CH Thắng, Gốc Việt Thua
Vi Anh
Cuộc bầu cử ngày 2 tháng 11, năm 2010 có thể nói là một cuộc bầu cử Cộng Hoà thắng toàn quốc, người Mỹ gốc Việt thua nặng ở Little Saigon. Cộng hoà thắng ở Hạ Viện với đa số lớn, hơn dự trù 40 đến gần 60 dân biểu, nhưng chỉ ở Hạ Viện thôi. Còn Dân Chủ vẫn giữ thế đa số ở Thượng Viện nhưng đa số khít khao vì Cộng Hoà thêm được một số nghị sĩ.
Còn người Mỹ gốc Việt thì thua – thua nặng trong năm bầu cử nhiểu người ra ứng cử nhứt ở Little Saigon sau 35 năm người Mỹ gốc Việt góp bàn tay xây dựng ra Little Saigon nhiểu người Việt gọi là thủ dô tinh thần cùa người Việt hải ngoại.
Tại TB Louisiana, mất ghế Dân biểu liên bang do DB Cao Quang Ánh, người Mỹ gốc Việt đầu tiên vào Hạ Viện liên bang.
Tại TB Cali, vùng Little Saigon có một cộng đồng Việt đông nhứt Mỹ, người Mỹ gốc Việt thua lớn. 19 người gốc Việt ra ứng cử và tái ứng cử. Cho đến giờ phút viết bài này, kết quả cho thấy 13 người gốc Việt số phiếu quá thấp so với số phiếu của người sắc tộc khác dẩn trước. Trong 6 người số phiếu cao nhiều triển vọng đắc cử, thì có 5 người tái ứng cử và 1 người mới ứng cử.
Theo số phiếu và tỷ lệ cách biệt coi như Luật sư Trần thái Văn, người Việt đầu tiên đắc cử vào Quốc Hội tiểu bang Cali, làm dân biểu Cali mấy nhiệm kỳ liền, lần đầu tiên ra tranh cử vào DB Liên bang thua mấy ngàn phiếu so với Bà Loretta Sanchez, Dân Chủ làm dân biểu 14 năm. Hai người Việt Nguyễn Trọng Phú đại diện Đảng Dân Chủ và Tiến sĩ Phạm Kim Long gốc Cộng Hoà, cả hai đều thua phiếu một người Mỹ Trắng; thế là cái ghế dân biểu tiểu bang Cali do Ls Văn người Mỹ gốc Việt đảm nhiệm mấy nhiệm kỳ - nay không còn nữa.
Tại thành phố Westminster, trái tim của Little Saigon, các ứng cử viên Bruce Trần tranh cử thị trưởng, Đỗ Tân Khoa tranh cử nghị viên coi như thua, trừ Andy Quách không biết ngựa có về ngược vào giờ chót hay không.
Còn tại các thành phố lân cận Little Saigon như Nam Phạm coi như thất cử nghị viên Santa Ana, Charlie Nguyển Mạnh Chí thất cử hội viên Học Khu Huntington Beach, Nguyen Duy thất cử Nghị viên Fountain Valley. Nguyễn Quốc Bảo thất cử Học Khu Garden Grove, Cựu Nghị viên Tony Lâm thầt cử Sở Vệ Sinh TP Midway.
Bên cạnh những kết quả không vui đó, người Mỹ gốc Việt cũng giành được ít thắng lợi trong cuộc bầu cử lần này. Ở Texas, ông Hubert Võ, tái đắc cử chức Dân Biểu Tiểu Bang. Tại Bắc California, cô Madison Nguyễn tái đắc cử chức Nghị viên Hội đồng thành phố San Jose. Nam Cali Ls Nguyễn quốc Lân tái đắc cử vào Học Khu Garden Grove, Ls Dina Nguyễn vào Hội Đồng TP Garden Grove. Diệp miên Trường tái đắc cử sở Vệ sinh Midway. Tại thành phố Fountain Valley, ông Michael Võ đắc cử nghị viên thành phố. Đây là lần đầu tiên một ứng cử viên gốc Việt đắc cử tại thành phố này và cũng là một ứng cử viên mới ứng cử đắc cử trong kỳ bầu cử này..
Tại Westminster, Andrew Nguyễn tái đác cử học khu Westminster. Tạ Đức Trí tái đăc cử vào Hội Đồng, coi như Hội Đồng TP Westminster chỉ còn 2 nghị viên gốc Việt chớ không phải ba như trước.
Kết quả bầu cử Mỹ như thề này, của kỳ này không có gì lạ với ngưới Mỹ. Trước hai ba tháng đại đa số truyền thông Mỹ và các nhà quan sát đã ước lượng và tiên đoán Cộng Hoà thắng ở Hạ Viện và sẽ thêm nghị sĩ ở Thượng Viện. Dân Chủ còn có thể nắm Thượng Viện nhưng không có đủ số đông để dùng thủ tục tiên quyết nghị trường lăng trì thủ tục lập pháp như pháp nhiệm đã qua nữa.
Lịch sử tương quan hành và lập pháp Mỹ cũng có tiền lệ nhiểu lần rồi. TT Truman và TT Clinton đã trải qua tình huống mà TT Obama đang gặp. Theo báo Pháp le Figaro được RFI dẩn dụ để điểm báo, mỗi vị tổng thống có một cách giải quyết. TT Truman giữ vững lập trường đối đầu và TT Clinton đối thoại với Quốc Hội do đảng Cộng Hoà chiếm đa số. Tổng thống phe Dân Chủ Truman điều hành đất nước bằng sắc lịnh. Hai tổng thống phe Cộng Hòa là các ông Ronald Reagan và George Bush nối gót – một người với thế mạnh của công cuộc phát triển, người kia là tổng chỉ huy cuộc chiến Iraq. Ngược lại, tổng thống Dân Chủ Bill Clinton mềm mỏng và uyển chuyển hợp tác với phe đối thủ, chọn ra những đề nghị có thể chấp nhận được nơi họ. Nhưng theo nhận xét của Le Figaro, ông Obama không có được sự mềm mỏng này.
Nhưng thực tế TT Obama đã tỏ ra thái độ và hành động thỏa hiệp trước với Cộng Hoà. Ông đã gọi điện thoại nói chuyện với ông John Boehner, là người sẽ nắm chức Chủ Tịch Hạ Viện. Dù vậy chưa chắc Cộng Hoà đồng ý vì Cộng Hoà quan niệm thắng lợi của Cộng Hoà trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tổng thống này là cuộc trưng câu dân ý về thất bại của TT Obama. Cộng hoà còn phải lo giành lại cái ghế tổng thống trong kỳ bầu cử 2012 nữa. Dân biểu, nghị sĩ Cộng hoà mới đắc cử đại đa số nhờ chống đối đảng Dân Chủ nên bây giờ chưa chắc họ dám cộng tác với Đảng Dân Chủ ở Quốc Hội. Đường lối Cộng Hoà và Dân Chủ về thuế má rất cách biệt nhau. Cộng Hòa muốn cắt giảm 100 tỉ đô la chi tiêu nhưng không muốn tăng thuế, còn ông Obama muốn đánh thuế cao hơn đối với những người có thu nhập trên 250 ngàn đô la một năm để bù chi.
Lá phiếu làm thay đổi Quốc Hội của cử tri là lời nhắn rõ rệt với chánh quyền Mỹ: phải thay đổi, cải thiện tình hình đang làm khổ dân, phải đưa đất nước vượt qua tình hình kinh tế yếu kém, trì trệ, tỷ lệ thất nghiệp và nợ nần tăng quá cao, ngân sách quá khiếm hụt. Đó là cái mẫu số chung mà hai đảng Cộng Hoà lẫn Dân Chủ muốn hay không muốn phải xăn tay áo lên mà làm, chớ không phải dùng thì giờ tạo bế tắc cho nhau. Mấy trăm triệu người Mỹ đã ủy nhiệm cho đại diện dân cử làm những chuyện chánh yếu và khẩn trương này và đang quan sát và đánh giá đại diện của mình ở tân Quốc Hội.
Còn người Việt thua nhiều trong kỳ nhiều người ra ứng cử ở Little Saigon ắt sẽ nhớ câu phương ngôn đất nước ông bà VN đã dạy: “Thất bại là mẹ thành công”. Biến đau thương thành hành động tái đầu tư. Vui buồn,được thua, lời qua tiếng lại, tiếng bấc tiếng chì là chuyển ắt có trong bầu cử. Nhưng cái gì thì cũng phải qua thôi.
Người chưa đắc cử rút kinh nghiệm, tái đầu tư, thua keo này bày keo khác, kiên nhẫn là đức tính cần phải có của người làm chánh trị.
Thuần túy kỹ thuật tổ chức tranh cử mà nói, nhìều ứng cử viên ra tranh cử mà thiếu chuẩn bị. Vấn đề tổ chức là cốt yếu trong tranh cử. Lại thiếu tiền do gây quỹ rất khó trong cộng đồng người Mỹ gốc Việt. Cuộc vận động không bung ra ngoài cộng đồng không gốc Việt. Thử nhìn xem TNS Cali Lou Correa, nữ Dân biểu Liên bang Loretta Sanchez dù gốc Mễ nhưng có người tay trong và thường đích thân có mặt trong những cuộc tập họp của người Mỹ gốc Việt.
Còn người mới đắc cử hay tái đắc cử nhiệm vụ lại nặng nề hơn. Nhưng phê bình chỉ trích của cử tri hay ứng cử viên đối thủ cũng là yếu tố để tự kiểm điểm hầu phục vụ đơn vị và cử tri bầu cử hữu hiệu hơn. Đi sát với cộng đồng gốc của mình hơn nữa, giúp cộng đồng gắn bó với nhau hơn nữa, cùng cộng đồng tạo một thế đứng vững hơn trong xã hội Mỹ.
Giá trị của người dân cử là hiệu năng của công tác lập pháp và lập qui cùng thành tâm thiện ý giúp cho sự đoàn kết và phúc lợi của tập thể cư dân mình đại diện, chớ không phải kéo bè kéo cánh, chia phe chia phái. Nhiệm kỳ hai hay bốn năm coi vậy chớ đâu có bao lâu trong việc đầu tư chánh trị. Xây rất lâu và khó nhưng phá thì mau lắm. Mua danh ba vạn bán danh ba đồng là câu kinh nhựt tụng của người đắc cử, tôn trọng người ủy nhiệm chức vụ đại diện dân cho mình.
Còn người dân thì theo dõi, giám sát, đóng góp ý kiến cho người mình bỏ thăm hay không bỏ thăm vì những đại diện dân cử đắc cử là người đại diện chung cho dân trong vùng. Và người dân sẽ đánh giá dân cử trong kỳ bầu cứ kế tiếp../. ( Vi Anh)
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình