Lý do chính khiến phía Cộng Hòa phải tìm khoản bù đắp là vì họ muốn tài trợ cùng lúc cho hai mục tiêu lớn: chiến tranh Iran và ngân khoản cho ICE. Ảnh: istockphoto.
Theo Peter Sullivan, viết trên Axios ngày 30 tháng 3 năm 2026, giới lãnh đạo Cộng Hòa tại Hạ Viện đang thảo luận việc cắt giảm một phần chi tiêu y tế liên bang để bù vào một dự luật ngân sách có thể dành tới 200 tỷ Mỹ kim cho chiến tranh Iran và việc bố ráp di trú.
Đây là một chọn lựa chính trị nhạy cảm. Trong một năm bầu cử, việc rút tiền từ các chương trình chăm sóc sức khỏe để chi cho chiến tranh và tăng ngân khoản cho ICE gần như chắc chắn sẽ trở thành một mũi tấn công của phía Dân Chủ.
Theo Axios, các nhà lãnh đạo Cộng Hòa đang xem xét những khoản bù đắp ngân sách trong lãnh vực y tế, tập trung vào các phần mà họ cho là có gian lận, phung phí và lạm dụng trong các chương trình liên bang. Lãnh đạo khối đa số Steve Scalise nói với Axios rằng hiện vẫn còn nhiều khoản đang được đưa ra bàn thảo với các dân biểu trong đảng.
Một trong những ý tưởng đang được nhắc lại là phục hồi một cơ chế thanh toán trong Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Hợp Túi Tiền, tức ACA, liên quan đến các khoản giảm chia sẻ chi phí cho người mua bảo hiểm. Văn phòng Ngân sách Quốc hội trước đây ước tính biện pháp này có thể kéo mức phí chuẩn của ACA xuống khoảng 11 phần trăm, nhưng đồng thời cũng sẽ làm tăng thêm khoảng 300.000 người không có bảo hiểm.
Nói cách khác, chính phủ có thể tiết kiệm hơn 30 tỷ Mỹ kim, nhưng đổi lại một số người tham gia ACA sẽ nhận ít trợ cấp hơn và phải tự trả phần phí bảo hiểm cao hơn từ tiền túi của mình. Vì vậy, tuy có lợi về mặt ngân sách, biện pháp này vẫn rất dễ bị xem là một hình thức cắt giảm y tế gián tiếp.
Lý do chính khiến phía Cộng Hòa phải tìm khoản bù đắp là vì họ muốn tài trợ cùng lúc cho hai mục tiêu lớn: chiến tranh Iran và ngân khoản cho ICE. Trong khi đó, phía Dân Chủ chống cả hai. Bởi vậy, Cộng Hòa đang tính dùng thủ tục reconciliation, tức thủ tục thông qua ngân sách theo lằn ranh đảng phái để tránh bị chặn bởi filibuster tại Thượng Viện.
Tuy nhiên, trở ngại không chỉ đến từ phía Dân Chủ. Ngay trong nội bộ Cộng Hòa cũng có nhiều người dè dặt. Chỉ cần một vài dân biểu ôn hòa không đồng ý, kế hoạch này cũng có thể gặp trở ngại tại Hạ Viện, nơi thế đa số của Cộng Hòa hiện không rộng. Chính Scalise cũng nhìn nhận rằng muốn đi tiếp thì trước hết phải gom đủ phiếu.
Khi được hỏi về các khoản cắt giảm đang được bàn tới, dân biểu Don Bacon chỉ nói ngắn gọn rằng ông còn phải chờ xem. Câu trả lời ấy cho thấy ngay trong hàng ngũ Cộng Hòa, nhiều người vẫn chưa muốn ràng mình vào một kế hoạch có thể trở thành gánh nặng chính trị trước cử tri.
Ngoài ACA, Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Hạ Viện Jodey Arrington nói ông còn muốn đưa vào hai khoản tiết kiệm lớn khác trong Medicare. Một là áp dụng mức chi trả đồng đều giữa các cơ sở ngoại chẩn bệnh viện và phòng mạch tư cho cùng một dịch vụ. Hai là siết lại tình trạng các hãng bảo hiểm bị chỉ trích là khai tăng mức độ bệnh của bệnh nhân trong chương trình Medicare Advantage để nhận thêm tiền.
Tuy vậy, chính Arrington cũng tỏ ra không mấy tin rằng hai biện pháp ấy sẽ được đưa vào dự luật sau cùng. Lý do rất rõ: hễ đụng tới Medicare là lập tức sẽ dấy lên cáo buộc rằng Cộng Hòa đang cắt quyền lợi của người già.
Đối với Medicaid, ông nói vẫn có sự dè dặt trong việc mở lại các cuộc tranh luận lớn như năm ngoái. Dầu vậy, một số đề nghị cũ vẫn có thể được đưa trở lại, chẳng hạn như hạn chế khả năng các tiểu bang dùng chương trình này để đài thọ cho người di dân không có giấy tờ.
Arrington nói ông muốn có một đạo luật được thông qua trong vòng từ 60 đến 90 ngày. Đó là một thời hạn khá gấp đối với một hồ sơ vừa liên quan đến chiến tranh, vừa liên quan đến di trú, lại vừa chạm thẳng vào y tế.
Phía Dân Chủ đã bắt đầu phản công. Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren viết trên X rằng Cộng Hòa muốn cắt chăm sóc sức khỏe của người Mỹ để trả cho cuộc chiến Iran. Phát biểu ấy cho thấy trận đánh chính trị chung quanh dự luật này đã bắt đầu, ngay cả khi nội dung sau cùng vẫn chưa thành hình.
