Một sáng tháng Chín năm 1962, nữ sử gia nghệ thuật Margrit Lisner đặt chân đến quảng trường Santo Spirito với tâm trạng không vui. Bà đang ở Florence để nghiên cứu về các cây thập giá rải rác khắp miền Tuscany, và hôm ấy, do một sự may mắn tưởng như có bàn tay xếp đặt, bà chẳng muốn bước vào thư viện Viện Kunsthistorisches để làm việc.

Phẫu thuật tháo túi ngực đang trở thành một hiện tượng đáng chú ý tại Hoa Kỳ. Số phụ nữ đi tháo túi ngực tăng nhanh trong vài năm gần đây. Những lo ngại về sức khỏe – đặc biệt “bệnh do túi ngực (breast implant illness)” – là lý do dễ thấy. Nhưng phía sau con số còn là một chuyển động sâu hơn: cách xã hội Mỹ nhìn địa vị, thời trang và vòng ngực đang đổi.

Sách đưa trẻ em vào một thế giới khác. Ở đó có tiên, có yêu tinh, có thú vật biết nói, có những điều ngoài đời tưởng như không thể. Nhưng sách không chỉ để giải trí. Khi đọc, trẻ học thêm chữ, hiểu thêm người, nhìn đời rộng hơn, và biết đặt mình vào hoàn cảnh của kẻ khác. Điều đáng lo là ngày càng ít trẻ em còn tự tìm sách để đọc. Theo Cuộc Đánh Giá Tiến Bộ Giáo Dục Toàn Quốc (NAEP), năm 2025 chỉ có 37% trẻ 9 tuổi và 14% trẻ 13 tuổi nói rằng các em gần như ngày nào cũng đọc sách ngoài bài vở. Nói cách khác, đến tuổi trung học, chỉ khoảng một trong bảy em còn giữ thói quen đọc sách hằng ngày.

Trong nhiều năm qua, xăm mình đã trở thành chuyện thông thường. Nhưng cùng lúc, một loạt nghiên cứu khoa học mới cũng đặt ra câu hỏi đáng lưu ý: mực xăm đi đâu sau khi được đưa vào da. Liệu nó có liên quan gì đến nguy cơ ung thư hay không? Một nghiên cứu đăng trên The Lancet năm 2024 cho thấy những người có hình xăm có nguy cơ bị lymphoma — tức ung thư hệ bạch huyết, một phần quan trọng của hệ miễn nhiễm — cao hơn 21% so với người không xăm. Một nghiên cứu khác, thực hiện trên gần 2,700 cặp song sinh tại Đan Mạch và đăng trên BMC Public Health Tháng Giêng, 2025, ghi nhận người có hình xăm có nguy cơ ung thư da cao hơn 62%, và với những hình xăm lớn, nguy cơ lymphoma gần như tăng gấp ba.

Trong lúc nhu cầu tiêu thụ chất đạm trên thế giới ngày càng tăng, người tiêu thụ thường nghĩ đến thịt bò, thịt gà, đậu nành, các loại đậu, hoặc bột đạm. Nhưng giới khoa học và một số công ty thực phẩm đang chú ý đến một nguồn đạm khác: lá cây. Chất đạm ấy có tên là Rubisco, viết tắt của ribulose-1,5-bisphosphate carboxylase/oxygenase. Rubisco có trong mọi lá xanh và được xem là chất đạm dồi dào nhất trên địa cầu. Đây là chất giữ vai trò chính trong quang hợp, giúp cây dùng ánh sáng mặt trời để tạo năng lượng.

Có một thứ mệt mỏi sâu hơn mọi thứ mệt mỏi khác: mệt vì phải sống giữa những điều chưa ngã ngũ. Con người chịu được nghèo đói, chia lìa, chiến tranh, lưu đày. Nhưng lại không chịu đựng nỗi một câu hỏi chưa có lời giải đáp, một khoảng trống chưa được lấp, một sự thật còn đang mở. Người ta không quen với sự bỏ ngỏ. Muốn một kết luận. Một nguyên nhân. Một thủ phạm. Một giải đáp. Một nhãn hiệu dán lên mọi sự, để từ đó có thể yên tâm mà đi tiếp. Vì vậy người ta yêu ý kiến. Cầm nó trên tay như cầm một ngọn đèn. Nhưng lắm khi ngọn đèn ấy không soi sáng được gì. Nó chỉ vẽ ra một vòng sáng nhỏ quanh chân ta, rồi khiến ta tưởng vòng sáng ấy là cả thế giới.

“Nếu bạn còn có thể yêu, hết lần này đến lần khác,” Henry Miller viết, khi đứng bên kia sườn dốc của tuổi tám mươi, “nếu bạn còn biết tha thứ, biết quên, nếu bạn không để mình hóa chua, hóa gắt, hóa cay nghiệt, hoài nghi…thì bạn đã nắm được quá nửa bí mật của đời sống.” Bảy năm trước đó, Bertrand Russell — triết gia lớn của Anh, nhà toán học, sử gia, và giải Nobel — cũng dừng lại ở chính câu hỏi ấy, vào cùng một chặng cuối của đời người. Trong một tiểu luận ngắn, nhan đề Nghệ Thuật Già Đi, viết ở tuổi tám mươi mốt, ông suy tưởng về cách một con người có thể đi trọn hành trình của mình.

Tổng thống Donald Trump đang tìm cách mở rộng quyền lực của hành pháp trên một trong những nền tảng tưởng như vững chắc nhất của hệ thống pháp lý Hoa Kỳ: quyền công dân. Trở lại Tòa Bạch Ốc với chương trình siết chặt di dân, ông không chỉ đẩy mạnh trục xuất và hạn chế nhập cư mới, mà còn nhắm thẳng vào những người đã là công dân Mỹ bằng con đường nhập tịch, đặt lại câu hỏi: ai mới thật sự được coi là “người Mỹ”.

Năm 2025 là một năm sôi động của khoa học, khi những bước tiến lớn đã được thực hiện trong nhiều lĩnh vực, từ y học, thiên văn, khảo cổ đến công nghệ sinh học và trí tuệ nhân tạo. Những phát hiện và sự kiện này không chỉ mở rộng hiểu biết của con người về thế giới, mà còn đặt ra nhiều câu hỏi mới, thúc đẩy sự phát triển của khoa học và công nghệ trong tương lai.

William Shakespeare và Anne Hathaway thành vợ chồng vào năm 1582. Chàng mới mười tám tuổi, nàng hai mươi sáu và đang mang thai. Một năm sau, Susanna ra đời. Đến năm 1585, cặp song sinh Judith và Hamnet xuất hiện, khiến căn nhà nhỏ ở Stratford-upon-Avon đầy thêm tiếng trẻ. Trong khi Anne ở lại quê chăm con và giữ nếp nhà, Shakespeare phần lớn thời gian sống giữa London—cách Stratford gần trăm dặm—nơi ông theo đuổi sân khấu và chữ nghĩa. Những năm tháng ấy, ông vẫn đều đặn đi về, nhưng cuộc sống gia đình đa phần đặt trên vai Anne.