Đối với các nhà đầu tư quốc tế tìm kiếm sự đa dạng ngoài các cổ phiếu công nghệ Hoa Kỳ, thị trường công trái Thụy Điển đang mở ra một lựa chọn mới. Ảnh: istockphoto.
Thụy Điển Gia Tăng Vay Mượn, Thị Trường Công Trái Hấp Dẫn Giới Giao Dịch
Trong nhiều năm sau Brexit, khi Âu Châu bàn đến việc tìm một trung tâm tài chính thay thế London, Stockholm hầu như không được nhắc đến. Frankfurt – nơi đặt Ngân hàng Trung ương Âu Châu – được xem là ứng viên tự nhiên. Paris với hệ thống ngân hàng thương mại quy mô lớn cũng được đánh giá cao. Amsterdam, với truyền thống giao dịch cổ phần từ thế kỷ XVII, được nhắc lại như một điểm tựa lịch sử.
Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp muốn huy động vốn mà không phải tiếp cận thị trường Hoa Kỳ, Stockholm đang nổi lên như một địa điểm thuận lợi.
Ở khu vực đầu tư tư nhân, EQT hiện là tập đoàn duy nhất của Âu Châu có quy mô có thể sánh với các công ty Mỹ. Trong năm năm tính đến cuối 2024, EQT đã huy động được 113 tỷ Mỹ kim, chỉ đứng sau KKR tại Hoa Kỳ. Ở thị trường cổ phần, Nasdaq Stockholm trở thành sàn giao dịch sôi động nhất lục địa. Từ đầu năm đến nay, các đợt phát hành cổ phần lần đầu tại đây đã huy động hơn 6 tỷ euro (khoảng 6,8 tỷ Mỹ kim), cao hơn đáng kể so với các thị trường khác trong khu vực. Không chỉ cổ phiếu; các doanh nghiệp Âu Châu phát hành trái phiếu lợi suất cao cũng ngày càng chọn Stockholm làm nơi vay vốn.
Sự thay đổi đáng chú ý hơn lại nằm ở thị trường công trái.
Trong nhiều thập niên, chính phủ Thụy Điển duy trì kỷ luật ngân sách chặt chẽ. Không những tránh được thâm hụt lớn, nước này còn có những năm thặng dư, kể cả năm 2022. Ngay trong năm 2020, giữa đại dịch toàn cầu, mức vay của chính phủ chỉ tương đương 3% tổng sản lượng quốc gia – thấp hơn đáng kể so với khu vực đồng euro và Hoa Kỳ.
Hệ quả là quy mô thị trường công trái trung ương của Thụy Điển tương đối nhỏ. Cuối năm 2024, tổng lượng công trái lưu hành vào khoảng 1.200 tỷ kronor (xấp xỉ 100 tỷ Mỹ kim), tương đương 18% tổng sản lượng quốc dân.
Hiện nay, bối cảnh đang thay đổi. Sau khi gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và gia tăng chi tiêu quốc phòng, chính phủ Thụy Điển chuẩn bị mở rộng vay mượn. Lượng công trái phát hành dự kiến tăng mạnh trong những năm tới.
Năm 2023, tổng phát hành chỉ 45 tỷ kronor. Năm 2025 dự kiến đạt 118 tỷ kronor. Cơ quan quản lý nợ công cho biết sẽ phát hành trên 200 tỷ kronor trong mỗi năm 2026 và 2027. Quy mô mỗi phiên đấu giá công trái hai tuần một lần – từng ở mức 2,5 tỷ kronor năm 2023 – sẽ tăng lên 8 tỷ kronor vào năm tới, đồng thời tần suất có thể được điều chỉnh.
Việc gia tăng phát hành diễn ra trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu đã thoát khỏi thời kỳ lãi suất cực thấp. Từ 2015 đến 2021, khi Ngân hàng Trung ương Thụy Điển (Riksbank) duy trì lãi suất bằng 0 hoặc âm và mua vào lượng lớn công trái, biến động lợi suất ở mức rất thấp. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn mười năm chỉ dao động trung bình khoảng 0,03 điểm phần trăm mỗi ngày, hạn chế cơ hội cho các nhà giao dịch.
Từ năm 2022, khi lãi suất tăng và Riksbank bán dần lượng trái phiếu đã nắm giữ, mức biến động gia tăng đáng kể. Lợi suất linh động hơn tạo điều kiện cho các chiến lược giao dịch vĩ mô.
Theo Ronny Eriksson, đại diện quỹ đầu cơ Nordkinn, nhiều nhà giao dịch quốc tế từng rút khỏi thị trường Thụy Điển trong giai đoạn lãi suất thấp nay đã quay trở lại. Sự gia tăng nguồn cung công trái, cùng với môi trường lãi suất mới, đang thu hút sự quan tâm của giới đầu tư.
Khác với các thị trường lớn như Hoa Kỳ, nơi các quỹ đầu cơ quy mô lớn chi phối giao dịch, thị trường Thụy Điển có ít người tham gia hơn. Điều này khiến một số cơ hội chênh lệch giá tồn tại lâu hơn và mang lại biên lợi nhuận cao hơn cho các quỹ quy mô nhỏ. Nordkinn hiện là một trong số rất ít quỹ chuyên về công trái Bắc Âu.
Đối với các nhà đầu tư quốc tế tìm kiếm sự đa dạng ngoài các cổ phiếu công nghệ Hoa Kỳ, thị trường công trái Thụy Điển đang mở ra một lựa chọn mới. Với kế hoạch vay mượn gia tăng trong những năm tới, Stockholm có khả năng củng cố vị thế như một trung tâm giao dịch công trái quan trọng của Âu Châu.
Nguồn: tóm lược theo bài “Stockholm Is Europe’s New Capital Of Capital” của Buttonwood, trên tạp chí The Economist, mục Finance and Economics, ngày 3 tháng 12 năm 2025.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình