Hôm 8-6, lãnh đạo của tám nước công nghiệp hàng đầu thế giới, gọi là nhóm G-8, có cuộc họp hàng năm, tổ chức năm nay tại đảo Sea Island thuộc tiểu bang Georgia của Mỹ. Châu Á bị ảnh hưởng ra sao"
Đài RFA đã trao đổi cùng Kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa về kỳ họp này như sau.
Hỏi: Thưa ông, nhóm G-8 năm nay có Hội nghị các lãnh đạo tại Sea Island thuộc Georgia Hoa Kỳ. Xin ông cho thính giả biết đại lược về hội nghị này.
-- Thưa vâng, tôi xin được trình bày về bối cảnh chung trước, sau đó mới nói đến hội nghị năm nay. Từ năm 1975, giới lãnh đạo các nước công nghiệp giàu mạnh nhất thế giới đã quyết định gặp gỡ hàng năm, lần đầu được tổ chức tại Rambouillet của Pháp, với sáu nước tham dự đầu tiên là Anh, Đức, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Pháp và Ý. Qua năm 1976, có Canada mà ta cũng gọi là Gia Nã Đại tham dự. Kể từ đó, bảy nước công nghiệp này được gọi tắt là nhóm G-7, hội nghị hàng năm được gọi là Thượng đỉnh G-7, một từ tôi thiển nghĩ là chính xác hơn cách gọi ở nhà là “Hội nghị cấp cao” vì các tổ chức quốc tế thường có lọai hội nghị của chuyên gia cấp cao trước khi có hội nghị của cấp Bộ trưởng và lãnh đạo là Tổng thống hay Thủ tướng. Qua năm 1977, giới chỉ huy luân phiên của Cộng đồng Âu châu cũng được mời tham dự hội nghị. Đến năm 1994, lãnh đạo Liên bang Nga được mời tham dự Thượng đỉnh vào ngày dành riêng cho vấn đề chính trị, mãi đến 1998 mới thực thụ được mời tham dự Thượng đỉnh hàng năm, và nhóm G-7 trở thành G-8 từ đó. Mục tiêu chính của Thượng đỉnh này là để lãnh đạo các nước trực tiếp gặp nhau thảo luận về các vấn đề kinh tế, chính trị và an ninh quốc tế. Mỗi năm lại có một quốc gia đăng cai tổ chức và lãnh đạo quốc gia đó là chủ nhà tiếp lãnh đạo các xứ kia. Năm ngoái là Pháp, năm nay là Hoa Kỳ, sang năm sẽ là Anh, và năm 2006 sẽ là Liên bang Nga.
Hỏi: Nói về Liên bang Nga, kích thước và trình độ kinh tế của xứ này liệu có thể nằm vào loại tám nước công nghiệp đứng đầu thế giới hay không"
-- Dĩ nhiên là không, nếu chỉ nói về kích thước hay sản lượng. Nhưng, nếu nhớ lại bối cảnh của mươi năm trước, khi Boris Yeltsin còn là Tổng thống Nga, thì xứ này có các vấn đề liên hệ đến chính trị và an ninh thế giới, nên nhóm G-7 mới mời Nga tham dự. Cũng trong tinh thần đó, nhiều người cho là câu lạc bộ các nước công nghiệp đứng đầu thế giới có khi phải mời thêm Trung Quốc, Ấn Độ hay cả xứ Brazil của Nam Mỹ tham dự vì tầm quan trọng về kinh tế lẫn an ninh của các quốc gia này đối với tình hình thế giới.
Hỏi: Trở lại Thượng đỉnh năm nay, ông dự đoán nhóm G-8 sẽ thảo luận về những gì trong nghị trình chính thức, hay trong thực tế"
-- Năm nay Tổng thống George W. Bush đã mời thêm lãnh đạo của một số quốc gia Hồi giáo khác đến gặp lãnh đạo của nhóm G-8. Đó là các nước Afghnanistan, Algeria, Bahrain, Jordan, Turkey và Yemen. Trong số này có Turkey là nước Hồi giáo và thành viên của Minh ước Bắc Đại Tây Dương NATO. Sáng kiến của ông Bush cho thấy trọng tâm Thượng đỉnh G-8 năm nay được hướng vào vấn đề an ninh và chính trị, trong đó có hồ sơ khủng bố trong thế giới Hồi giáo, quan trọng không kém gì vấn đề kinh tế, trong đó có dầu khí và tình hình an ninh của Saudi Arabia, mà ở nhà hay gọi là Ả Rập Xê-út.
Hỏi: Tổng thống Bush vừa đi một vòng Âu châu và tham dự hôm Chủ Nhật mùng sáu vừa rồi lễ kỷ niệm 60 năm ngày đồng minh đổ bộ tại Normandie năm 1944 để giải phóng Âu châu. Nay ông Bush lại quay về tiểu bang Georgia để chủ trì hội nghị G-8"
-- Thưa vâng, ông ta có được non một ngày nghỉ ngơi để lại gặp lãnh đạo nhóm G-8, trong đó có nhiều người ông vừa gặp tại Pháp trong lễ kỷ niệm trọng đại vừa qua. Thực ra, ngay từ hôm 14 tháng trước, ông Bush đã gặp các Ngoại trưởng của nhóm G-8 này tại Washington DC để chuẩn bị cho Thượng đỉnh. Trong nhóm G-8, có bốn nước là hội viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc; hội viên thứ năm là Trung Quốc thì không có mặt. Ông Bush đặc biệt cần gặp gỡ lãnh đạo các nước này vì thứ nhất, Mỹ vừa đệ nạp lại bản dự thảo nghị quyết về Iraq, để xin Hội đồng Bảo an thông qua, thứ hai là để thảo luận về một kế hoạch quy mô do ông đề xướng nhằm giải quyết vấn đề an ninh và hòa bình trong toàn khu vực Trung Đông, gồm cả hồ sơ Israel với Palestine và nạn khủng bố của các lực lượng Hồi giáo cực đoan. Đây là sáng kiến nối tiếp chủ trương mà ông Bush đã thông báo hồi tháng 12 tại Whitehall của Anh quốc về nhu cầu giải phóng, phát triển và dân chủ hóa các nước Hồi giáo để tận diệt nguy cơ khủng bố. Ngay sau khi kỷ niệm ngày đồng minh đổ bộ Normandie để chấm dứt Thế chiến II, ông Bush có thể mong là yếu tố tâm lý thuận lợi khi nhắc nhở về vai trò chủ yếu của Mỹ trong chiến thắng gần 60 năm trước sẽ giúp giải quyết các vấn đề an ninh ngày nay, trước tiên là vụ Iraq.
Hỏi: Ngoài ra, năm nay Hoa Kỳ có bầu cử tổng thống, yếu tố đó có đáng chú ý không"
-- Dĩ nhiên là có, nhân đây thì cũng phải nhắc lại là từ 1976 đến nay mới lại có một lần mà Tổng thống Mỹ chủ trì một Thượng đỉnh trong một năm tranh cử. Năm đó, Tổng thống Gerald Ford là người đón khách cũng ở trong khung cảnh tráng lệ và dễ chịu ngoài bờ biển Đại Tây Dương như năm nay, nhưng đến tháng 11 vẫn thất cử. Thượng đỉnh có thể là cơ hội củng cố uy thế sẵn có của một Tổng thống đương nhiệm khi tái tranh cử, nhưng cũng là dịp phơi bày nhược điểm sẵn có của người đang gặp vấn đề. Tổng thống Bush hiện ở thế mạnh về kinh tế vì kinh tế Mỹ chẳng những đã phục hồi mà còn tăng trưởng với tốc độ cao nhất kể từ hai chục năm nay, và trở thành đầu máy kinh tế cho toàn cầu. Nhưng, ngược lại, ông cũng gặp khó khăn về ngoại giao vì vụ Iraq. Đối diện, các xứ kia cũng không thể không quan tâm đến nguy cơ khủng bố và bài toán an ninh xuất phát từ Trung Đông. Trong hoàn cảnh đó, sáng kiến của ông Bush về kế hoạch quy mô cho Trung Đông mở rộng, gọi tắt là Đại Trung Đông, cũng đáng được lãnh đạo G-8 thảo luận trong tinh thần xây dựng. Sau cùng, ta không quên thời điểm 30 tháng này là khi Hoa Kỳ sẽ chuyển giao quyền lực cho Chính phủ Lâm thời Iraq vừa thành hình và cần sự hỗ trợ ngoại giao lẫn bảo an của các nước có thiện chí. Vì ngần ấy yếu tố, Thượng đỉnh này sẽ chú trọng đến hồ sơ an ninh và ngoại giao. Nếu Thượng đỉnh thành công, ông Bush sẽ có thắng lợi lớn cho cuộc tranh cử. Nếu không, ông sẽ gặp khó khăn nhiều hơn.
Hỏi: Riêng trong địa hạt kinh tế, ông cho là nhóm G-8 sẽ chú trọng đến các vấn đề gì"
-- Tôi thiển nghĩ là có các vấn đề sau đây đáng được quan tâm. Thứ nhất, làm sao duy trì tốc độ tăng trưởng cao của ba đầu máy kinh tế thế giới là Hoa Kỳ, Nhật Bản và Âu Châu, với dự báo là Hoa Kỳ, sau vài nước Âu Châu như Anh, có thể phải nâng lãi suất rất nhẹ trong những ngày tới. Thứ hai, lãnh đạo G-8 cũng phải thảo luận về nhu cầu xóa nợ giảm lãi cho các nước nghèo và thúc đẩy tự do mậu dịch toàn cầu, với nguy cơ bất ổn tại Đông Á khi Trung Quốc phải giảm đà tăng trưởng. Thứ ba, quan trọng nhất, là hồ sơ dầu khí, vấn đề sinh tử cho kinh tế thế giới, nhưng có đầy bất trắc xuất phát từ Saudi Arabia và cả Liên bang Nga vì khủng bố. Ta không quên là hôm mùng bốn vừa qua, thị trấn Samara, một địa điểm chuyển giao trọng yếu về dầu khí của Nga đã bị đặt chát nổ. Suốt tháng trước, các cơ sở hay văn phòng dầu khí của Ả Rập Xê Út cũng bị liên tiếp tấn công. An ninh vì vậy gắn liền với kinh tế trong Thượng đỉnh. Và nói về an ninh, ta không quên là nhóm G-8 còn phải quan tâm đến hồ sơ võ khí nguyên tử của Bắc Hàn, Iran, và cả nạn phổ biến võ khí sinh hóa, có khi đã rơi vào tay quân khủng bố, là điều đã được đề cập tới trong Thượng đỉnh G-8 năm kia tại Canada. Trong ngần ấy vấn đề, có lẽ an ninh tại Ả Rập Xê Út và toàn vùng Vịnh sẽ là đề tài trọng yếu và ta không nên ngạc nhiên nếu khủng bố tấn công Saudi Arabia trong thời gian ba ngày của Thượng đỉnh, từ mùng tám đến mùng 10, nhằm tác động vào tâm lý thế giới và vào thị trường dầu khí.
Hỏi: Ông dự đoán thế nào về triển vọng thành công của Thượng đỉnh G-8 năm nay"
-- Người ta thường không đánh giá cao các Thượng đỉnh của G-7 hay G-8, nhiều khi chỉ là cơ hội gặp gỡ để xiết chặt mối giao tình trực tiếp giữa các lãnh tụ. Nhưng năm nay, ngần ấy quốc gia đều đang phải đối phó với loại vấn đề vượt khỏi khả năng giải quyết đơn phương và các lãnh tụ đều phải tranh cử hoặc đang có tỷ lệ ủng hộ sút giảm ở nhà, nên họ phải thực tâm tìm giải pháp, thay vì chỉ gặp gỡ chụp hình trong mục tiêu giao tế. Đó là lý do lạc quan thứ nhất. Thứ hai, tình hình Iraq thực ra đang có cải thiện tại chỗ và Chính phủ Lâm thời đang củng cố đuợc tư thế của mình nên Liên hiệp quốc cũng dễ dàng ủng hộ nghị quyết của Hoa Kỳ hơn trước đây. Thứ ba, sáng kiến Đại Trung Đông và sự tham dự kỳ này của một số lãnh đạo Hồi giáo từ Trung Á đến Phi Châu cũng đòi hỏi các nước giàu mạnh thực tâm tìm giải pháp cải cách kinh tế và xã hội và nhất là dân chủ hóa tại các nước nghèo hầu tận diệt mầm mống khủng bố từ gốc. Trở ngại chính trong hồ sơ này chính là lập trường của các nước với Israel. Yếu tố thứ tư là sự bất ổn, thậm chí khả năng tồn tại của lãnh đạo Ả Rập Xê Út, trước các đòn khủng bố của al-Qaeda là vấn đề an ninh liên hệ đến giá xăng dầu thế giới. Sự biến hóa tinh vi và khả năng xoay chuyển linh động của quân khủng bố tại quốc gia có trữ lượng dầu hỏa lớn nhất này là điều đáng lo ngại. Vì vậy, ta có thể tin rằng các nước sẽ cố vượt qua dị biệt nhất thời, đặc biệt trong vụ Iraq, để đạt thỏa thuận lớn lao hơn và ích lợi hơn cho thế giới, trước tiên là cho các xứ Hồi giáo.
Đài RFA đã trao đổi cùng Kinh tế gia Nguyễn Xuân Nghĩa về kỳ họp này như sau.
Hỏi: Thưa ông, nhóm G-8 năm nay có Hội nghị các lãnh đạo tại Sea Island thuộc Georgia Hoa Kỳ. Xin ông cho thính giả biết đại lược về hội nghị này.
-- Thưa vâng, tôi xin được trình bày về bối cảnh chung trước, sau đó mới nói đến hội nghị năm nay. Từ năm 1975, giới lãnh đạo các nước công nghiệp giàu mạnh nhất thế giới đã quyết định gặp gỡ hàng năm, lần đầu được tổ chức tại Rambouillet của Pháp, với sáu nước tham dự đầu tiên là Anh, Đức, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Pháp và Ý. Qua năm 1976, có Canada mà ta cũng gọi là Gia Nã Đại tham dự. Kể từ đó, bảy nước công nghiệp này được gọi tắt là nhóm G-7, hội nghị hàng năm được gọi là Thượng đỉnh G-7, một từ tôi thiển nghĩ là chính xác hơn cách gọi ở nhà là “Hội nghị cấp cao” vì các tổ chức quốc tế thường có lọai hội nghị của chuyên gia cấp cao trước khi có hội nghị của cấp Bộ trưởng và lãnh đạo là Tổng thống hay Thủ tướng. Qua năm 1977, giới chỉ huy luân phiên của Cộng đồng Âu châu cũng được mời tham dự hội nghị. Đến năm 1994, lãnh đạo Liên bang Nga được mời tham dự Thượng đỉnh vào ngày dành riêng cho vấn đề chính trị, mãi đến 1998 mới thực thụ được mời tham dự Thượng đỉnh hàng năm, và nhóm G-7 trở thành G-8 từ đó. Mục tiêu chính của Thượng đỉnh này là để lãnh đạo các nước trực tiếp gặp nhau thảo luận về các vấn đề kinh tế, chính trị và an ninh quốc tế. Mỗi năm lại có một quốc gia đăng cai tổ chức và lãnh đạo quốc gia đó là chủ nhà tiếp lãnh đạo các xứ kia. Năm ngoái là Pháp, năm nay là Hoa Kỳ, sang năm sẽ là Anh, và năm 2006 sẽ là Liên bang Nga.
Hỏi: Nói về Liên bang Nga, kích thước và trình độ kinh tế của xứ này liệu có thể nằm vào loại tám nước công nghiệp đứng đầu thế giới hay không"
-- Dĩ nhiên là không, nếu chỉ nói về kích thước hay sản lượng. Nhưng, nếu nhớ lại bối cảnh của mươi năm trước, khi Boris Yeltsin còn là Tổng thống Nga, thì xứ này có các vấn đề liên hệ đến chính trị và an ninh thế giới, nên nhóm G-7 mới mời Nga tham dự. Cũng trong tinh thần đó, nhiều người cho là câu lạc bộ các nước công nghiệp đứng đầu thế giới có khi phải mời thêm Trung Quốc, Ấn Độ hay cả xứ Brazil của Nam Mỹ tham dự vì tầm quan trọng về kinh tế lẫn an ninh của các quốc gia này đối với tình hình thế giới.
Hỏi: Trở lại Thượng đỉnh năm nay, ông dự đoán nhóm G-8 sẽ thảo luận về những gì trong nghị trình chính thức, hay trong thực tế"
-- Năm nay Tổng thống George W. Bush đã mời thêm lãnh đạo của một số quốc gia Hồi giáo khác đến gặp lãnh đạo của nhóm G-8. Đó là các nước Afghnanistan, Algeria, Bahrain, Jordan, Turkey và Yemen. Trong số này có Turkey là nước Hồi giáo và thành viên của Minh ước Bắc Đại Tây Dương NATO. Sáng kiến của ông Bush cho thấy trọng tâm Thượng đỉnh G-8 năm nay được hướng vào vấn đề an ninh và chính trị, trong đó có hồ sơ khủng bố trong thế giới Hồi giáo, quan trọng không kém gì vấn đề kinh tế, trong đó có dầu khí và tình hình an ninh của Saudi Arabia, mà ở nhà hay gọi là Ả Rập Xê-út.
Hỏi: Tổng thống Bush vừa đi một vòng Âu châu và tham dự hôm Chủ Nhật mùng sáu vừa rồi lễ kỷ niệm 60 năm ngày đồng minh đổ bộ tại Normandie năm 1944 để giải phóng Âu châu. Nay ông Bush lại quay về tiểu bang Georgia để chủ trì hội nghị G-8"
-- Thưa vâng, ông ta có được non một ngày nghỉ ngơi để lại gặp lãnh đạo nhóm G-8, trong đó có nhiều người ông vừa gặp tại Pháp trong lễ kỷ niệm trọng đại vừa qua. Thực ra, ngay từ hôm 14 tháng trước, ông Bush đã gặp các Ngoại trưởng của nhóm G-8 này tại Washington DC để chuẩn bị cho Thượng đỉnh. Trong nhóm G-8, có bốn nước là hội viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc; hội viên thứ năm là Trung Quốc thì không có mặt. Ông Bush đặc biệt cần gặp gỡ lãnh đạo các nước này vì thứ nhất, Mỹ vừa đệ nạp lại bản dự thảo nghị quyết về Iraq, để xin Hội đồng Bảo an thông qua, thứ hai là để thảo luận về một kế hoạch quy mô do ông đề xướng nhằm giải quyết vấn đề an ninh và hòa bình trong toàn khu vực Trung Đông, gồm cả hồ sơ Israel với Palestine và nạn khủng bố của các lực lượng Hồi giáo cực đoan. Đây là sáng kiến nối tiếp chủ trương mà ông Bush đã thông báo hồi tháng 12 tại Whitehall của Anh quốc về nhu cầu giải phóng, phát triển và dân chủ hóa các nước Hồi giáo để tận diệt nguy cơ khủng bố. Ngay sau khi kỷ niệm ngày đồng minh đổ bộ Normandie để chấm dứt Thế chiến II, ông Bush có thể mong là yếu tố tâm lý thuận lợi khi nhắc nhở về vai trò chủ yếu của Mỹ trong chiến thắng gần 60 năm trước sẽ giúp giải quyết các vấn đề an ninh ngày nay, trước tiên là vụ Iraq.
Hỏi: Ngoài ra, năm nay Hoa Kỳ có bầu cử tổng thống, yếu tố đó có đáng chú ý không"
-- Dĩ nhiên là có, nhân đây thì cũng phải nhắc lại là từ 1976 đến nay mới lại có một lần mà Tổng thống Mỹ chủ trì một Thượng đỉnh trong một năm tranh cử. Năm đó, Tổng thống Gerald Ford là người đón khách cũng ở trong khung cảnh tráng lệ và dễ chịu ngoài bờ biển Đại Tây Dương như năm nay, nhưng đến tháng 11 vẫn thất cử. Thượng đỉnh có thể là cơ hội củng cố uy thế sẵn có của một Tổng thống đương nhiệm khi tái tranh cử, nhưng cũng là dịp phơi bày nhược điểm sẵn có của người đang gặp vấn đề. Tổng thống Bush hiện ở thế mạnh về kinh tế vì kinh tế Mỹ chẳng những đã phục hồi mà còn tăng trưởng với tốc độ cao nhất kể từ hai chục năm nay, và trở thành đầu máy kinh tế cho toàn cầu. Nhưng, ngược lại, ông cũng gặp khó khăn về ngoại giao vì vụ Iraq. Đối diện, các xứ kia cũng không thể không quan tâm đến nguy cơ khủng bố và bài toán an ninh xuất phát từ Trung Đông. Trong hoàn cảnh đó, sáng kiến của ông Bush về kế hoạch quy mô cho Trung Đông mở rộng, gọi tắt là Đại Trung Đông, cũng đáng được lãnh đạo G-8 thảo luận trong tinh thần xây dựng. Sau cùng, ta không quên thời điểm 30 tháng này là khi Hoa Kỳ sẽ chuyển giao quyền lực cho Chính phủ Lâm thời Iraq vừa thành hình và cần sự hỗ trợ ngoại giao lẫn bảo an của các nước có thiện chí. Vì ngần ấy yếu tố, Thượng đỉnh này sẽ chú trọng đến hồ sơ an ninh và ngoại giao. Nếu Thượng đỉnh thành công, ông Bush sẽ có thắng lợi lớn cho cuộc tranh cử. Nếu không, ông sẽ gặp khó khăn nhiều hơn.
Hỏi: Riêng trong địa hạt kinh tế, ông cho là nhóm G-8 sẽ chú trọng đến các vấn đề gì"
-- Tôi thiển nghĩ là có các vấn đề sau đây đáng được quan tâm. Thứ nhất, làm sao duy trì tốc độ tăng trưởng cao của ba đầu máy kinh tế thế giới là Hoa Kỳ, Nhật Bản và Âu Châu, với dự báo là Hoa Kỳ, sau vài nước Âu Châu như Anh, có thể phải nâng lãi suất rất nhẹ trong những ngày tới. Thứ hai, lãnh đạo G-8 cũng phải thảo luận về nhu cầu xóa nợ giảm lãi cho các nước nghèo và thúc đẩy tự do mậu dịch toàn cầu, với nguy cơ bất ổn tại Đông Á khi Trung Quốc phải giảm đà tăng trưởng. Thứ ba, quan trọng nhất, là hồ sơ dầu khí, vấn đề sinh tử cho kinh tế thế giới, nhưng có đầy bất trắc xuất phát từ Saudi Arabia và cả Liên bang Nga vì khủng bố. Ta không quên là hôm mùng bốn vừa qua, thị trấn Samara, một địa điểm chuyển giao trọng yếu về dầu khí của Nga đã bị đặt chát nổ. Suốt tháng trước, các cơ sở hay văn phòng dầu khí của Ả Rập Xê Út cũng bị liên tiếp tấn công. An ninh vì vậy gắn liền với kinh tế trong Thượng đỉnh. Và nói về an ninh, ta không quên là nhóm G-8 còn phải quan tâm đến hồ sơ võ khí nguyên tử của Bắc Hàn, Iran, và cả nạn phổ biến võ khí sinh hóa, có khi đã rơi vào tay quân khủng bố, là điều đã được đề cập tới trong Thượng đỉnh G-8 năm kia tại Canada. Trong ngần ấy vấn đề, có lẽ an ninh tại Ả Rập Xê Út và toàn vùng Vịnh sẽ là đề tài trọng yếu và ta không nên ngạc nhiên nếu khủng bố tấn công Saudi Arabia trong thời gian ba ngày của Thượng đỉnh, từ mùng tám đến mùng 10, nhằm tác động vào tâm lý thế giới và vào thị trường dầu khí.
Hỏi: Ông dự đoán thế nào về triển vọng thành công của Thượng đỉnh G-8 năm nay"
-- Người ta thường không đánh giá cao các Thượng đỉnh của G-7 hay G-8, nhiều khi chỉ là cơ hội gặp gỡ để xiết chặt mối giao tình trực tiếp giữa các lãnh tụ. Nhưng năm nay, ngần ấy quốc gia đều đang phải đối phó với loại vấn đề vượt khỏi khả năng giải quyết đơn phương và các lãnh tụ đều phải tranh cử hoặc đang có tỷ lệ ủng hộ sút giảm ở nhà, nên họ phải thực tâm tìm giải pháp, thay vì chỉ gặp gỡ chụp hình trong mục tiêu giao tế. Đó là lý do lạc quan thứ nhất. Thứ hai, tình hình Iraq thực ra đang có cải thiện tại chỗ và Chính phủ Lâm thời đang củng cố đuợc tư thế của mình nên Liên hiệp quốc cũng dễ dàng ủng hộ nghị quyết của Hoa Kỳ hơn trước đây. Thứ ba, sáng kiến Đại Trung Đông và sự tham dự kỳ này của một số lãnh đạo Hồi giáo từ Trung Á đến Phi Châu cũng đòi hỏi các nước giàu mạnh thực tâm tìm giải pháp cải cách kinh tế và xã hội và nhất là dân chủ hóa tại các nước nghèo hầu tận diệt mầm mống khủng bố từ gốc. Trở ngại chính trong hồ sơ này chính là lập trường của các nước với Israel. Yếu tố thứ tư là sự bất ổn, thậm chí khả năng tồn tại của lãnh đạo Ả Rập Xê Út, trước các đòn khủng bố của al-Qaeda là vấn đề an ninh liên hệ đến giá xăng dầu thế giới. Sự biến hóa tinh vi và khả năng xoay chuyển linh động của quân khủng bố tại quốc gia có trữ lượng dầu hỏa lớn nhất này là điều đáng lo ngại. Vì vậy, ta có thể tin rằng các nước sẽ cố vượt qua dị biệt nhất thời, đặc biệt trong vụ Iraq, để đạt thỏa thuận lớn lao hơn và ích lợi hơn cho thế giới, trước tiên là cho các xứ Hồi giáo.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình