Gs Pamela Palmer thuộc Đại Học Y Khoa San Francisco vừa trình bày kết quả nghiên cứu so sánh thuốc giảm đau chứa chất á phiện cho bệnh nhân già và bệnh nhân còn trẻ tuổi. Phân tích hồ sơ bệnh lý của 206 bệnh nhân chữa bằng thuốc giảm đau chứa á phiện trong vòng 2 năm. Thuốc dùng điều trị đau đớn cho bệnh nhân không phải bị ung thư, nhưng do những bệnh phong thấp, đau bắp thịt fibromyalgia, hay đau đớn do giây thần kinh bị hư hại.
Bệnh nhân được chia làm 2 loại: người già trên 60 tuổi và người trẻ dưới 50 tuổi. Trong 15 tháng đầu, bệnh nhân trẻ và già đều dùng cùng một lượng thuốc giảm đau như nhau. Nhưng khi so sánh độ dùng thuốc cao nhất thì thấy bệnh nhân trẻ dùng thuốc giảm đau có chất á phiện gấp đôi lần người già. Người trẻ đặc biệt dùng nhiều thuốc chứa á phiện. Tăng cao độ thuốc giảm đau chứa á phiện thay đổi tùy theo những phân tử cao thấp nằm ngoài tế bào thần kinh.
Đối vơí người già dùng thuốc giảm đau á phiện có vẻ an toàn hơn người trẻ, nhất là khi điều trị bệnh đau đớn cho người già vơí lượng thuốc giảm thấp, trong một thơì gian dài lâu. Ngược lại, phải thận trọng hơn trong việc điều trị đau đớn kinh niên cho bệnh nhân trẻ khi dùng thuốc giảm đau chứa á phiện.
Tuy nhiên bệnh nhân trẻ dùng thuốc giảm đau á phiện ít nguy cơ bệnh tim mạch, như cơn đau tim, hay hiện tượng bị chảy máu bộ máy tiêu hóa hơn người già. Tóm lại, thuốc giảm đau có chất á phiện không lợi cho bệnh nhân trẻ khi bị đau đớn, nhưng có thể dùng vơí những thuốc giảm đau mới không phải á phiện vì bệnh nhân trẻ có thể chịu đựng được những loại thuốc mơí.
Đối vơí người già thì dùng thuốc có chất á phiện để chữa đau đớn có lợi hơn là dùng thuốc giảm đau loại chống viêm. (Bàn thêm: Dùng thuốc chống viêm điều trị đau đớn cho người già dễ bị nguy cơ chảy máu bao tử là một nguyên tắc các y sĩ thường áp dụng hàng ngày. Tăng thuốc giảm đau có chất á phiện cho bệnh nhân trẻ không biết có phải do tăng thuốc để giảm đau đớn hay chính bệnh nhân trẻ có nhiều ý muốn dùng thuốc chứa á phiện vơí độ lượng cao hơn, liên hệ vấn đề quen dùng thuốc ma túy mạnh"
Nguyên tắc tổng quát dùng thuốc ma túy trị đau đớn kinh niên do các chuyên viên trong Hội American Academy of Pain Medicine và American Pain Society, Hoa Kỳ (1997), và Hội Y Sĩ Gia Nã Đại (1997) khuyến cáo như sau: 1)Chữa đau đớn cho người già và trẻ em dường như dưới tiêu chuẩn vì các y sĩ thường dè dặt trong việc dùng thuốc chứa á phiện điều trị bệnh nhân. 2)Đau kinh niên định nghĩa khi bị đau đớn quá 6 tháng, hoặc quá một thơì gian định liệu khi vết thương sẽ lành. Cơ nguyên sinh lý hay bệnh lý do đau đớn cấp tính khác vơí đau đớn kinh niên. Cho nên cần nhiều nghiên cứu thêm những cơ nguyên cấu trúc hay hóa học cho đau đớn kinh niên. 3)Cần phải thẩm định kỹ lưỡng đau đớn kinh niên trước khi điều trị. 4)Nhiều phương pháp trị liệu đau đớn kinh niên thường được dùng như vật lý trị liệu, tâm lý, thuốc men hay giải phẫu. 5)Trong tình trạng bệnh nhân bi đau kinh niên và phải dùng thuốc giảm đau không định nghĩa như hiên tượng ghiền may túy, nhưng khi dùng thuốc nhiều ít quá độ, ảnh hưởng tâm lý hay sinh lý, hoặc cứ tiếp tục dùng thuốc trong trường hợp bệnh nhân có nguy cơ cho cơ thể, nguy hại đơì sống tâm lý xúc động, ảnh hưởng xã hội hay nguy hiểm tài chánh. 6)Uống thuốc giảm đau có á phiện cần phải kiểm soát kỹ lưỡng cho an toàn. Những công phạt của thuốc giảm đau có á phiện như nhận thức tâm thần suy yếu hay bị táo bón. 7)Quan điểm của việc dùng thuốc giảm đau có á phiện là phải theo dõi bệnh nhân xem thuốc công hiệu tơí đâu và khi thuốc đụng tơí điểm nguy hiểm trong trường hợp bị công phạt. 8)Mục đích lâu dài trong việc điều trị giảm đau bằng thuốc á phiện là để giúp bệnh nhân có đơì sống nghĩa lý hơn, tức là giảm đau đớn quá mức, giúp cho cơ thể bệnh nhân, đời sống tâm lý, và những hoạt động trong xã hội hay nghề nghiệp, khá hơn. 9)Khi dùng thuốc trị đau có chất á phiên này thì không được dùng thêm thuốc giảm đau có á phiện khác. 10)Tài liệu điều trị và thuốc men khi dùng, cũng như theo dõi bệnh lý, cần được ghi chép cẩn thận, theo đúng tiêu chuẩn của cơ quan y tế).
Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.A.A.F.P.; Điện Thoại: (714) 547-3915; E-mail: [email protected]; Diễn Đàn Y Khoa: http://groups.yahoo.com/group/DienDanYKhoa/; www.KhoaHoc.Net, Sức Khỏe.
Bệnh nhân được chia làm 2 loại: người già trên 60 tuổi và người trẻ dưới 50 tuổi. Trong 15 tháng đầu, bệnh nhân trẻ và già đều dùng cùng một lượng thuốc giảm đau như nhau. Nhưng khi so sánh độ dùng thuốc cao nhất thì thấy bệnh nhân trẻ dùng thuốc giảm đau có chất á phiện gấp đôi lần người già. Người trẻ đặc biệt dùng nhiều thuốc chứa á phiện. Tăng cao độ thuốc giảm đau chứa á phiện thay đổi tùy theo những phân tử cao thấp nằm ngoài tế bào thần kinh.
Đối vơí người già dùng thuốc giảm đau á phiện có vẻ an toàn hơn người trẻ, nhất là khi điều trị bệnh đau đớn cho người già vơí lượng thuốc giảm thấp, trong một thơì gian dài lâu. Ngược lại, phải thận trọng hơn trong việc điều trị đau đớn kinh niên cho bệnh nhân trẻ khi dùng thuốc giảm đau chứa á phiện.
Tuy nhiên bệnh nhân trẻ dùng thuốc giảm đau á phiện ít nguy cơ bệnh tim mạch, như cơn đau tim, hay hiện tượng bị chảy máu bộ máy tiêu hóa hơn người già. Tóm lại, thuốc giảm đau có chất á phiện không lợi cho bệnh nhân trẻ khi bị đau đớn, nhưng có thể dùng vơí những thuốc giảm đau mới không phải á phiện vì bệnh nhân trẻ có thể chịu đựng được những loại thuốc mơí.
Đối vơí người già thì dùng thuốc có chất á phiện để chữa đau đớn có lợi hơn là dùng thuốc giảm đau loại chống viêm. (Bàn thêm: Dùng thuốc chống viêm điều trị đau đớn cho người già dễ bị nguy cơ chảy máu bao tử là một nguyên tắc các y sĩ thường áp dụng hàng ngày. Tăng thuốc giảm đau có chất á phiện cho bệnh nhân trẻ không biết có phải do tăng thuốc để giảm đau đớn hay chính bệnh nhân trẻ có nhiều ý muốn dùng thuốc chứa á phiện vơí độ lượng cao hơn, liên hệ vấn đề quen dùng thuốc ma túy mạnh"
Nguyên tắc tổng quát dùng thuốc ma túy trị đau đớn kinh niên do các chuyên viên trong Hội American Academy of Pain Medicine và American Pain Society, Hoa Kỳ (1997), và Hội Y Sĩ Gia Nã Đại (1997) khuyến cáo như sau: 1)Chữa đau đớn cho người già và trẻ em dường như dưới tiêu chuẩn vì các y sĩ thường dè dặt trong việc dùng thuốc chứa á phiện điều trị bệnh nhân. 2)Đau kinh niên định nghĩa khi bị đau đớn quá 6 tháng, hoặc quá một thơì gian định liệu khi vết thương sẽ lành. Cơ nguyên sinh lý hay bệnh lý do đau đớn cấp tính khác vơí đau đớn kinh niên. Cho nên cần nhiều nghiên cứu thêm những cơ nguyên cấu trúc hay hóa học cho đau đớn kinh niên. 3)Cần phải thẩm định kỹ lưỡng đau đớn kinh niên trước khi điều trị. 4)Nhiều phương pháp trị liệu đau đớn kinh niên thường được dùng như vật lý trị liệu, tâm lý, thuốc men hay giải phẫu. 5)Trong tình trạng bệnh nhân bi đau kinh niên và phải dùng thuốc giảm đau không định nghĩa như hiên tượng ghiền may túy, nhưng khi dùng thuốc nhiều ít quá độ, ảnh hưởng tâm lý hay sinh lý, hoặc cứ tiếp tục dùng thuốc trong trường hợp bệnh nhân có nguy cơ cho cơ thể, nguy hại đơì sống tâm lý xúc động, ảnh hưởng xã hội hay nguy hiểm tài chánh. 6)Uống thuốc giảm đau có á phiện cần phải kiểm soát kỹ lưỡng cho an toàn. Những công phạt của thuốc giảm đau có á phiện như nhận thức tâm thần suy yếu hay bị táo bón. 7)Quan điểm của việc dùng thuốc giảm đau có á phiện là phải theo dõi bệnh nhân xem thuốc công hiệu tơí đâu và khi thuốc đụng tơí điểm nguy hiểm trong trường hợp bị công phạt. 8)Mục đích lâu dài trong việc điều trị giảm đau bằng thuốc á phiện là để giúp bệnh nhân có đơì sống nghĩa lý hơn, tức là giảm đau đớn quá mức, giúp cho cơ thể bệnh nhân, đời sống tâm lý, và những hoạt động trong xã hội hay nghề nghiệp, khá hơn. 9)Khi dùng thuốc trị đau có chất á phiên này thì không được dùng thêm thuốc giảm đau có á phiện khác. 10)Tài liệu điều trị và thuốc men khi dùng, cũng như theo dõi bệnh lý, cần được ghi chép cẩn thận, theo đúng tiêu chuẩn của cơ quan y tế).
Trần Mạnh Ngô, M.D., Ph.D., F.A.A.F.P.; Điện Thoại: (714) 547-3915; E-mail: [email protected]; Diễn Đàn Y Khoa: http://groups.yahoo.com/group/DienDanYKhoa/; www.KhoaHoc.Net, Sức Khỏe.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình