GÓC NHÌN: TƯƠNG LAI IRAQ-
Dào Như
Là nhà lãnh đạo trẻ trung năng động của Hoa kỳ ở thế kỷ XXI, Tổng thống Barack Obama không ngừng đưa ra những chính sách có tính cách mạng xã hội (phi xã hôi chủ nghĩa), từ khị ông bước vào Bạch Ốc tháng Giêng -2009. Tổng thống Obama đã thành công với những đề xuất: Cải Cách Bảo Hiểm Y Tế -Health Care Reform, Bảo Hiểm An sinh xã hội-Social Security Insurance- Cải tổ chế độ thuế-Tax Reform…cho đến chủ trương đa diện hóa, đa phương hóa nền ngoại giao Mỹ: Thân thiện với Moscow, cũng như giao hảo thông thương với Bắc Kinh, Mỹ và Liên Minh Châu Âu chỉ là một. Trong tinh thần toàn cầu hóa, Iran, Bắc Triều Tiên, Cuba, không còn là trục ma quỷ. Tổng thống Barack Obama, người thật sự thay đổi tầm nhìn ra thế giới bên ngoài của thế hệ trẻ Mỹ cũng như khi họ nhìn vào chính bản thân họ. Tuy nhiên Tổng thống Obama không tha thứ và loại trừ cho bằng được những kẻ trực tiếp đe dọa hay xâm phạm phá họai lợi ích, nền an ninh và sự ổn định của nước Mỹ. Trường hợp tên trùm của tổ chức khủng bố al-Qaeda, Bin Laden, đã bị loại trừ là một điển hình.
Để kiến tạo an ninh ổn định, thịnh vượng và hòa bình trường cửu cho Hoa kỳ, Tổng thống Obama đã quyết tâm chấm dứt hai cuộc chiến: Ông đã hoàn tất cuộc triệt thoái toàn bộ quân đội Hoa kỳ ra khỏi mặt trận Iraq hôm 31-12-2011 và ông sẽ hoàn tất việc triệt thoái toàn bộ quân đội Hoa Kỳ ra khòi mặt trận Afghanistan trước cuối năm 2014. Tổng thống Obama đã thầm lặng và bất ngờ đến thăm mặt trận Afghanistan trong dịp lễ Cựu Chiến Binh -Veteran Memorial Day- hồi tháng 5 vừa rồi để ngỏ lời tri ân các chiến sỹ Mỹ đang chiến đấu cam go để bảo vệ đất nước Hoa Kỳ. Tại căn cứ không quân Bagram, ngoại vị Kabul, Tổng thống Obama cho biết ông sẽ thông báo quyết định về việc triệt thóai toàn bộ quân đội Mỹ ra khỏi mặt trận Afdghanistan trong dịp lễ Tốt nghiệp sắp tới tại Viện Võ bị Quốc gia West Point, New york.
Qua bài diễn văn đọc tại West Point hôm 28-5-2014, Tổng thống Obama đã đề xuất đổi mới nền ngoại giao Mỹ để phù hợp với một nước Mỹ không còn chiến tranh, một nước Mỹ trong thời hậu chiến, hòa bình và phát triển. Điều đó có nghĩa là Tổng thống Obama đã dứt khoác chấm dứt cuộc chiến Afghanistan trước cuối năm 2014. Những biến đổi chính trị quân sự trong những ngày gần đây, từ Syria đến Ukraine không hề lay chuyển quan điểm hòa bình của ông. Khác với Robert Gates, ông không là một nhà tự cô lập –neo isolationist-nhưng thật sự ông chú trọng về nội trị và chấn hưng kinh tế. Người Mỹ muốn gì trong hiện tại? Với ông câu trả lời là: Jobs- người Mỹ muốn có việc làm nuôi thân và gia đình. Ông cố gắng nâng đỡ thành phần Trung lưu Mỹ, một thành phần đã tích cực đóng góp xây dựng nuớc Mỹ phồn vinh, cũng là thành phần đã phải chấp nhận hy sinh thiệt hại nhiều nhất trong cuộc khủng hoảng kinh tế vừa qua.
Trong khi bài diễn văn Tổng thống Obama đọc tại West point hôm 28-5-2014 chưa kịp ráo mực, các phần tử Hồi giáo cực đoan-thuộc hệ Sunni-của các nước cận Đông-ISIL-phối hợp với bọn khủng bố quốc tế al-Qaeda, đã nổi lên phản loạn chống lại chính quyền trung ương Iraq. Cho đến hôm 12-6-2014, loạn quân ISIL và al-Qaeda đã tiến chiếm nhiều thành phố phía Bắc Iraq gồm có thị trấn Kikrit, Musol, tịch thâu hơn 400 ngàn vũ khí đủ loại và nhiều máy bay của chính quyền Iraq bỏ lại, và lực lượng loạn quân đang rầm rộ tiến về thủ đô Iraq. Baghdad bị đe dọa thực sự. Thủ tướng Iraq, Nouri al-Maliki, kêu gọi dân quân Iraq chiến đấu giữ vững bám chặc từng tất đất. Maliki cảnh cáo tình hình nghiêm trọng của thủ đô Iraq có thể rơi vào tay bọn ISIL và al-Qaeda trong nay mai. Sau đó chính Thủ tướng Maliki lên tiếng cầu viện Hoa kỳ, và yêu cầu Hoa kỳ mạnh tay can thiệp quân sự ở Iraq mới có hy vọng giữ được Baghdad. Trong lúc chờ đợi, Maliki khẩn thiết yêu cầu Tổng thống Obama cho oanh tạc cơ hoặc drones không kích nhất là các tiền đồn trên cửa ngõ vào Baghdad hiện đang trong tay của ISIL và al-Qaeda. Những lý tưởng của chính sách Đổi Mới Nền Ngoại Giao Mỹ do Tổng thống Obama đề xuất đang thật sự bị thử thách bởi những đòi hỏi khẩn thiết can thiệp vào tình hình quân sự tại Iraq.
Theo trang mạng VoatiếngViệt.com hôm 26-6, một người Iraq tỵ nạn tên là Josep Wadea cho biết “Tình hình an ninh bây giờ là zero. ISIL đã tới tấn công bằng rocket và chiếm đóng thành phố Qraqosh al-Halmdinya. Mọi cư dân ở đó phải bỏ chạy. Chúng tôi không nhìn thấy giới chức chính quyền, không nhìn thấy quân đội binh sĩ của chính phủ. Chúng tôi không nhìn thấy ai hết. Chúng tôi bỏ chạy lấy người, để lại mọi thứ. Nhà cửa của cải của chúng tôi bị ISIL cướp sạch.”
Đứng trước toàn cảnh hỗn loạn như vậy của Iraq, trước lời cầu viện Mỹ thống thiết của Thủ tướng Iraq Nouri al-Maliki, Tổng thống Obama vẫn chưa lấy quyết định dứt khoát chi viện hay không chính phủ Maliki dù cho chỉ bằng không kích? Do vậy, các nhà Lập pháp thuộc phái diều hâu, nhất là nhóm bảo thủ GOP, cụ thể là TNS John McCain chưa chi đã lên tiếng thục dục và phê phán:”Obama đã xoay lưng lại vấn đề IRAQ.-Obama was taking a nap on Iraq” . Nguyên phó Tổng thống Dick Cheney và ái nữ của ông, Liz, cũng lên tiếng phản đối sự chần chừ của Tổng thống Obama và tố cáo Tổng thống Obama đã phản lại nền tự do của nước Mỹ.
Trong thực tế, Tổng thống Obama không hề xoay lưng lại tỉnh trạng hỗn loạn tại iRAQ. Thật sư ông đã chú tâm vào lời cầu viện Mỹ của Thủ tướng Maliki. Sở dĩ ông còn chần chừ là vì những báo cáo về tình hình Iraq thiếu minh bạch, tư tưởng của Thủ tướng Iraq, Maliki, chưa phân minh và thiên vị. Maliki bị dân chúng Iraq tố cáo là chính phủ của ông lệ thuộc quá nhiều vào những thành phần thuộc hệ phái Shia. Do đó Maliki đã gạt bỏ ý kiến của những nhóm dân thiểu số ra ngoài lề, gây ra phẫn uất trong cộng đồng Iraq, một cộng đồng vốn dĩ phức tạp thường được xem như ‘con thú có ba đầu- three headed monster’
Hôm 20-6-2014, trên trang mạng theweek.com nhà bình luận Michael Brendan Dougherty đã lên tiếng kêu gọi toàn thể đảng Công hòa Mỹ:“đây là thời điểm để các thành viên của đảng Cộng Hòa nhìn nhận sai lầm của quí vị trong việc quí vị cố tình khơi động cuộc chiến Iraq vào năm 2003, và quí vị phải biết hối cải và cam kết không bao giờ để cho sự sai lầm này tái diễn lần thứ hai…Đó là nhất điểm lương tri còn sót lại hay ít ra vì sự nghiệp chính trị của quí vị trong tương lai… Ngay cả Hillary Clinton phải nhớ rằng TNS Barack Obama năm 2008 đã tước đoạt tấm vé ứng cử viên Tổng thống Mỹ từ trong tay bà chỉ vì TNS Hillary Clinton đã bỏ phiếu hậu thuẫn cho cuộc đổ quân chiếm đóng Iraq năm 2003. Lịch sử đã trừng phạt đảng Cộng Hòa vì cuộc chiến Iraq- Republican Party was chastened by Iraq”. Do đó những lời phe phán Tổng thống Obama của TNS John McCain và của cha con ông Cheney đã rơi vào quên lãng rất nhanh. Chính sách ngoại giao của Mỹ hôm nay, theo đa số ý kiến của công dân Mỹ là bảo vệ và phát triển công ăn việc làm ở trong nước. Theo kết quả của thống kê PEW: có hơn 80% dân chúng Mỹ muốn tất cả tài nguyên của nước Mỹ phải đựợc sử dụng tập trung phát triển chấn hưng những cơ sở, công nghệ nội địa hơn là đầu tư ở hải ngoại. Dougherty đã đi đến kết luận không ai dại gì mà trở lại dấn thân vào cuộc chiến Iraq vì trong thực tế không có lợi ích cốt lõi nào của Mỹ tiềm tàng giữa ISIL và Nouri al-Maliki-We have no business putting American treasure, honor and lives between ISIS and Nouri al-Maliki.
Có điều không ai ngạc nhiên là Iran tình nguyện đưa quân sang giúp Iraq thanh toán ISIL và al-Qaeda. Ở Quốc Hội Hoa Kỳ cũng có những nhà Lập pháp chủ trương: Washington nên kết hợp với Teheran trong việc tiếp cứu chính phủ Maliki. Tổng thống Obama, về vấn đề này, ông phát biểu một cách thận trọng: Iran có thể đóng vai trò xây dựng tại Iraq. Nhưng Iran có thể làm cho tình hình tệ hại hơn nếu Iran tham gia vụ xung đột này với tư cách một lực lượng vũ trang hậu thuẫn cho chính phủ do hệ phái Shia lãnh đạo.
Bộ ngoại giao Hoa kỳ, hôm 26-6-2014 cho hay: Ngoại trưởng John Kerry trên đường đến Paris để họp với các vị tương nhiệm của các chính phủ Jordan, Ả Rập Xê-út và Liên Hiệp Các Tiểu Vương Á Rập, nhầm giải quyết những khủng hoảng ở Iraq và cuộc nội chiến đang tiếp diễn ở lân bang, Syria.
Có lẽ, giải quyết những khủng hoảng tại Iraq hôm nay không còn thu hẹp trong quan hệ giữa Tổng thống Obama và Thủ tướng Iraq, Maliki. Nó đã trở thành trách nhiệm chung cho tất cả các nước Á Rập Hồi giáo ở Trung và Cận Đông. Sự chuyển dịch này phải được xem là vô cùng chính đáng và hợp lý. Chính Tổng thống Obama đã từng tuyên bố: Mỹ không còn là một săn đầm quốc tế, và chính nước Mỹ cũng mong muốn như vậy./.
Đào Như
Oak park, Illinois, USA
June-27-2014
GHI CHÚ VỀ NGUỒN
Tất cả những dữ kiện trong bài viết trên được cung cấp từ những websites sau đây:
1-NGOAI TRUONG KERRY DỰ CUỘC HOP Ơ PARIS VỀ VẤN ĐỀ IRAq
2- REPUBLICANS: NOW IS THE TIME TO ADMIT YOU WERE WRONG ABOUT IRAQ WAR
3- TỔNG THỐNG OBAMA: IRANCÓ THỂ ĐÓNG MỘT VAI TRÒ XÂY DỰNG TSẠI IRAQ
4- IRAQ CALLS ON U.S. TO LAUNCH AIR STRIKES AGAINST MILITANTS
5- IRAQ COULD BECOME A THREE HEADED MONSTER
http://finance.yahoo.com/news/iraq-could-become-three-headed-094500640.html
6- DICK AND LIZ CHENEY ACCUSE OBAMA OF BETRAYING FREEDOM
http://news.yahoo.com/dick-and-liz-cheney-accuse-obama-of--betraying--u-s--freedom-021526941.html
.
.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình