Ứng Cử Viên Thống Đốc Califonia Matt Mahan: Chính Quyền Hiệu Quả Trên Hết

 

Quận Cam (VB) - Tiếp tục chương trình giới thiệu các ứng cử viên cho chức vụ thống đốc California, trong một cuộc họp báo trên mạng do American Community Media tổ chức, ông Matt Mahan – thị trưởng thành phố San Jose- đã có buổi trả lời phỏng vấn với giới truyền thông về các chủ đề nhập cư, y tế và chi phí sinh hoạt.

 

San Jose là một thành phố lớn và đa dạng, với 1 triệu cư dân, trong đó hơn 40% là người sinh ra ở nước ngoài; hơn một nửa cư dân sử dụng một ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh tại nhà. Mahan từ vai trò thị trưởng San Jose ra tranh cử chức thống đốc vì hiểu rõ những gì cần làm trong cuộc đua chính trị này. Ông hiểu một chính quyền hoạt động hiệu quả sẽ mang lại nền giáo dục tốt hơn; những khu dân cư an toàn hơn; cùng nhà ở và các tiện ích sinh hoạt với mức giá phải chăng hơn. Ông cũng hiểu rõ những tác động tiêu cực đối với các gia đình lao động khi bộ máy chính quyền hoạt động kém hiệu quả. Ông mong muốn mang tinh thần tập trung cao độ, sự minh bạch và tinh thần trách nhiệm đến với Sacramento.

 

Hỏi: Về vấn đề nhập cư, một số ứng cử viên thống đốc đã kêu gọi giải thể cơ quan ICE. Ông có ủng hộ chủ trương này hay không? Nếu có, việc giải thể sẽ được thực hiện cụ thể như thế nào? Nếu không, ông sẽ làm gì để bảo vệ quyền lợi của cư dân California, bất kể tình trạng nhập cư của họ?

 

Đáp: Về ý tưởng giải thể ICE, lời kêu gọi này mang tính biểu tượng nhiều hơn là thực tế. California vẫn cần duy trì luật di trú, thí dụ như visa, kiểm soát nhập cư trái phép. Mahan đồng tình với quan điểm cho rằng ICE cần được cải tổ sâu rộng. Ông lớn lên trong một gia đình lao động tại một thị trấn nông nghiệp, với khoảng một phần ba dân số là những người nhập cư không có giấy tờ. Họ là những người lao động cần cù, chăm chỉ, những người nuôi dạy những đứa con mà phần lớn đã là công dân Hoa Kỳ.  Ông cho rằng cả hai đảng đều làm người dân thất vọng về vấn đề nhập cư suốt một thời gian dài. Chính sự thất bại này đã đẩy những nhóm người di dân dễ bị tổn thương vào một tình thế bế tắc và khó khăn. Trong nhiều thập niên, biên giới của Hoa Kỳ đã ở trong tình trạng lỏng lẻo. Cả hai đảng phái đều có phần đồng lõa vì mong muốn nguồn lao động giá rẻ. Hậu quả là biên giới thiếu kiểm soát, di dân có thể qua lại thường xuyên, dễ dàng. Mahan tin rằng giải pháp nằm ở việc mở ra một lộ trình dẫn đến tư cách pháp lý chính thức, lý tưởng nhất là quyền công dân, cho những di dân ở California. Ông là một người theo chủ nghĩa thực dụng. Kết hợp tăng cường hệ thống nhập cư hợp pháp với bảo đảm an ninh biên giới là một điều hợp lý. Đã đến lúc nước Mỹ cần gạt bỏ những lập trường phe phái cực đoan sang một bên để tìm ra một giải pháp thỏa hiệp chung cho vấn đề di dân.

 

San Jose là một trong những thành phố đa dạng nhất cả nước. Các cộng đồng di dân đóng góp nhiều cho thành phố, trở thành một phần không thể thiếu trong xã hội. Mahan vô cùng phẫn nộ cách chính quyền Trump đối xử với cộng đồng nhập cư. Dưới sự lãnh đạo của ông, San Jose đã đệ đơn kiện chính quyền Trump hàng chục lần; cấm các đặc vụ ICE sử dụng tài sản công của thành phố để thực hiện các hoạt động, cấm họ đeo mặt nạ khi hoạt động trong thành phố.

 

Hỏi: Về vấn đề chăm sóc sức khỏe, đang có những lo ngại khi người dân đang mất dần quyền tiếp cận dịch vụ y tế do ngân sách liên bang bị cắt giảm. Ông đã từng nói cần phải giảm chi phí y tế bằng cách hiện đại hóa hệ thống nhờ ứng dụng AI, cũng như tập trung nhiều hơn vào công tác phòng ngừa bệnh tật và y tế cộng đồng. Với tư cách là thống đốc, ông sẽ thực hiện ra sao?

 

Đáp: Bắt đầu bằng những việc đã thực hiện tại San Jose. Để đối phó với việc cắt giảm ngân sách liên bang, Mahan đã phối hợp cùng các Giám sát viên Hạt để vận động ủng hộ "Mesure A", một giải pháp tạm thời, dùng thuế bán hàng trong 5 năm để củng cố ngân sách, bù đắp lại những khoản thâm hụt. Tuy nhiên, quy mô cắt giảm dưới thời Trump lớn đến mức tiểu bang sẽ không thể nào bù đắp được toàn bộ. California cần thay đổi, trở nên sáng tạo hơn trong cách giải quyết vấn đề.

 

Tại California, từ 25% đến 30% tổng chi phí y tế nằm ở chi phí hành chính và quản lý; trong khi hiện nay đã có những công cụ, phương cách quản lý mới giúp nâng cao hiệu quả hoạt động. California cần quản lý chặt chẽ, kiểm soát chi tiêu một cách hiệu quả; cần sử dụng mọi nguồn lực đang có tối ưu nhất.  Thí dụ như tiểu bang cần tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các nhà cung cấp dịch vụ y tế từ xa, từ các tiểu bang khác tham gia vào hệ thống. Thêm nữa, đội ngũ ý tá đóng một vai trò quan trọng trong y tế cộng đồng, nhưng hiện chưa được phát huy tối đa khả năng chuyên môn. Tận dụng năng lực của y tá là một phương thức hiệu quả về mặt chi phí để mở rộng và nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

 

California cần giải quyết vấn đề nguồn nhân lực, cần đưa ra các chính sách khuyến khích những người trẻ theo học ngành y. Nên mở rộng các chương trình xóa nợ vay sinh viên đối với những ai sẵn lòng đến phục vụ tại các cộng đồng vùng xa đang thiếu hụt nguồn lực chăm sóc sức khỏe.

 

Hỏi: Tại sao nhiều người trẻ tại California không còn đủ khả năng để sinh sống tại tiểu bang? Ông có giải pháp gì?

 

Đáp: Đó chính là thách thức lớn nhất hiện nay. Câu trả lời đơn giản nhất là California đang không xây dựng đủ nhà ở với chí phí hợp lý. Chi phí xây dựng nhà cao hơn hẳn so với khả năng chi trả của người dân. San Jose đã từng đi tiên phong trong việc phát triển các đơn vị nhà ở phụ (ADU), nhà phố (townhomes), các giải pháp nhà ở có mức giá phải chăng ngay từ khâu thiết kế. Thành phố cắt giảm chi phí xây dựng bằng cách đẩy nhanh quy trình cấp phép, tách quy trình này ra khỏi sự can thiệp của các yếu tố chính trị.

 

Trên cương vị thị trưởng của một thành phố lớn, Mahan đã thúc đẩy việc khởi công xây dựng hàng ngàn ngôi nhà, giảm được một phần ba số lượng người vô gia cư. Vì vậy, ông am hiểu cách thức để biến các dự án nhà ở thành hiện thực. Tuy nhiên, thách thức về chi phí còn bắt nguồn từ vấn đề sâu xa hơn: môi trường pháp lý và quy định hành chính. Trong suốt nhiều thập niên, việc chồng chất vô số quy tắc, quy trình, yêu cầu, báo cáo… đã khiến California đang thiếu hụt trầm trọng nhà ở, năng lượng, y tế… Chính môi trường pháp lý đã khiến những nhu cầu thiết yếu trở nên đắt đỏ. Thí dụ, việc xây dựng các khu căn hộ chung cư (condos) tại California là quá khó khăn vì những qui  định trách nhiệm pháp lý trong xây dựng. Việc huy động vốn để tài trợ cho một dự án chung cư mới gần như bất khả thi. Đó là một trong những nguyên nhân chính khiến California trở thành tiểu bang có tỷ lệ sở hữu nhà ở thấp nhất trên toàn quốc.

 

Để kết luận, ông Mahan cho rằng mình không phải là người cứng nhắc về mặt tư tưởng. Ông lo ngại về sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân túy, cả ở phe cánh hữu lẫn cánh tả. Ông mong muốn bộ máy chính quyền vận hành hiệu quả; tin rằng cách kháng cự tốt nhất đối với chủ nghĩa độc tài chính là những kết quả thực tế, làm cho chính quyền thực sự phục vụ người dân. Ông luôn kiên quyết trong việc theo đuổi các kết quả cụ thể, công bằng. Ông mời mọi người ghé thăm San Jose để nhìn thấy những nỗ lực mà ông đang thực hiện để biến thành phố thành nơi có khả năng dung nạp, tạo cơ hội thăng tiến cho cư dân tốt nhất.