc sử dụng nhận diện khuôn mặt ngoài đường phố đặt ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với quyền ẩn danh mà người dân vẫn dựa vào trong đời sống thường nhật.
Meta từng cân nhắc đưa nhận diện khuôn mặt vào phiên bản đầu tiên của kính Ray-Ban năm 2021, nhưng đã rút lại vì trở ngại kỹ thuật và những băn khoăn về đạo đức. Nay công ty nối lại nỗ lực này trong bối cảnh chính quyền Donald Trump tỏ ra gần gũi với các tập đoàn công nghệ lớn, đồng thời kính thông minh của Meta đạt thành công thương mại vượt dự liệu.
Tuần này, EssilorLuxottica – hãng sản xuất kính – cho biết đã bán hơn bảy triệu cặp trong năm qua.
Chiến Lược Cạnh Tranh Và Giới Hạn Tính Năng
Kính thông minh của Meta sắp phải đối diện cạnh tranh từ các công ty như OpenAI, vốn đã hé lộ thiết bị trí tuệ nhân tạo đeo trên người của riêng mình. Mark Zuckerberg, tổng giám đốc Meta, muốn thêm nhận diện khuôn mặt để tạo thế khác biệt và làm cho trợ lý AI trong kính hữu dụng hơn, theo ba nguồn tin.
Theo hai nguồn tin khác, Meta đang cân nhắc giới hạn phạm vi nhận diện. Một khả năng là chỉ nhận diện những người có liên kết với người dùng trên các nền tảng của Meta. Khả năng khác là nhận diện cả những người có tài khoản công khai trên các dịch vụ như Instagram. Tuy nhiên, tính năng này sẽ không cho phép người dùng tra cứu bất kỳ ai như một công cụ nhận diện khuôn mặt toàn diện.
Trong thông cáo, Meta cho biết công ty đang xây dựng sản phẩm nhằm giúp hàng triệu người kết nối và làm phong phú đời sống của họ, đồng thời nói rằng vẫn đang cân nhắc kỹ lưỡng trước khi phổ biến bất kỳ tính năng nào.
Trước đây, kính của Meta từng bị lợi dụng. Năm 2024, hai sinh viên Harvard đã dùng kính Ray-Ban Meta kết hợp với phần mềm thương mại PimEyes để nhận diện người lạ trên tàu điện ngầm tại Boston, rồi công bố đoạn video lan truyền rộng rãi. Khi đó, Meta nhấn mạnh sự hiện diện của đèn LED trắng nhỏ trên gọng kính, nhằm báo cho người xung quanh biết đang có ghi hình.
Meta Và Lịch Sử Tranh Chấp Quyền Riêng Tư
Hiện nay, người đeo phải chủ động kích hoạt kính để đặt câu hỏi cho trợ lý trí tuệ nhân tạo hoặc để chụp ảnh, quay phim. Tuy nhiên, công ty cũng đang phát triển một dòng kính khác, nội bộ gọi là “super sensing”, có khả năng ghi nhận liên tục hình ảnh và dữ kiện trong ngày, tương tự các công cụ trí tuệ nhân tạo dùng để tóm lược nội dung các buổi họp trực tuyến.
Nhận diện khuôn mặt được xem là thành phần then chốt của dòng kính “super sensing”, thí dụ để nhắc người đeo về một công việc khi gặp đồng nghiệp. Theo một nguồn tin, Zuckerberg còn đặt vấn đề liệu đèn LED có nên tiếp tục bật sáng khi sử dụng tính năng này hay cần thay bằng một tín hiệu khác.
Meta đã theo đuổi kỹ thuật nhận diện khuôn mặt hơn một thập niên. Phòng Nghiên cứu Trí tuệ Nhân tạo Căn bản của công ty từng phát triển công nghệ hỗ trợ người mù hoặc người có thị lực kém, và hợp tác với các tổ chức như Be My Eyes.
Tuy vậy, công ty có tiền lệ vướng vào tranh chấp về quyền riêng tư. Trong những năm gần đây, Meta đã chi khoảng 2 tỷ đô-la để dàn xếp các đơn kiện tại Illinois và Texas, liên quan đến việc thu thập dữ liệu khuôn mặt người dùng mà không được sự chấp thuận. Năm 2019, Facebook cũng trả 5 tỷ đô-la cho Ủy ban Thương mại Liên bang để dàn xếp cáo buộc vi phạm quyền riêng tư, trong đó có việc sử dụng phần mềm nhận diện khuôn mặt.
Theo thỏa thuận với cơ quan này, Meta phải rà soát mọi sản phẩm mới hoặc thay đổi có thể ảnh hưởng đến quyền riêng tư của người dùng. Tuy nhiên, tháng Giêng năm 2025, công ty đã nới lỏng quy trình này, rút ngắn thời gian thẩm định và giảm vai trò của bộ phận phụ trách quyền riêng tư.
Một số nhân viên đặt câu hỏi liệu những thay đổi ấy có còn phù hợp với cam kết trước đây hay không. Trong một cuộc họp nội bộ, Andie Millan – giám đốc phụ trách rà soát rủi ro tại Reality Labs – cho rằng các điều chỉnh mới có thể “đẩy đến giới hạn” thỏa thuận với cơ quan liên bang. Theo lời bà, Zuckerberg muốn thử tiến thêm một bước nữa.
Cung Đô sưu tầm
Gửi ý kiến của bạn
