Hôm nay,  

Vì Sao Hàng Triệu Người Cao Niên Ở Mỹ Bỗng Mất Bảo Hiểm Y Tế

03/04/202600:00:00(Xem: 452)

bao hiem y te
Người đang ở trong Medicare Advantage có thể đổi sang chương trình khác hoặc trở lại Medicare truyền thống trong kỳ ghi danh mở dành cho người đang có Medicare Advantage, kéo dài từ ngày 1 tháng 1 đến ngày 31 tháng 3 hằng năm. Ảnh: istockphoto.
 
LTS: Người Vit Qun Cam t lâu đã quen dùng Medicare Advantage vì gói bo him này thường có thêm quyn li v răng, mt, thuc men và mc phí xem qua khá nh. Nhưng khi các hãng bo him bt đu thu hp hoc rút lui khi mt s qun ht, nhiu người cao niên bng thy ht hng: tưởng đã yên thân lúc v hưu, nào ng vn phi thp thm lo chuyn bo him, chuyn bnh vin, và chuyn tin túi.

***
 
Hàng triệu người cao niên ở Hoa Kỳ đang bất ngờ bị mất bảo hiểm chăm sóc sức khỏe. Theo phóng sự của Christopher Rowland đăng trên Washington Post ngày 28 tháng 3 năm 2026, nguyên do nằm ở chỗ chương trình Medicare Advantage — tức bản tư nhân hóa của Medicare — đang co rút tại nhiều nơi vì chi phí y tế gia tăng, lợi nhuận giảm sút, và các hãng bảo hiểm không còn muốn gánh những quận hạt sinh lời kém.

Ông Anthony J. Petchkis, 70 tuổi, một họa sĩ phong cảnh sống ở vùng núi New Hampshire, là một trong những người bị hất ra ngoài guồng máy ấy. Ông có tiền sử đau tim, tiểu đường, gout, viêm khớp dạng thấp, và phải uống tám thứ thuốc mỗi ngày. Trước đây, ông tin chương trình Medicare Advantage sẽ giúp đỡ phần lớn chi phí chữa trị. Nhưng sang năm nay, chương trình ấy cắt ông ra; với thu nhập khoảng 24.000 Mỹ kim một năm từ tiền An Sinh Xã Hội và bán tranh, nỗi lo lớn nhất của ông rất giản dị: lỡ bệnh nặng thì lấy gì mà trả.

Chuyện của Petchkis không phải là một trường hợp lẻ loi. Một phân tích đăng trên JAMA cho biết gần 3 triệu người ghi danh Medicare Advantage đã bị buộc phải rời chương trình cho năm 2026 vì hãng bảo hiểm rút khỏi quận hạt của họ, tức khoảng 10 phần trăm số người tham gia các chương trình cá nhân; trong giai đoạn 2018 đến 2024, mức chấm dứt ngoài ý muốn mỗi năm còn dưới 2 phần trăm. Reuters cho biết bảy tiểu bang bị ảnh hưởng đặc biệt nặng, trong đó có Vermont, Idaho và New Hampshire.

Điều trớ trêu là Medicare Advantage từng lớn mạnh rất nhanh nhờ những lời mời nghe rất êm tai: phí hàng tháng bằng không, có thêm bảo hiểm răng, mắt, thuốc men, thẻ tập thể dục, thậm chí cả trợ cấp mua vật dụng y tế thông thường. Với nhiều người già, đó là món hàng xem ra quá lời. Nhưng bảo hiểm tư không phải của bố thí; khi bài toán lời lỗ đổi chiều, hãng bảo hiểm có thể rút lui rất gọn.

Nền tảng của sự co rút này là hai sức ép cùng lúc. Một đàng, chi phí chăm sóc y tế tăng lên vì người lớn tuổi dùng nhiều dịch vụ y khoa hơn. Đàng khác, chính phủ liên bang tìm cách siết bớt khoản chi trả dư thừa cho Medicare Advantage. MedPAC ước tính riêng trong năm 2026, Medicare sẽ tốn nhiều hơn khoảng 14 phần trăm, tương đương 76 tỉ Mỹ kim, cho người ghi danh Medicare Advantage so với nếu họ ở trong Medicare truyền thống; trong khi đó, CMS cho biết mức chi trả bình quân cho các chương trình Medicare Advantage năm 2026 đã được nâng khoảng 5,06 phần trăm so với năm trước.


Hậu quả dội mạnh nhất vào các vùng nông thôn, nơi lựa chọn vốn đã ít. Phân tích của KFF cho thấy phần lớn những người bị mất chương trình cũ vẫn còn ít nhất một chọn lựa Medicare Advantage khác trong năm 2026, nhưng khoảng 28.472 người, tức chừng 1,1 phần trăm, thì không còn chương trình Medicare Advantage nào có bảo hiểm thuốc men tại nơi họ sống. Đối với họ, con đường còn lại thường là trở về Medicare truyền thống, mà Medicare truyền thống chỉ trả khoảng 80 phần trăm cho dịch vụ bác sĩ và điều trị ngoại chẩn; phần 20 phần trăm còn lại, nếu không có bảo hiểm phụ trội Medigap, người bệnh phải tự gánh.

Đó chính là cái bẫy của nhiều người già nghèo hoặc cận nghèo. Medigap giúp vá phần 20 phần trăm còn thiếu, nhưng phí lại quá cao đối với nhiều người sống bằng tiền hưu cố định. Trong bài của Washington Post, cả Petchkis ở New Hampshire lẫn Mark Hounsell, 74 tuổi, một thợ ống nước hồi hưu, đều nói rằng họ không kham nổi thêm khoảng 200 Mỹ kim mỗi tháng để mua bảo hiểm phụ. Hounsell vì thế đã bỏ luôn một lần tái khám tim mạch sau khi đặt máy trợ tim, chỉ vì sợ phần hóa đơn mình phải trả.

Một thí dụ khác là Vermont. Hàng chục ngàn người tại đây mất chương trình Medicare Advantage, và ở vùng Burlington, khu đô thị lớn nhất tiểu bang, năm nay hầu như không còn chương trình nào để ghi danh. BlueCross BlueShield of Vermont cho biết họ lỗ 50 triệu Mỹ kim trong năm 2025 đối với các chương trình Medicare Advantage phục vụ 35.000 người cao niên, nên không thể tiếp tục bán loại bảo hiểm ấy với mức giá còn gọi là chịu được nữa. Những con số ấy cho thấy một điều rất rõ: khi bảo hiểm tư không còn thấy lợi, họ rút; người bệnh ở lại với hóa đơn.

Nói cho ngay, Medicare Advantage chưa sụp đổ. CMS cho biết số người ghi danh vẫn tiếp tục tăng, chỉ là tăng chậm hơn trước. KFF cũng cho biết đại đa số người bị mất chương trình cũ vẫn còn một lối đổi sang chương trình khác. Nhưng biến chuyển năm 2026 đã bóc trần nhược điểm căn bản của mô hình này: bảo hiểm mang dáng dấp phúc lợi công, nhưng vận hành theo lề lối lời lỗ của thị trường.

Người đang ở trong Medicare Advantage có thể đổi sang chương trình khác hoặc trở lại Medicare truyền thống trong kỳ ghi danh mở dành cho người đang có Medicare Advantage, kéo dài từ ngày 1 tháng 1 đến ngày 31 tháng 3 hằng năm. Các tổ chức SHIP tại mỗi tiểu bang cũng có nhiệm vụ hướng dẫn miễn phí cho người cao niên đang loay hoay giữa mê hồn trận giấy tờ ấy. Nhưng đó chỉ là lối thoát hành chánh. Còn câu hỏi lớn hơn vẫn còn nguyên đó: một hệ thống chăm sóc sức khỏe cho người già mà cứ bắt họ mỗi năm hồi hộp chờ xem mình còn được bảo hiểm hay không, thì gọi là bảo đảm làm sao cho đành.

Sớm Mai tóm lược
Nguồn: Christopher Rowland, Washington Post, 28 tháng 3 năm 2026.
 

Một biến thể COVID-19 mang tên BA.3.2 đang lan nhanh tại Hoa Kỳ, sau một thời gian âm thầm lưu hành từ cuối năm 2024. Giới y khoa hiện theo dõi sát biến thể này vì nó khác khá xa các chủng đang phổ biến, dù cho tới nay chưa có dấu hiệu nào cho thấy nó gây bệnh nặng hơn. BA.3.2, còn được gọi là Cicada, là hậu duệ của Omicron, biến thể từng xuất hiện vào cuối năm 2021. So với các chủng SARS-CoV-2 hiện đang chiếm ưu thế, BA.3.2 mang từ 70 đến 75 thay đổi di truyền trong gai protein, tức phần giúp vi-rút xâm nhập tế bào người. Đây cũng là phần mà vaccine dựa vào để giúp hệ miễn nhiễm nhận diện vi-rút.
Theo Peter Sullivan, viết trên Axios ngày 30 tháng 3 năm 2026, giới lãnh đạo Cộng Hòa tại Hạ Viện đang thảo luận việc cắt giảm một phần chi tiêu y tế liên bang để bù vào một dự luật ngân sách có thể dành tới 200 tỷ Mỹ kim cho chiến tranh Iran và việc bố ráp di trú. Đây là một chọn lựa chính trị nhạy cảm. Trong một năm bầu cử, việc rút tiền từ các chương trình chăm sóc sức khỏe để chi cho chiến tranh và tăng ngân khoản cho ICE gần như chắc chắn sẽ trở thành một mũi tấn công của phía Dân Chủ.
Mấy năm nay, thị trường thuốc bổ, vitamin, thực phẩm “hỗ trợ sức khoẻ” mọc lên như nấm. Đi ngang một tiệm thuốc tây hay siêu thị là thấy đủ thứ lọ, hộp, hũ, chai… hứa hẹn nào là đẹp da, ngủ ngon, bớt mập, khoẻ tim, sáng mắt, minh mẫn tới già. Hỏi cho ra lẽ: đàn bà trung niên có cần phải uống những thứ đó không, và nếu uống thì nên chọn cái gì? Các bà chuyên viên dinh dưỡng cho biết: bước qua tuổi trung niên, cơ thể mình không còn làm việc “ngon lành” như hồi ba mươi. Một số chất như sinh tố B12, chất vôi (canxi) cơ thể hấp thụ kém hơn. Lại thêm chuyện mãn kinh: oestrogen tụt xuống, xương mỏng dần, tim mạch dễ trục trặc, bắp thịt teo đi, mỡ bụng dễ tích. Nói vậy không có nghĩa là cứ tới tuổi là ai cũng thiếu đủ thứ; mỗi người một kiểu, không có toa chung cho tất cả.
Câu trả lời ngắn là: tin được để ước lượng, nhưng đừng xem đó là con số tuyệt đối. Bài viết của Kaitlin Sullivan đăng trên NBC News ngày 22 tháng 3 năm 2026 nêu lại một điều giới dinh dưỡng đã biết từ lâu: con số calorie trên nhãn là một chuẩn ước tính cần thiết, nhưng cơ thể mỗi người hấp thu năng lượng khác nhau, và chính cách chế biến thực phẩm cũng làm con số ấy dao động. Tại Hoa Kỳ, Cơ Quan Kiểm Soát Thực Phẩm và Dược Phẩm Hoa Kỳ (FDA) buộc phần lớn thực phẩm đóng gói phải ghi nhãn dinh dưỡng; đến năm 2016, quy định này được sửa đổi để phần “Calories” hiện rõ hơn, dễ thấy hơn trên bao bì. Mục đích là giúp người tiêu thụ dễ đọc và dễ so sánh hơn khi chọn món ăn hằng ngày.
Bản hướng dẫn mới nhất của giới y học Hoa Kỳ vừa được công bố hôm 13 tháng 3, 2026, đánh dấu một thay đổi quan trọng trong quan niệm phòng ngừa bệnh tim mạch. Mười một hội y khoa hàng đầu, gồm Hiệp hội Tim mạch Mỹ và Trường Đại học Tim mạch Hoa Kỳ, đồng ký tên khuyến cáo rằng con người nên bắt đầu để ý đến mức cholesterol từ khi còn trẻ, khoảng tuổi 30, và cần duy trì ở mức thấp suốt đời để giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và tai biến mạch máu não. Theo bác sĩ Roger Blumenthal, giáo sư tim mạch tại Đại học Johns Hopkins và chủ tịch ủy ban soạn thảo tài liệu, tám mươi phần trăm trở lên các trường hợp bệnh tim mạch đều có thể phòng ngừa được nếu con người bắt đầu sớm và kiểm soát tốt mỡ máu ngay từ những năm đầu trưởng thành.
Giới nghiên cứu hiện đã nhận diện hơn 170 chủng rhinovirus, một loại vi-rút gây phần lớn các cơn cảm thông thường. Vi-rút này lây lan qua đường hô hấp và tiếp xúc gần. Với đa số người khỏe mạnh, nhiễm rhinovirus chỉ gây sổ mũi, hắt hơi, mệt nhẹ trong vài ngày rồi tự khỏi. Có người nhiễm mà hầu như không có triệu chứng. Nhưng ở một số người, cùng một loại vi-rút ấy lại có thể dẫn đến cơn bệnh nặng. Trong nhiều năm qua, các nghiên cứu cho thấy rhinovirus là nguyên nhân của nhiều cơn suyễn cấp. Ở người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đây là một trong những nguyên do thường gặp khiến bệnh bùng phát, gây khó thở, ho nhiều, và có thể nguy hiểm nếu không điều trị kịp thời.
Collagen là một chất đạm căn bản trong cơ thể, giữ phần cấu tạo cho da, xương, gân, dây chằng và nhiều mô liên kết khác. Theo tuổi tác, lượng collagen tự nhiên suy giảm dần, khiến da nhăn, chùng xuống, còn gân cốt và khớp xương cũng dễ đau nhức hơn. Chính từ nỗi lo ấy, thị trường collagen bổ sung đã nở rộ, được quảng cáo như một phương thuốc có thể cứu vãn từ làn da cho tới mái tóc, móng tay và cả các khớp xương đã mỏi mòn.
Một loại virus hô hấp mang tên human metapneumovirus (HMPV) đang được phát hiện ở nồng độ cao trong nước thải tại nhiều cộng đồng ở Bắc California, nhưng giới y tế công cộng cho rằng chưa cần báo động, chỉ khuyến cáo người dân tăng cường phòng ngừa như với cúm mùa.
Mùa đông năm nay, nước Mỹ chứng kiến sự trở lại ầm ầm của bệnh sởi – một căn bệnh từng được coi là “gần như xóa sổ” nhờ tiêm chủng đại trà. Tâm điểm là South Carolina với gần một ngàn ca xác nhận, trong khi hàng chục bang khác lần lượt báo cáo thêm ca mới. Năm ngoái, hai trẻ em Mỹ đã chết vì sởi, cả hai đều chưa được tiêm vắc xin. Những con số này không phải ngẫu nhiên. Đó là hệ quả có thể dự đoán được từ nhiều năm tỷ lệ tiêm chủng tụt dần – và giờ được tăng tốc bởi một quyết định chính trị: “hạ cấp” lịch tiêm chủng trẻ em liên bang dưới thời Tổng thống Donald Trump và Bộ trưởng Y tế Robert F. Kennedy Jr.
Theo Sandee LaMotte, viết trên CNN mục Health ngày 25 tháng 2 năm 2026, các nhà khoa học vừa công bố một nghiên cứu cho thấy não bộ ở tuổi già vẫn có khả năng tái tạo mạnh mẽ hơn chúng ta từng nghĩ. Nghiên cứu tập trung vào một nhóm người trên 80 tuổi nhưng trí nhớ vẫn sắc bén khác thường. Giới khoa học gọi họ là “SuperAgers”. Kết quả cho thấy não của các “SuperAgers” tạo ra số tế bào thần kinh non nhiều gấp đôi so với người cao tuổi khỏe mạnh bình thường, và nhiều hơn khoảng 2,5 lần so với người mắc bệnh Alzheimer.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.