Sự việc xảy ra sáng 10 tháng 7 tại quận Ventura, Nam California, Retes đang trên đường đi làm thì gặp cuộc bố ráp của Cơ Quan Thực Thi Di Trú và Hải Quan (ICE). Theo nội dung đơn kiện, các nhân viên ICE tiến đến xe ông, họ đập vỡ cửa kính bên ghế tài xế, xịt hơi cay vào mặt ông rồi kéo ông ra khỏi xe.
Theo Coral Murphy Marcos, viết trên nhật báo The Guardian ngày 19 tháng 2 năm 2026, một cựu quân nhân Hoa Kỳ đã đệ đơn kiện chính phủ liên bang sau khi bị nhân viên di trú bắt giữ và giam hơn 72 giờ, không được liên lạc với gia đình hay luật sư.
Nguyên đơn là George Retes Jr., 26 tuổi, công dân Hoa Kỳ, sinh trưởng tại California. Ông gia nhập quân đội khi còn trẻ, từng phục vụ tại Iraq, rồi xin giải ngũ danh dự để có thời giờ bên các con. Sau đó, ông làm nhân viên an ninh cho một công ty thầu, được phân công bảo vệ một nông trại trồng cần sa hợp pháp theo luật tiểu bang tại quận Ventura, California.
Đơn kiện do tổ chức luật phi lợi nhuận Institute for Justice hỗ trợ thực hiện. Hồ sơ cho rằng Retes bị giam trái với Hiến pháp: không được biết lý do bị bắt, không bị truy tố, cũng không được gặp gia đình hay luật sư trong suốt thời gian bị giữ.
Sự việc xảy ra sáng 10 tháng 7 tại quận Ventura. Khi Retes đang lái xe đến chỗ làm thì gặp một cuộc bố ráp của Cơ Quan Thực Thi Di Trú và Hải Quan (ICE). Theo nội dung đơn kiện, nhân viên ICE tiến đến xe, đưa ra những mệnh lệnh chồng chéo. Họ đập vỡ kính cửa bên tài xế, xịt hơi cay vào mặt ông rồi lôi ông ra ngoài.
Retes không chống cự. Ông giữ bình tĩnh theo kỷ luật quân đội đã được huấn luyện. Một nhân viên quỳ lên cổ, người khác đè lên lưng. Hai tay ông bị trói ngoặt ra sau. Từ đó, ông bị giam hơn ba ngày.
Sau đó, Retes bị đưa về Trung tâm Giam Giữ Metropolitan ở Los Angeles. Đơn kiện cho biết ông bị giữ tại đây mà không được giải thích rõ ràng lý do, không được gặp gia đình hay luật sư, và cũng không bị cáo buộc một tội danh cụ thể.
Andrew Wimer, giám đốc truyền thông của Institute for Justice, nói với The Guardian rằng các quyền hiến định của Retes đã bị xâm phạm. Theo ông, vụ kiện không chỉ để bảo vệ quyền lợi của một cá nhân mà còn nhằm bảo đảm những quyền căn bản của mọi người không bị xem nhẹ. Ông nhấn mạnh không ai có thể bị giam hơn ba ngày mà không được cho biết mình bị giữ vì lý do gì.
Trong một bài viết đăng trên San Francisco Chronicle, Retes cho hay ông đã lỡ tiệc sinh nhật ba tuổi của con gái. Ông được thả ra sau nhiều ngày, “không truy tố, không lời giải thích, cũng không một lời xin lỗi”.
Đơn kiện nhắm vào chính phủ Hoa Kỳ – cơ quan giám sát Cục Nhà Tù Liên Bang và trung tâm giam giữ nói trên – cùng với ICE, Cơ Quan Quan Thuế và Bảo Vệ Biên Giới (CBP), Hải quân Hoa Kỳ và Cục Điều Tra Liên Bang (FBI).
Theo luật hiện hành, người dân có thể kiện viên chức tiểu bang hoặc địa phương nếu quyền hiến định bị xâm phạm. Nhưng với viên chức liên bang, việc khởi kiện ngày càng khó. Trong nhiều năm qua, Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ đã thu hẹp phạm vi cho phép khởi kiện nhân viên liên bang.
Wimer cho biết phía chính phủ có thể viện dẫn quyền miễn trừ để yêu cầu bác đơn ngay từ đầu. Ông nhìn nhận đây có thể là một vụ tranh tụng kéo dài, nhưng vì tổ chức của ông hoạt động vì quyền lợi công cộng và không thu phí thân chủ, họ sẵn sàng theo đuổi đến cùng.
Trường hợp của Retes làm dấy lên thêm quan ngại về việc cựu quân nhân Hoa Kỳ bị nhân viên liên bang bắt giữ trong bối cảnh chính quyền Trump gia tăng việc kiểm soát di trú tại nhiều tiểu bang, trong đó có Minnesota. Trước đó, The Guardian từng ghi nhận ít nhất tám trường hợp cựu quân nhân bị truy tố hoặc yêu cầu bồi thường sau khi bị nhân viên liên bang bắt giữ.(VB)
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình