Bức Tranh Sơn Xịt Dài Nhất Thế Giới

Thuế quan khẩn cấp do Tổng thống Donald Trump áp đặt từng khiến nhiều công ty Hoa Kỳ lãnh đủ. Khi Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ phán quyết vào tháng 2 năm 2026 nghiêng về phía doanh nghiệp, nhiều nơi tưởng rằng gánh nặng ấy sắp được cởi ra. Nhưng trên thực tế, chuyện tìm ra cách khắc phục — tức hoàn tiền lại cho các công ty đã đóng thuế — có khi còn rắc rối hơn chính cuộc tranh tụng ban đầu. Những vướng mắc mới đang buộc giới kinh doanh phải chọn nhiều ngả khác nhau để tìm lại số tiền đã mất. Không ít công ty nay quay sang kiện tụng để tăng phần thắng. Các vụ kiện ấy cũng cho thấy thuế quan đã len vào sổ sách kế toán doanh nghiệp theo nhiều lối rất khác nhau. Có nơi khoản thuế hiện rõ như một mục chi riêng biệt; có nơi ảnh hưởng lại lẫn vào những thay đổi trong chuỗi cung ứng hay vào việc tăng giá bán lẻ từng món hàng. Có công ty còn bỏ hẳn ý định theo kiện, đem bán quyền đòi hoàn tiền cho các hãng đầu tư với giá rẻ, vì họ nghĩ thà lấy được chút gì còn hơn chờ đến lúc trắng tay.

Kinh tế Việt Nam tăng trưởng 8,02% trong năm 2025, mức cao nhất trong ba năm qua, theo số liệu chính thức công bố ngày 5 tháng 1 năm 2026. Theo Tổng Cục Thống Kê, tổng sản lượng quốc nội tăng 8,46% trong quý IV/2025 so với cùng kỳ năm trước, ghi nhận mức tăng cao nhất của quý cuối năm kể từ ít nhất năm 2011. Ngành công nghiệp và xây dựng tăng 8,95%, trong khi khu vực dịch vụ tăng 8,62%. Nền kinh tế dựa nhiều vào xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng trong năm 2025, dù thương mại quốc tế chịu ảnh hưởng từ các biện pháp thuế quan “có đi có lại” của Hoa Kỳ.

Taiwan đang sống trong một giai đoạn phồn thịnh hiếm có, nhưng ẩn sau những con số đẹp đẽ ấy là một chuỗi mất cân đối khiến giới kinh tế phải giật mình. Xét theo sức mua, thu nhập bình quân đầu người của Taiwan đã vượt cả Úc, Đức và Nhật. Nhưng theo Big Mac Index của The Economist, Taiwan lại sở hữu đồng tiền bị định giá thấp nhất thế giới. Ngân Hàng Trung Ương Taiwan (CBC) đang đứng trước một thế khó: những chính sách giúp đưa nền kinh tế lên đỉnh cao nay lại trở thành gánh nặng khó bền vững.

Một cuộc thăm dò dư luận của AP-NORC thực hiện vào tháng 9 & 10 cho thấy hầu hết dân Mỹ coi việc chính phủ đóng cửa hiện tại là một vấn đề nghiêm trọng và đổ lỗi cho cả hai Đảng Cộng Hòa, Đảng Dân Chủ và cả Tổng Thống Trump với những tỷ lệ gần như ngang nhau. Cuộc thăm dò cũng cho thấy người Mỹ lo lắng về kinh tế, lạm phát và bảo đảm việc làm. Họ đang giảm những chi tiêu không thiết yếu như quần áo và nhiên liệu. Đa số cho rằng nền kinh tế yếu kém. Chi phí thực phẩm, nhà ở và chăm sóc sức khỏe được coi là những nguồn chính gây khó khăn tài chính.

Giải Nobel Kinh tế năm 2025 đã được trao cho Joel Mokyr của Northwestern University, Philippe Aghion của Collège de France và London School of Economics, và Peter Howitt của Brown University vì công trình nghiên cứu về tăng trưởng kinh tế dựa trên đổi mới sáng tạo. Ba nhà kinh tế học đã chia sẻ giải thưởng cho nghiên cứu giải thích mối quan hệ giữa tiến bộ công nghệ và tăng trưởng kinh tế bền vững, giúp cải thiện mức sống, sức khỏe và chất lượng cuộc sống cho người dân trên toàn thế giới.

Sau khi Trump áp thuế quan lên hàng hóa Trung Quốc, Bắc Kinh đã đáp trả bằng mức thuế của riêng mình, hiện lên tới 34% đối với đậu nành Mỹ. Điều này khiến đậu nành từ các quốc gia khác rẻ hơn. Thuế quan trả đũa của Trung Quốc cũng ảnh hưởng đến người trồng lúa miến, bắp và bông của Mỹ. Nhưng đậu nành nổi bật hơn cả vì tầm quan trọng to lớn của nó đối với xuất khẩu nông sản của Mỹ. Đậu nành là mặt hàng xuất khẩu thực phẩm hàng đầu của Mỹ, chiếm khoảng 14% tổng lượng hàng nông sản xuất khẩu ra nước ngoài.

Bốn năm sau khi dịch bệnh làm giá cả leo thang, tiền lương của người lao động tại Hoa Kỳ vẫn chưa bắt kịp chi phí sinh hoạt. Chỉ số Lương so với Vật giá 2025 của Bankrate cho thấy mức tăng lương trung bình thấp hơn 1,2 điểm phần trăm so với mức tăng vật giá trong giai đoạn này. Điều đó đồng nghĩa mức tăng lương của người đi làm chưa đủ bù đắp giá cả đắt đỏ, khiến đời sống nhiều gia đình tiếp tục chật vật. Khảo sát CBS News hồi tháng 7 cho thấy 55% dân Mỹ đánh giá kinh tế “xấu” hoặc “khá xấu”, ba phần tư nói rằng thu nhập không theo kịp vật giá. Đa số cũng nhận thấy giá hàng hóa lại tăng thêm trong những tuần gần đây và dự đoán sẽ còn tiếp diễn.

Bài viết của The Economist, đăng ngày 14 tháng 3, cập nhật 2 tháng 8, 2025, cho thấy những dấu hiệu rõ rệt rằng Trumponomics – chính sách kinh tế dưới nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump – đang bắt đầu gây suy yếu nền kinh tế Hoa Kỳ.