Hôm nay,  

Biến Thể COVID-19 BA.3.2 Lan Nhanh Tại Hoa Kỳ

03/04/202600:00:00(Xem: 358)
Covid
Điều khiến BA.3.2 được chú ý không phải vì độc lực cao hơn, mà vì nó có thể né tránh phần nào sự nhận diện của hệ miễn nhiễm. Ảnh: istockphoto.
 
Một biến thể COVID-19 mang tên BA.3.2 đang lan nhanh tại Hoa Kỳ, sau một thời gian âm thầm lưu hành từ cuối năm 2024. Giới y khoa hiện theo dõi sát biến thể này vì nó khác khá xa các chủng đang phổ biến, dù cho tới nay chưa có dấu hiệu nào cho thấy nó gây bệnh nặng hơn.

BA.3.2, còn được gọi là Cicada, là hậu duệ của Omicron, biến thể từng xuất hiện vào cuối năm 2021. So với các chủng SARS-CoV-2 hiện đang chiếm ưu thế, BA.3.2 mang từ 70 đến 75 thay đổi di truyền trong gai protein, tức phần giúp vi-rút xâm nhập tế bào người. Đây cũng là phần mà vaccine dựa vào để giúp hệ miễn nhiễm nhận diện vi-rút.

Biến thể này được ghi nhận lần đầu tại Phi Châu vào tháng 11 năm 2024. Trong năm 2025, nó bắt đầu lan ra nhiều nơi trên thế giới, và tới tháng 2 năm 2026 đã xuất hiện tại 23 quốc gia. Ca đầu tiên tại Hoa Kỳ được phát hiện vào tháng 6 năm 2025 nơi một người nhập cảnh. Từ đó đến nay, BA.3.2 đã được ghi nhận nơi bệnh nhân và trong hệ thống nước thải của 29 tiểu bang.

Theo dõi nước thải vẫn là một trong những phương pháp sớm và hữu hiệu nhất để nhận ra sự đổi chủng của vi-rút trong cộng đồng. Tuy nhiên, số tiểu bang còn gửi dữ liệu loại này về cơ quan y tế liên bang đã giảm dần kể từ sau cao điểm đại dịch.

Điều khiến BA.3.2 được chú ý không phải vì độc lực cao hơn, mà vì nó có thể né tránh phần nào sự nhận diện của hệ miễn nhiễm. Mỗi lần vi-rút tự sao chép trong tế bào, cấu trúc di truyền của nó có thể thay đổi. Phần lớn các thay đổi ấy sẽ biến mất, nhưng đôi khi có một thay đổi giúp nó lan nhanh hơn hoặc khó bị nhận ra hơn.

Các vaccine COVID-19 hiện nay được chế tạo để nhắm vào dòng JN.1, vốn là dòng chiếm ưu thế tại Hoa Kỳ từ đầu năm 2024. Nhưng BA.3.2 khác dòng này khá xa. Vì vậy, vaccine hiện hành có thể không còn giúp cơ thể nhận diện biến thể mới nhanh như trước. Điều đó không có nghĩa vaccine mất tác dụng. Vaccine vẫn giúp giảm số ca nhập viện và tử vong. Nhưng khi mức độ tương hợp kém hơn, hệ miễn nhiễm có thể cần thêm thời gian để dựng hàng rào tự vệ.


Nguy Cơ Chính Là Số Ca Nhiễm Có Thể Tăng

Vì hệ miễn nhiễm của nhiều người chưa quen với BA.3.2, biến thể này có thể lây lan rộng hơn và kéo theo một đợt tăng ca nhiễm. Tuy nhiên, cho tới lúc này, chưa có chỉ dấu nào cho thấy nó nguy hiểm hơn hoặc gây bệnh nặng hơn các biến thể COVID-19 đã lưu hành trong vài năm qua.

Dù vậy, việc phòng ngừa vẫn rất quan trọng, nhất là đối với những người có bệnh kinh niên như bệnh phổi, tim mạch, tiểu đường, hoặc những tình trạng khiến cơ thể dễ trở nặng khi nhiễm bệnh.

Một điểm khác cũng cần lưu ý là COVID kéo dài tuy đã giảm hơn so với giai đoạn đầu đại dịch, nhưng chưa biến mất. Tình trạng này hiện vẫn xảy ra, với tỷ lệ khoảng 3 trên 100 ca nhiễm. Bởi vậy, giảm nguy cơ lây lan vẫn còn là điều đáng làm, không chỉ để tránh bệnh nặng mà còn để giảm khả năng mang di chứng lâu dài.

Những Cách Tự Bảo Vệ Đơn Giản Nhưng Cần Thiết

Biện pháp căn bản trước hết vẫn là rửa tay sau khi đi vệ sinh, trước khi nấu ăn hay ăn uống, và sau khi tiếp xúc với người bệnh. Việc rửa tay có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh đường hô hấp từ 16% đến 21%.

Nếu thấy trong người không khỏe, nên ở nhà để tránh lây bệnh cho người khác. Người ngồi cạnh nơi sở làm, lớp học hay trên xe có thể đang mang bệnh nặng, hoặc sống chung với người có nguy cơ cao.

Ngoài ra, nên ưu tiên những nơi thoáng khí và giảm thời gian ở chỗ đông người. Đó vẫn là cách giản dị nhưng hữu hiệu để bớt nguy cơ phơi nhiễm.

Đối với những người có bệnh nền hoặc lo ngại mình dễ trở nặng nếu nhiễm COVID-19, điều cần làm là trao đổi với bác sĩ điều trị hoặc nhân viên y tế mình tin cậy để được hướng dẫn thích hợp với tình trạng sức khỏe riêng.

VB tóm lược
Nguồn: Kyle B. Enfield, “COVID-19 Variant BA.3.2 Is Spreading Quickly Across US – A Doctor Explains What You Need To Know,” The Conversation US, ngày 28 tháng 3 năm 2026.
 

1234567Trang sauTrang cuối

Hàng triệu người cao niên ở Hoa Kỳ đang bất ngờ bị mất bảo hiểm chăm sóc sức khỏe. Theo phóng sự của Christopher Rowland đăng trên Washington Post ngày 28 tháng 3 năm 2026, nguyên do nằm ở chỗ chương trình Medicare Advantage — tức bản tư nhân hóa của Medicare — đang co rút tại nhiều nơi vì chi phí y tế gia tăng, lợi nhuận giảm sút, và các hãng bảo hiểm không còn muốn gánh những quận hạt sinh lời kém. Ông Anthony J. Petchkis, 70 tuổi, một họa sĩ phong cảnh sống ở vùng núi New Hampshire, là một trong những người bị hất ra ngoài guồng máy ấy. Ông có tiền sử đau tim, tiểu đường, gout, viêm khớp dạng thấp, và phải uống tám thứ thuốc mỗi ngày. Trước đây, ông tin chương trình Medicare Advantage sẽ giúp đỡ phần lớn chi phí chữa trị. Nhưng sang năm nay, chương trình ấy cắt ông ra; với thu nhập khoảng 24.000 Mỹ kim một năm từ tiền An Sinh Xã Hội và bán tranh, nỗi lo lớn nhất của ông rất giản dị: lỡ bệnh nặng thì lấy gì mà trả.

Theo Peter Sullivan, viết trên Axios ngày 30 tháng 3 năm 2026, giới lãnh đạo Cộng Hòa tại Hạ Viện đang thảo luận việc cắt giảm một phần chi tiêu y tế liên bang để bù vào một dự luật ngân sách có thể dành tới 200 tỷ Mỹ kim cho chiến tranh Iran và việc bố ráp di trú. Đây là một chọn lựa chính trị nhạy cảm. Trong một năm bầu cử, việc rút tiền từ các chương trình chăm sóc sức khỏe để chi cho chiến tranh và tăng ngân khoản cho ICE gần như chắc chắn sẽ trở thành một mũi tấn công của phía Dân Chủ.

Mấy năm nay, thị trường thuốc bổ, vitamin, thực phẩm “hỗ trợ sức khoẻ” mọc lên như nấm. Đi ngang một tiệm thuốc tây hay siêu thị là thấy đủ thứ lọ, hộp, hũ, chai… hứa hẹn nào là đẹp da, ngủ ngon, bớt mập, khoẻ tim, sáng mắt, minh mẫn tới già. Hỏi cho ra lẽ: đàn bà trung niên có cần phải uống những thứ đó không, và nếu uống thì nên chọn cái gì? Các bà chuyên viên dinh dưỡng cho biết: bước qua tuổi trung niên, cơ thể mình không còn làm việc “ngon lành” như hồi ba mươi. Một số chất như sinh tố B12, chất vôi (canxi) cơ thể hấp thụ kém hơn. Lại thêm chuyện mãn kinh: oestrogen tụt xuống, xương mỏng dần, tim mạch dễ trục trặc, bắp thịt teo đi, mỡ bụng dễ tích. Nói vậy không có nghĩa là cứ tới tuổi là ai cũng thiếu đủ thứ; mỗi người một kiểu, không có toa chung cho tất cả.

Câu trả lời ngắn là: tin được để ước lượng, nhưng đừng xem đó là con số tuyệt đối. Bài viết của Kaitlin Sullivan đăng trên NBC News ngày 22 tháng 3 năm 2026 nêu lại một điều giới dinh dưỡng đã biết từ lâu: con số calorie trên nhãn là một chuẩn ước tính cần thiết, nhưng cơ thể mỗi người hấp thu năng lượng khác nhau, và chính cách chế biến thực phẩm cũng làm con số ấy dao động. Tại Hoa Kỳ, Cơ Quan Kiểm Soát Thực Phẩm và Dược Phẩm Hoa Kỳ (FDA) buộc phần lớn thực phẩm đóng gói phải ghi nhãn dinh dưỡng; đến năm 2016, quy định này được sửa đổi để phần “Calories” hiện rõ hơn, dễ thấy hơn trên bao bì. Mục đích là giúp người tiêu thụ dễ đọc và dễ so sánh hơn khi chọn món ăn hằng ngày.

Bản hướng dẫn mới nhất của giới y học Hoa Kỳ vừa được công bố hôm 13 tháng 3, 2026, đánh dấu một thay đổi quan trọng trong quan niệm phòng ngừa bệnh tim mạch. Mười một hội y khoa hàng đầu, gồm Hiệp hội Tim mạch Mỹ và Trường Đại học Tim mạch Hoa Kỳ, đồng ký tên khuyến cáo rằng con người nên bắt đầu để ý đến mức cholesterol từ khi còn trẻ, khoảng tuổi 30, và cần duy trì ở mức thấp suốt đời để giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và tai biến mạch máu não. Theo bác sĩ Roger Blumenthal, giáo sư tim mạch tại Đại học Johns Hopkins và chủ tịch ủy ban soạn thảo tài liệu, tám mươi phần trăm trở lên các trường hợp bệnh tim mạch đều có thể phòng ngừa được nếu con người bắt đầu sớm và kiểm soát tốt mỡ máu ngay từ những năm đầu trưởng thành.

Giới nghiên cứu hiện đã nhận diện hơn 170 chủng rhinovirus, một loại vi-rút gây phần lớn các cơn cảm thông thường. Vi-rút này lây lan qua đường hô hấp và tiếp xúc gần. Với đa số người khỏe mạnh, nhiễm rhinovirus chỉ gây sổ mũi, hắt hơi, mệt nhẹ trong vài ngày rồi tự khỏi. Có người nhiễm mà hầu như không có triệu chứng. Nhưng ở một số người, cùng một loại vi-rút ấy lại có thể dẫn đến cơn bệnh nặng. Trong nhiều năm qua, các nghiên cứu cho thấy rhinovirus là nguyên nhân của nhiều cơn suyễn cấp. Ở người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đây là một trong những nguyên do thường gặp khiến bệnh bùng phát, gây khó thở, ho nhiều, và có thể nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời.

Collagen là một chất đạm căn bản trong cơ thể, giữ phần cấu tạo cho da, xương, gân, dây chằng và nhiều mô liên kết khác. Theo tuổi tác, lượng collagen tự nhiên suy giảm dần, khiến da nhăn, chùng xuống, còn gân cốt và khớp xương cũng dễ đau nhức hơn. Chính từ nỗi lo ấy, thị trường collagen bổ sung đã nở rộ, được quảng cáo như một phương thuốc có thể cứu vãn từ làn da cho tới mái tóc, móng tay và cả các khớp xương đã mỏi mòn.

Một loại virus hô hấp mang tên human metapneumovirus (HMPV) đang được phát hiện ở nồng độ cao trong nước thải tại nhiều cộng đồng ở Bắc California, nhưng giới y tế công cộng cho rằng chưa cần báo động, chỉ khuyến cáo người dân tăng cường phòng ngừa như với cúm mùa.

Mùa đông năm nay, nước Mỹ chứng kiến sự trở lại ầm ầm của bệnh sởi – một căn bệnh từng được coi là “gần như xóa sổ” nhờ tiêm chủng đại trà. Tâm điểm là South Carolina với gần một ngàn ca xác nhận, trong khi hàng chục bang khác lần lượt báo cáo thêm ca mới. Năm ngoái, hai trẻ em Mỹ đã chết vì sởi, cả hai đều chưa được tiêm vắc xin. Những con số này không phải ngẫu nhiên. Đó là hệ quả có thể dự đoán được từ nhiều năm tỷ lệ tiêm chủng tụt dần – và giờ được tăng tốc bởi một quyết định chính trị: “hạ cấp” lịch tiêm chủng trẻ em liên bang dưới thời Tổng thống Donald Trump và Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr.

Theo Sandee LaMotte, viết trên CNN mục Health ngày 25 tháng 2 năm 2026, các nhà khoa học vừa công bố một nghiên cứu cho thấy não bộ ở tuổi già vẫn có khả năng tái tạo mạnh mẽ hơn chúng ta từng nghĩ. Nghiên cứu tập trung vào một nhóm người trên 80 tuổi nhưng trí nhớ vẫn sắc bén khác thường. Giới khoa học gọi họ là “SuperAgers”. Kết quả cho thấy não của các “SuperAgers” tạo ra số tế bào thần kinh non nhiều gấp đôi so với người cao tuổi khỏe mạnh bình thường, và nhiều hơn khoảng 2,5 lần so với người mắc bệnh Alzheimer.
1234567Trang sauTrang cuối
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.