Hôm nay,  

Trang Sử Việt: Lê Văn Duyệt

19/01/201600:01:00(Xem: 7196)
LÊ VĂN DUYỆT
(1764 - 1832)
 .
      Lê Văn Duyệt nguyên quán ở Quảng Ngãi, sau đấy tổ tiên ông dời đến Định Tường. Ông theo phò Nguyễn Ánh từ năm 1781, lúc 17 tuổi. Năm 1793, Nguyễn Ánh phong ông chức “Thuộc nội Vệ úy” lo bảo vệ cung quyến Nguyễn Ánh. Ông luôn đồng cam cộng khổ cùng với Nguyễn Ánh, khi Nguyễn Ánh qua Thái Lan, ông theo lo liệu tận tình. 
Năm 1800, ông được cử theo Tiết chế Nguyễn Văn Thành. Tương truyền khi sắp ra trận, Thành uống rượu, lại rót cho Duyệt một chén và nói: “Uống tượu để thêm sức mạnh”. Duyệt lại nói: “Ai tánh hay sợ mới uống rượu để thêm sức mạnh, còn tôi thì không coi đó là trận dữ, cần chi phải uống rượu”. Thành có ý thẹn, từ đấy 2 người bắt đầu đố kỵ nhau.
 .
     Năm 1801, Lê Văn Duyệt và Nguyễn Ánh đem quân đánh chiếm cửa biển Thị Nại. Lê Văn Duyệt đã dùng hỏa công đốt phá gần hết binh thuyền Tây Sơn. Trận ấy được khen là "chiến công đệ nhất" của nhà Nguyễn, và là "chiến công lớn nhất" của Lê Văn Duyệt. Tiếp đến, ông theo chúa Nguyễn ra đánh Phú Xuân. Tháng sau, đem binh vào cửa Tư Hiền, ông và Lê Chất phá được đồn quân Tây Sơn ở núi Quy Sơn (Linh Thái), bắt sống được Phò mã Nguyễn Văn Trị và đô đốc Phan Văn Sách. Đến ngày 15-6-1801, ông cùng Nguyễn Ánh tiến vào nội thành Phú Xuân, đánh tan đội thủy quân của Tây Sơn, khiến vua Cảnh Thịnh phải tháo chạy ra Bắc.
.
    Ngày 31-5-1802, Nguyễn Ánh lên ngôi ở Phú Xuân, phong ông chức Khâm sai Chưởng Tả quân dinh Bình tây tướng quân, tước Quận công. Vua Gia Long cử ông và Lê Chất đem binh ra bắc truy diệt Tây Sơn. Năm 1803, ông dẹp cuộc nổi dậy người thiểu số ở Vách Đá (thuộc tỉnh Quảng Ngãi).
 .
     Năm 1812, ông được cử làm Tổng trấn Gia Định Thành, thay Nguyễn Văn Nhơn. Năm 1813, ông được lệnh giúp đưa Nặc Chân về nước Chân Lạp (Campuchia). Sau đấy, Nguyễn Văn Thoại được cử ở lại bảo hộ xứ này. Năm 1815, Lê Văn Duyệt được chỉ triệu về kinh để bàn nghị về ngôi Thái tử, ông lại ủng hộ con của Hoàng Tử Cảnh, không ủng hộ Nguyễn Phúc Đảm, nên sau này ông bị vua Minh Mạng ghét.       

.
Năm 1816, Gia Long ra lệnh bắt Nguyễn Văn Thành vì có con là Nguyễn Văn Thuyên đã làm một bài thơ, mà Lê Văn Duyệt cho là có ý mưu phản. 
Năm 1819, ông nhận lệnh đi kinh lược Thanh-Nghệ và Ninh Bình, một thổ hào là Bế Nguyễn Nghê, ở Cao Bằng khởi binh chống lại triều đình, bị bại chạy vào Thanh Hóa gặp ông xin đầu thú. Ông nhận làm con nuôi, đặt tên là Lê Văn Khôi. Năm 1820, ông lại lãnh chức Tổng trấn Gia Định lần nữa. Nơi đây, nhờ đất đai trù phú, ông giữ an ninh cho nhân dân sống yên ổn, ấm no, nên dân chúng rất cảm kích. 
 .
Ngày 30 tháng 7 Nhâm Thìn (28-8-1832) ông mất. Nhân dân Gia Định vô cùng tiếc thương, lập lăng mộ ông tại xã Bình Hòa, rất cung kính gọi là: “Lăng Đức tả quân hay Lăng Thượng công”, nhưng thường gọi hơn hết là “Lăng Ông Bà Chiểu”. 
Năm 1833, sau khi ông mất, con nuôi là Lê Văn Khôi khởi binh chống triều đình. Dẹp Khôi xong, vua Minh Mạng cho san bằng mộ của ông, xiềng xích sắt trên mộ và dựng bia đá khắc 8 chữ “Quyền yểm Lê Văn Duyệt phục pháp xử” (chỗ hoạn quan Lê Văn Duyệt chịu tội). Đến đời vua Tự Đức, tội của ông mới được ân xá.
 .
 *- Thiết nghĩ: Lê Văn Duyệt là người có thực tài, dụng binh rất giỏi, cai trị dân sống yên ổn, Tuy nhiên ông ít học, tính quan võ thường nóng nảy, nói năng khẳng khái. Ngoài ra, vua Minh Mạng đã có lòng đố kỵ ông, vì ông không ủng hộ Nguyễn Phúc Đảm làm Thái tử. Sau đấy, Phúc Đảm lên ngôi tức vua Minh Mạng không ưa ông nhưng chưa thể làm gì ra mặt, vì công lao và uy quyền của ông quá lớn. 
.
Sau khi triều đình dẹp xong cuộc nổi dậy Lê Văn Khôi (1835), Phan Bá Đạt ở Đô Sát Viện dâng sớ kể tội Tả quân Lê Văn Duyệt, Minh Mạng nhân đấy cho san bằng mồ mả của ông! Lê Văn Duyệt đã tố cáo con Nguyễn Văn Thành mưu phản, sau này, ông bị tội sang bằng mồ mả, có phải luật vay trả chăng?! 
 .
Cảm mộ: Lê Văn Duyệt
 .
Lê Văn Duyệt, khí khái kiên cường!
Lặn lội, vẫy vùng khắp bốn phương
Chiến thắng hỏa công, lừng lẫy tiếng 
Đồng bào cung kính, ngạt ngào hương!
 .
Nguyễn Lộc Yên 

.
.

Các băng ghi âm 911 và nhật ký cấp cứu cho hay, từ giữa tháng 9 đến nay, xe cứu thương đã ít nhất 11 lần được điều đến Trung tâm Xử lý Di trú Dilley (Texas) để tiếp nhận các trường hợp trẻ em lên cơn sốt cao, khó thở, co giật, nghi gãy xương ngay trong trại giam gia đình này, theo NBC News. Theo mô tả của nhân viên y tế tại chỗ, có em chỉ 5–7 tuổi bị ba cơn co giật trong một ngày, có bé trai tụt độ bão hòa oxy xuống mức 80, cùng những ca phản ứng dị ứng nặng buộc phải gọi cấp cứu khẩn cấp.
Sky River Casino vô cùng vui mừng hào hứng tổ chức chương trình Ăn Tết Nguyên Đán với những giải thưởng thật lớn cho các hội viên Sky River Rewards. Chúng tôi cũng xin kính chúc tất cả Quý Vị được nhiều may mắn và một Năm Giáp Thìn thịnh vượng! Trong dịp đón mừng Năm Mới Âm Lịch năm nay, 'Đội Múa Rồng và Lân Bạch Hạc Leung's White Crane Dragon and Lion Dance Association' đã thực hiện một buổi biểu diễn Múa Lân hào hứng tuyệt vời ở Sky River Casino vào lúc 11:00 AM ngày 11 Tháng Hai. Mọi người tin tưởng rằng những ai tới xem múa lân sẽ được hưởng hạnh vận.
Theo một nghiên cứu mới, có hơn một nửa số hồ lớn trên thế giới đã bị thu hẹp kể từ đầu những năm 1990, chủ yếu là do biến đổi khí hậu, làm gia tăng mối lo ngại về nước cho nông nghiệp, thủy điện và nhu cầu của con người, theo trang Reuters đưa tin vào 8 tháng 5 năm 2023.
(Tin VOA) - Tổ chức Phóng viên Không Biên giới (RSF) vào ngày 13/9 ra thông cáo lên án Việt Nam tiếp tục lạm dụng hệ thống tư pháp để áp đặt những án tù nặng nề với mục tiêu loại trừ mọi tiếng nói chỉ trích của giới ký giả. Trường hợp nhà báo tự do mới nhất bị kết án là ông Lê Anh Hùng với bản án năm năm tù. RSF bày tỏ nỗi kinh sợ về bản án đưa ra trong một phiên tòa thầm lặng xét xử ông Lê Anh Hùng hồi ngày 30 tháng 8 vừa qua. Ông này bị kết án với cáo buộc ‘lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước’ theo Điều 331 Bộ Luật Hình sự Việt Nam
Từ đầu tuần đến nay, cuộc tấn công thần tốc của Ukraine ở phía đông bắc đã khiến quân Nga phải rút lui trong hỗn loạn và mở rộng chiến trường thêm hàng trăm dặm, lấy lại một phần lãnh thổ khu vực đông bắc Kharkiv, quân đội Ukraine giờ đây đã có được vị thế để thực hiện tấn công vào Donbas, lãnh phổ phía đông gồm các vùng công nghiệp mà tổng thống Nga Putin coi là trọng tâm trong cuộc chiến của mình.
Tuần qua, Nước Mỹ chính thức đưa giới tính thứ ba vào thẻ thông hành. Công dân Hoa Kỳ giờ đây có thể chọn đánh dấu giới tính trên sổ thông hành là M (nam), F (nữ) hay X (giới tính khác).
Sau hành động phản đối quả cảm của cô trên truyền hình Nga, nữ phóng viên (nhà báo) Marina Ovsyannikova đã kêu gọi đồng hương của cô hãy đứng lên chống lại cuộc xâm lược Ukraine. Ovsyannikova cho biết trong một cuộc phỏng vấn với "kênh truyền hình Mỹ ABC" hôm Chủ nhật: “Đây là những thời điểm rất đen tối và rất khó khăn và bất kỳ ai có lập trường công dân và muốn lập trường đó được lắng nghe cần phải nói lên tiếng nói của họ”.
Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam cử hành Ngày Quốc tế Nhân Quyền Lần Thứ 73 và Lễ Trao Giải Nhân Quyền Việt Nam lần thứ 20.
Sau hơn 30 năm Liên bang Xô Viết sụp đổ, nhân dân Nga và khối các nước Đông Âu đã được hưởng những chế độ dân chủ, tự do. Ngược lại, bằng chính sách cai trị độc tài và độc đảng, Đảng CSVN đã dùng bạo lực và súng đạn của Quân đội và Công an để bao vây dân chủ và đàn áp tự do ở Việt Nam. Trích dẫn chính những phát biểu của giới lãnh đạo Việt Nam, tác giả Phạm Trần đưa ra những nhận định rất bi quan về tương lai đất nước, mà hiểm họa lớn nhất có lẽ là càng ngày càng nằm gọn trong tay Trung quốc. Việt Báo trân trọng giới thiệu.
Tác giả Bảo Giang ghi nhận: “Giai đoạn trước di cư. Nơi nào có dăm ba cái Cờ Đỏ phất phơ là y như có sự chết rình rập." Tại sao vậy? Để có câu trả lời, mời bạn đọc vào đọc bài viết dưới đây của nhà văn Tưởng Năng Tiến.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.