Xét Nghiệm Máu Thường Lệ Có Thể Cho Manh Mối Về Ung Thư Đại-Trực Tràng Sớm
02/10/202600:00:00(Xem: 116)
Mức men gan thấp có liên hệ với nguy cơ ung thư đại-trực tràng khởi phát sớm cao hơn, theo một cuộc phân tích mới. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh đây chỉ là mối liên hệ, không có nghĩa men gan thấp là nguyên nhân gây ung thư. Ảnh: PHIL.
Một cuộc nghiên cứu mới cho thấy những con số tưởng như rất quen thuộc trong xét nghiệm máu định kỳ có thể chứa manh mối về ung thư đại-trực tràng ở người trẻ tuổi.
Các nhà nghiên cứu thuộc Epic Research đã xem xét hồ sơ y tế của hơn 11,000 người Mỹ từ 18 đến 44 tuổi, tất cả đều từng được xét nghiệm AST hoặc ALT — hai loại men thường dùng để theo dõi tình trạng của gan — trong vòng ba năm trước khi được khám tìm ung thư đại-trực tràng.
Kết quả cho thấy những người có AST dưới 14 đơn vị/lít có xác suất được chẩn đoán ung thư đại-trực tràng sớm cao hơn 65% so với những người có mức AST từ 14 đến 29. Với ALT dưới 14, mức chênh lệch là 68%. Ngược lại, AST hoặc ALT từ 30 trở lên lại đi cùng với xác suất được chẩn đoán bệnh thấp hơn.
Điều khiến giới nghiên cứu chú ý là trong y khoa, bác sĩ thường quan tâm đến men gan quá cao vì đó có thể là dấu hiệu gan bị tổn thương hoặc viêm. Nay cuộc nghiên cứu lại tìm thấy một mối liên hệ ở chiều ngược lại: men gan thấp hơn đi cùng với tỷ lệ ung thư đại-trực tràng sớm cao hơn. Tuy nhiên, các tác giả nói rõ rằng nghiên cứu chỉ cho thấy sự liên hệ, chứ không chứng minh AST hoặc ALT thấp gây ung thư.
Hơn nữa, những mức AST và ALT được xếp vào nhóm “thấp” trong nghiên cứu này vẫn thường được coi là bình thường trong thực hành y khoa. Các chuyên gia vì vậy cảnh cáo người có kết quả thấp không nên hoảng hốt, cũng không nên tìm cách làm tăng men gan. Có thể những con số này chỉ phản ảnh những yếu tố khác trong cơ thể như khối lượng bắp thịt, dinh dưỡng hoặc sự chuyển hóa.
Phát hiện này đáng chú ý trong lúc ung thư đại-trực tràng ngày càng xuất hiện nhiều hơn ở người trẻ. Tại Hoa Kỳ, căn bệnh này hiện đã trở thành nguyên nhân gây tử vong vì ung thư hàng đầu ở người dưới 50 tuổi. Các nhà khoa học đã khảo sát nhiều yếu tố, từ di truyền, béo phì, ăn uống, thiếu vận động, hệ vi sinh đường ruột cho tới việc dùng thuốc trụ sinh, nhưng chưa có yếu tố nào giải thích đầy đủ vì sao số ca bệnh ở người trẻ gia tăng.
Hiện nay, người có nguy cơ trung bình tại Hoa Kỳ vẫn được khuyên bắt đầu tầm soát ung thư đại-trực tràng từ 45 tuổi. Người có triệu chứng, tiền sử gia đình hoặc những yếu tố nguy cơ khác có thể cần khám sớm hơn. Các bác sĩ nhấn mạnh nghiên cứu mới chưa đủ để thay đổi chỉ dẫn này và một kết quả AST hay ALT thấp, đứng riêng một mình, không phải lý do để vội vàng đi nội soi đại tràng. (Nguồn: CNN, 9 tháng Chín, 2026.)
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình