Cuộc "Cách mạng màu cam" tại Ukraine đã vén lên một tấm màn hắc ám: dịch tự sát. Ai "tự sát" ai"
Hơn 30 năm trước, khi còn là nhà trí thức đối kháng tại Liên xô, Nathan Sharansky đã nói một chân lý để đời: "chủ nghĩa cộng sản là cái chết." Nó tiêu diệt tất cả những gì nó đụng tới.
Anatoly Sharansky gốc Do Thái, sinh năm 1948, đã thấy sự vận hành của chủ nghĩa từ khi mở mắt chào đời. Ông là nhà toán học, thông dịch viên Anh ngữ và cộng tác viên của nhà vật lý và lãnh tụ đấu tranh dân chủ Andrei Sakharov trước khi bị án 13 năm cải tạo tại Tây Bá Lợi Á. Do Hoa Kỳ can thiệp, sau chín năm tù đầy, năm 1986, Sharansky lưu vong qua Israel, lập đảng chính trị và là Bộ trưởng trong nhiều nội các Do Thái. Sharansky hiện là Bộ trưởng không bộ trong chính phủ Ariel Sharon.
Đối với dân Mỹ, Sharansky nổi tiếng ở cuốn sách xuất bản năm 2004, được Condi Rice giới thiệu cho Tổng thống George W. Bush và thành sách gối đầu giường của ông Bush: "The Case For Democracy: The Power of Freedom to Overcome Tyranny and Terror." Báo chí cho là cuốn sách đã ảnh hưởng tới quyết tâm của Bush là phát huy tự do dân chủ để giải trừ bạo quyền và khủng bố.
Sinh tại Ukraine, tất nhiên Sharansky chú ý tới những gì xảy ra tại đấy, đểø nghiệm lại chân lý của mình. Có khi với một nhận xét bổ túc: "chủ nghĩa cộng sản là quái vật lạ, chết rồi còn gieo rắc cái chết." Sở dĩ như vậy vì Ukraine đang bị một dịch tự sát. Nếu đã có kinh nghiệm thâm cung bí sử cộng sản, ta phải viết chữ "tự sát" trong ngoặc kép.
Hãy vén tấm màn liệm cộng sản để làm một cuộc kiểm kê….
Một doanh gia chủ ngân hàng, thuộc loại giàu nhất nước và được coi là người kinh tài cho cựu Tổng thống Ukraine Leonid Kuchma, đã "tự sát" bằng dao rọc giấy. Yuri Lyah chết vì mấy chục vết đâm, trong đó một chục nhát thuộc loại chí tử. Nhà chức trách Ukraine kết luận là Lyah tự sát mà không ai tin. Lý do là khi đó nạn nhân có súng trong ngăn kéo bàn giấy. Chẳng lẽ ông ta ăn năn hối cải đến độ chọn cái chết đau đớn nhất bằng cách tự đâm mình chết, và sau khi đã chết còn tiếp tục tự hành hạ" Ai đã "tự sát" Lyah" Ai muốn nhân vật này khỏi khai ra những điều tế nhị cho Tổng thống Kuchma, cựu đảng viên cộng sản và tân lãnh tụ độc tài"
Một Bộ trưởng có thời được xem như người kế vị Kuchma và nắm giữ nhiều bí mật rất tế nhị khác, bỗng nhiên cũng "tự sát" vào ngày 27 tháng 12 vừa qua. Georgy Kirpa là Bộ trưởng Giao thông Vận tải, người thân tín của Kuchma, đã thiệt mạng vì hai phát súng trong tư dinh của mình. Cảnh sát kết luận: "tự sát". Dư luận kết luận: Kirpa có biệt tài là chết rồi mà vẫn bóp cò súng lần thứ hai. Mẫn cán! Ai đã "tự sát" Kirpa"
Hai biến cố ấy xảy ra trước cuộc "Cách mạng màu cam", mà chưa kết thúc "dịch tự sát".
Một Trung tá Cục An ninh Nhà nước treo cổ tự ải trong nhà tại miền Tây Ukraine. Cảnh sát thông báo như vậy mà láng giềng không tin. Xà nhà quá cao và trong phòng chẳng có bàn ghế gì giúp nạn nhân leo lên treo dây thừng. Ai đã "tự sát" ông ta và vì sao" Vụ "tự sát" có liên hệ gì đến chế độ hay cá nhân Kuchma" Có hỏi ông Trời!
Sôi nổi nhất khiến người viết phải tìm hiểu và phát diện ra "dịch tự sát hậu cộng sản" là vụ "tự sát" hôm mùng bốn tháng Ba của Yuri Kravchenko. Ông này cũng là thuộc cấp thân tín của Kuchma và "tự sát" hai tiếng đồng hồ trước khi tòa trả lời về vụ ký giả Georgy Gongadze bị chặt đầu năm 2000 khi ông ta đang làm Bộ trưởng Nội vụ.
Gongadze bị giết khi điều tra một vụ tham nhũng trên thượng tầng lãnh đạo và cái chết của Gongadze khiến đương kim Phó Thủ tướng Yulyia Tymoshenko từ chức, bước qua phe đối lập châm ngòi cho cuộc "Cách mạng màu cam". Tymoshenko hiện là Thủ tướng và đã nguyện sẽ truy tố nguyên Tổng thống Leonid Kuchma đến cùng.
Ukraine đang chuyển hóa thành một xứ văn minh hơn nên có luật pháp tinh vi hơn. Vì vậy một cuộn băng ghi âm không được đưa vào tòa làm tang chứng, vì là ghi lén. Cuốn băng ghi rõ lời Tổng thống Kuchma chỉ thị cho Bộ trưởng Nội vụ Kravchenko phải "dẹp" Gongadze. Nhưng chẳng cần điều đó người ta cũng nghi ngờ giả thuyết tự sát.
Lý do nghi ngờ" Thứ nhất, nhiều người nghe thấy hai tiếng súng nổ và cảnh sát cũng cho biết Kravchenko tự sát với hai viên đạn và nội một viên cũng đủ kết liễu mạng sống. Như vậy, nạn nhân có biệt tài của Bộ trưởng Georgy Kirpa: bóp cò lần thứ hai sau khi chết. Một biệt tài cộng sản, chết rồi còn gieo rắc cái chết.
Lý do thứ hai, tang lễ của Kravchenko được tổ chức trong thánh đường Chính thống giáo của thủ đô Kiev. Là hệ phái miền Đông của Thiên Chúa giáo, Chính thống giáo cũng có một tôn chỉ chưa hề vi phạm: không làm thánh lễ cho người tự tử. Sinh tử vốn là quyết định của Thiên Chúa. Một là Giáo hội này bị mua chuộc - điều khó tin - hai là hàng giáo phẩm biết rằng Kravchenko không tự sát. Vậy ai đã "tự sát" ông ta"
Tại Ukraine, không ai tin là những người ấy đã tự sát. Thủ tướng Tymoshenko còn tuyên bố thẳng với báo chí, rằng vụ Kravchenko không là tự sát mà chỉ là âm mưu ém tin về vụ ám sát ký giả Gongadze. Nhưng chưa ai có đủ chứng cớ là các nạn nhân đã chết theo kiểu "giết người diệt khẩu".
Trong một băng đảng tội ác, việc thanh toán nhân chứng là chuyện bình thường, có thể hiểu được. Trong một quốc gia, điều ấy cũng có thể xảy ra. Nhưng với nhịp độ dồn dập như tại Ukraine thì mọi người đều cho là hiếm hoi và đáng luận bàn.
Bàn ra sao"
Leonid Kuchma cho người ra tay và ngụy trang ám sát thành tự sát. Ai cũng có thể nghĩ vậy, kể cả giới hữu trách trong chính quyền mới của Tổng thống Viktor Yushchenko và Thủ tướng Yulyia Tymoshenko. Nhưng, đã bàn thì bàn cho tới:
Kuchma có liên hệ đến ngần ấy vụ không" Nếu đã biết rằng Kuchma sẽ ra lệnh giết người để phi tang, vì sao chính quyền mới không có biện pháp bảo vệ các nhân chứng quan trọng như Kravchenko" Có kinh nghiệm cộng sản thì người ta phải nhìn sự thể dưới màu hắc ám còn đen hơn bóng tối.
Ngần ấy nhân vật, như Yushchenbo, Tymoshenko hay Kravcheno đều có liên hệ đến chế độ Kuchma. Yushchenko từng là Thủ tướng, Tymoshenko là Phó Thủ tướng và Bộ trường và Kravchenko là Bộ trưởng của Tổng thống Kuchma. Họ đều biết nhiều bí mật và có khi còn dính dáng đến nhiều chuyện mờ ám của chế độ Kuchma. Giứt dây sẽ động rừng nên cả hai phe cũ mới - Kuchma và Yushchenko - có khi lại nhất trí một điềøu: cho nổ cầu chì phía dưới để phía trên khỏi bị điện giựt. Nhân danh ổn định và chuyển tiếp ôn hòa, cho "tự sát" Kravchenko để nhiều bí mật khác của thời "tiền-cách mạng" khỏi bị tiết lộ.
Giả thuyết đầy chất gian hùng cộng sản này không phải vô lý, vì vậy Kravchenko mới không được bảo vệ đúng mức sau khi các nhân vật kia đã bị "tự sát".
Tuy nhiên, dù ma quỷ cỡ vậy trong luận đoán, ta cũng thấy Tổng thống Yuschenko có lập trường tương đối ôn hòa và muốn hàn gắn những rạn nứt chết người trong hệ thống chính trị Ukraine để tiến tới tương lai, ngược lai, Thủ tướng Tymoshenko quyết liệt đòi truy tố Kuchma bằng mọi giá.
Nếu quả là có âm mưu cắt dây để khỏi động rừng thì mâu thuẫn sẽ có ngày bùng nổ giữa đương kim Tổng thống và Thủ tướng Ukraine.
Chẳng hạn như sẽ phanh phui và điều tra về tham nhũng hay tội ác của chế độ cũ đến cỡ nào. Giả thuyết này chỉ có thể kiểm nghiệm trong tương lai.
Trong khi chờ đợi, ta nên nhớ tới chân lý của Shanransky và chờ đợi nhiều vụ "tự sát" khác, có thể tiến hành khéo léo hơn. Chẳng hạn như chỉ bằng một viên đạn .
Suy như vậy thì ta cũng nên chờ đợi một dịch "tự sát" tại Việt Nam, từ nay cho đến Đại hội đảng khóa 10 vào năm tới và trong nhiều năm sau đó. Cho đến nay, mới chỉ có một cựu Giám đốc cảng hàng không miền Trung là Nguyễn Lai tự sát, bằng cách tự thiêu, vào cuối tháng Hai vừa qua.
Hơn 30 năm trước, khi còn là nhà trí thức đối kháng tại Liên xô, Nathan Sharansky đã nói một chân lý để đời: "chủ nghĩa cộng sản là cái chết." Nó tiêu diệt tất cả những gì nó đụng tới.
Anatoly Sharansky gốc Do Thái, sinh năm 1948, đã thấy sự vận hành của chủ nghĩa từ khi mở mắt chào đời. Ông là nhà toán học, thông dịch viên Anh ngữ và cộng tác viên của nhà vật lý và lãnh tụ đấu tranh dân chủ Andrei Sakharov trước khi bị án 13 năm cải tạo tại Tây Bá Lợi Á. Do Hoa Kỳ can thiệp, sau chín năm tù đầy, năm 1986, Sharansky lưu vong qua Israel, lập đảng chính trị và là Bộ trưởng trong nhiều nội các Do Thái. Sharansky hiện là Bộ trưởng không bộ trong chính phủ Ariel Sharon.
Đối với dân Mỹ, Sharansky nổi tiếng ở cuốn sách xuất bản năm 2004, được Condi Rice giới thiệu cho Tổng thống George W. Bush và thành sách gối đầu giường của ông Bush: "The Case For Democracy: The Power of Freedom to Overcome Tyranny and Terror." Báo chí cho là cuốn sách đã ảnh hưởng tới quyết tâm của Bush là phát huy tự do dân chủ để giải trừ bạo quyền và khủng bố.
Sinh tại Ukraine, tất nhiên Sharansky chú ý tới những gì xảy ra tại đấy, đểø nghiệm lại chân lý của mình. Có khi với một nhận xét bổ túc: "chủ nghĩa cộng sản là quái vật lạ, chết rồi còn gieo rắc cái chết." Sở dĩ như vậy vì Ukraine đang bị một dịch tự sát. Nếu đã có kinh nghiệm thâm cung bí sử cộng sản, ta phải viết chữ "tự sát" trong ngoặc kép.
Hãy vén tấm màn liệm cộng sản để làm một cuộc kiểm kê….
Một doanh gia chủ ngân hàng, thuộc loại giàu nhất nước và được coi là người kinh tài cho cựu Tổng thống Ukraine Leonid Kuchma, đã "tự sát" bằng dao rọc giấy. Yuri Lyah chết vì mấy chục vết đâm, trong đó một chục nhát thuộc loại chí tử. Nhà chức trách Ukraine kết luận là Lyah tự sát mà không ai tin. Lý do là khi đó nạn nhân có súng trong ngăn kéo bàn giấy. Chẳng lẽ ông ta ăn năn hối cải đến độ chọn cái chết đau đớn nhất bằng cách tự đâm mình chết, và sau khi đã chết còn tiếp tục tự hành hạ" Ai đã "tự sát" Lyah" Ai muốn nhân vật này khỏi khai ra những điều tế nhị cho Tổng thống Kuchma, cựu đảng viên cộng sản và tân lãnh tụ độc tài"
Một Bộ trưởng có thời được xem như người kế vị Kuchma và nắm giữ nhiều bí mật rất tế nhị khác, bỗng nhiên cũng "tự sát" vào ngày 27 tháng 12 vừa qua. Georgy Kirpa là Bộ trưởng Giao thông Vận tải, người thân tín của Kuchma, đã thiệt mạng vì hai phát súng trong tư dinh của mình. Cảnh sát kết luận: "tự sát". Dư luận kết luận: Kirpa có biệt tài là chết rồi mà vẫn bóp cò súng lần thứ hai. Mẫn cán! Ai đã "tự sát" Kirpa"
Hai biến cố ấy xảy ra trước cuộc "Cách mạng màu cam", mà chưa kết thúc "dịch tự sát".
Một Trung tá Cục An ninh Nhà nước treo cổ tự ải trong nhà tại miền Tây Ukraine. Cảnh sát thông báo như vậy mà láng giềng không tin. Xà nhà quá cao và trong phòng chẳng có bàn ghế gì giúp nạn nhân leo lên treo dây thừng. Ai đã "tự sát" ông ta và vì sao" Vụ "tự sát" có liên hệ gì đến chế độ hay cá nhân Kuchma" Có hỏi ông Trời!
Sôi nổi nhất khiến người viết phải tìm hiểu và phát diện ra "dịch tự sát hậu cộng sản" là vụ "tự sát" hôm mùng bốn tháng Ba của Yuri Kravchenko. Ông này cũng là thuộc cấp thân tín của Kuchma và "tự sát" hai tiếng đồng hồ trước khi tòa trả lời về vụ ký giả Georgy Gongadze bị chặt đầu năm 2000 khi ông ta đang làm Bộ trưởng Nội vụ.
Gongadze bị giết khi điều tra một vụ tham nhũng trên thượng tầng lãnh đạo và cái chết của Gongadze khiến đương kim Phó Thủ tướng Yulyia Tymoshenko từ chức, bước qua phe đối lập châm ngòi cho cuộc "Cách mạng màu cam". Tymoshenko hiện là Thủ tướng và đã nguyện sẽ truy tố nguyên Tổng thống Leonid Kuchma đến cùng.
Ukraine đang chuyển hóa thành một xứ văn minh hơn nên có luật pháp tinh vi hơn. Vì vậy một cuộn băng ghi âm không được đưa vào tòa làm tang chứng, vì là ghi lén. Cuốn băng ghi rõ lời Tổng thống Kuchma chỉ thị cho Bộ trưởng Nội vụ Kravchenko phải "dẹp" Gongadze. Nhưng chẳng cần điều đó người ta cũng nghi ngờ giả thuyết tự sát.
Lý do nghi ngờ" Thứ nhất, nhiều người nghe thấy hai tiếng súng nổ và cảnh sát cũng cho biết Kravchenko tự sát với hai viên đạn và nội một viên cũng đủ kết liễu mạng sống. Như vậy, nạn nhân có biệt tài của Bộ trưởng Georgy Kirpa: bóp cò lần thứ hai sau khi chết. Một biệt tài cộng sản, chết rồi còn gieo rắc cái chết.
Lý do thứ hai, tang lễ của Kravchenko được tổ chức trong thánh đường Chính thống giáo của thủ đô Kiev. Là hệ phái miền Đông của Thiên Chúa giáo, Chính thống giáo cũng có một tôn chỉ chưa hề vi phạm: không làm thánh lễ cho người tự tử. Sinh tử vốn là quyết định của Thiên Chúa. Một là Giáo hội này bị mua chuộc - điều khó tin - hai là hàng giáo phẩm biết rằng Kravchenko không tự sát. Vậy ai đã "tự sát" ông ta"
Tại Ukraine, không ai tin là những người ấy đã tự sát. Thủ tướng Tymoshenko còn tuyên bố thẳng với báo chí, rằng vụ Kravchenko không là tự sát mà chỉ là âm mưu ém tin về vụ ám sát ký giả Gongadze. Nhưng chưa ai có đủ chứng cớ là các nạn nhân đã chết theo kiểu "giết người diệt khẩu".
Trong một băng đảng tội ác, việc thanh toán nhân chứng là chuyện bình thường, có thể hiểu được. Trong một quốc gia, điều ấy cũng có thể xảy ra. Nhưng với nhịp độ dồn dập như tại Ukraine thì mọi người đều cho là hiếm hoi và đáng luận bàn.
Bàn ra sao"
Leonid Kuchma cho người ra tay và ngụy trang ám sát thành tự sát. Ai cũng có thể nghĩ vậy, kể cả giới hữu trách trong chính quyền mới của Tổng thống Viktor Yushchenko và Thủ tướng Yulyia Tymoshenko. Nhưng, đã bàn thì bàn cho tới:
Kuchma có liên hệ đến ngần ấy vụ không" Nếu đã biết rằng Kuchma sẽ ra lệnh giết người để phi tang, vì sao chính quyền mới không có biện pháp bảo vệ các nhân chứng quan trọng như Kravchenko" Có kinh nghiệm cộng sản thì người ta phải nhìn sự thể dưới màu hắc ám còn đen hơn bóng tối.
Ngần ấy nhân vật, như Yushchenbo, Tymoshenko hay Kravcheno đều có liên hệ đến chế độ Kuchma. Yushchenko từng là Thủ tướng, Tymoshenko là Phó Thủ tướng và Bộ trường và Kravchenko là Bộ trưởng của Tổng thống Kuchma. Họ đều biết nhiều bí mật và có khi còn dính dáng đến nhiều chuyện mờ ám của chế độ Kuchma. Giứt dây sẽ động rừng nên cả hai phe cũ mới - Kuchma và Yushchenko - có khi lại nhất trí một điềøu: cho nổ cầu chì phía dưới để phía trên khỏi bị điện giựt. Nhân danh ổn định và chuyển tiếp ôn hòa, cho "tự sát" Kravchenko để nhiều bí mật khác của thời "tiền-cách mạng" khỏi bị tiết lộ.
Giả thuyết đầy chất gian hùng cộng sản này không phải vô lý, vì vậy Kravchenko mới không được bảo vệ đúng mức sau khi các nhân vật kia đã bị "tự sát".
Tuy nhiên, dù ma quỷ cỡ vậy trong luận đoán, ta cũng thấy Tổng thống Yuschenko có lập trường tương đối ôn hòa và muốn hàn gắn những rạn nứt chết người trong hệ thống chính trị Ukraine để tiến tới tương lai, ngược lai, Thủ tướng Tymoshenko quyết liệt đòi truy tố Kuchma bằng mọi giá.
Nếu quả là có âm mưu cắt dây để khỏi động rừng thì mâu thuẫn sẽ có ngày bùng nổ giữa đương kim Tổng thống và Thủ tướng Ukraine.
Chẳng hạn như sẽ phanh phui và điều tra về tham nhũng hay tội ác của chế độ cũ đến cỡ nào. Giả thuyết này chỉ có thể kiểm nghiệm trong tương lai.
Trong khi chờ đợi, ta nên nhớ tới chân lý của Shanransky và chờ đợi nhiều vụ "tự sát" khác, có thể tiến hành khéo léo hơn. Chẳng hạn như chỉ bằng một viên đạn .
Suy như vậy thì ta cũng nên chờ đợi một dịch "tự sát" tại Việt Nam, từ nay cho đến Đại hội đảng khóa 10 vào năm tới và trong nhiều năm sau đó. Cho đến nay, mới chỉ có một cựu Giám đốc cảng hàng không miền Trung là Nguyễn Lai tự sát, bằng cách tự thiêu, vào cuối tháng Hai vừa qua.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình