Trump gỡ bức tường ngăn nhà thờ và nhà nước để thượng tôn Cơ Đốc giáo. Cưỡng bách giáo dục Kinh Thánh vào trường học và quân đội.
Một mục tiêu lớn của Trump là xóa sổ bức tường ngăn cách nhà thờ và nhà nước, và khi phá gỡ bức tường xong là mở chiến dịch nhồi sọ tôn giáo các thế hệ trẻ, theo bản tin hôm 15/2/2026 từ CNN tựa đề "Trump has chipped away at the long-standing wall between church and state. It’s just the beginning" (Trump đã từng bước phá vỡ bức tường lâu đời giữa nhà thờ và nhà nước. Đây mới chỉ là sự khởi đầu).
Tóm lược:
- Đức tin trong chính sách: Dưới thời Trump, các cuộc họp và hoạt động của chính phủ ngày càng có nhiều lời cầu nguyện Cơ đốc giáo, các câu Kinh Thánh và các sáng kiến tôn giáo, báo hiệu một sự phục hưng tôn giáo có hệ thống.
- Ủy ban Tự do Tôn giáo (Religious Liberty Commission): Một hội đồng do Dan Patrick, Ben Carson và Paula White đứng đầu nhằm mục đích mở rộng vai trò của tôn giáo trong đời sống công cộng, thách thức các hạn chế của nhà nước và ảnh hưởng đến tiền lệ của Tòa án Tối cao về Tu chính án thứ nhất.
- Tác động văn hóa: Các nhà phê bình cảnh báo rằng cách tiếp cận này có nguy cơ thượng tôn Cơ đốc giáo, làm mờ ranh giới giữa nhà thờ và nhà nước, trong khi những người ủng hộ coi đó là việc khôi phục tự do tôn giáo ở Mỹ.
Thoạt nhìn, cuộc họp tháng 12/2025 của một hội đồng chính phủ ít được biết đến trông giống như công việc hành chính thông thường.
Nhưng sau đó, hội đồng cố vấn của Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng (CFPB: Consumer Financial Protection Bureau) đã mở đầu phiên họp theo một cách bất thường: bằng một lời cầu nguyện Cơ đốc giáo.
Lời chúc phúc được một quan chức Nhà Trắng đọc. Theo hai nguồn tin tham dự cuộc họp, vị quan chức này đã nói: “Cảm ơn Chúa vì Con Ngài, Chúa Giê-su, người đã chết vì tội lỗi của chúng ta”.
Dưới thời Tổng thống Donald Trump, những khoảnh khắc như thế này, hiếm hoi trong các chính quyền gần đây, đang trở nên phổ biến. Một loạt các sáng kiến về tôn giáo do Nhà Trắng khởi xướng đã dẫn đến sự phục hưng tôn giáo có hệ thống trong hoạt động, văn hóa và chính sách của chính phủ.
Người dân Mỹ được khuyến khích cầu nguyện một giờ mỗi tuần. Một số cơ quan chính phủ đã mở đầu các cuộc họp bằng lời cầu nguyện hoặc tổ chức các buổi lễ tôn giáo thường xuyên. Các câu Kinh Thánh và hình ảnh Kitô giáo hiện xuất hiện trên các tài khoản mạng xã hội chính thức của chính phủ.
Những thay đổi này — chủ yếu mang tính chất Kitô giáo — đã được các tổ chức bảo thủ hoan nghênh, những tổ chức đã đấu tranh hàng thập niên chống lại một chính phủ ngày càng thế tục hóa, trong khi lại gây lo ngại cho những người bảo vệ lâu năm nguyên tắc tách biệt nhà thờ và nhà nước.
Cả những người ủng hộ và chỉ trích đều cho rằng bước ngoặt tôn giáo này ít có tiền lệ trong thời hiện đại — và đây có thể chỉ là sự khởi đầu.
Kể từ năm ngoái, các nhà lãnh đạo liên tôn giáo, các nhà hoạt động pháp lý tôn giáo và các đồng minh chính trị thân cận của tổng thống đã đặt nền móng cho việc mở rộng vai trò của tôn giáo trong đời sống công cộng.
Đến mùa hè này, nhóm này — Ủy ban Tự do Tôn giáo của Trump — dự kiến sẽ đưa ra một kế hoạch chi tiết về những thay đổi chính sách có thể định nghĩa lại ranh giới giữa chính phủ và tôn giáo trong đời sống Mỹ.
“Chúng ta phải đưa tôn giáo trở lại nước Mỹ,” Trump nói với ủy ban năm ngoái. “Đưa nó trở lại mạnh mẽ hơn bao giờ hết.”
Các cuộc thảo luận của ủy ban về cách thực hiện nhiệm vụ của Trump bao gồm việc tích cực theo đuổi hành động pháp lý chống lại chính quyền tiểu bang và địa phương bị cáo buộc ngăn chặn việc thể hiện tôn giáo và giữ lại nguồn tài trợ liên bang cho các trường học từ mẫu giáo đến lớp 12 bị coi là thù địch với đức tin. Điều này phản ánh áp lực mà Trump đã áp dụng đối với các trường đại học bị cáo buộc không bảo vệ sinh viên Do Thái khỏi sự phân biệt đối xử.
Họ cũng đã xem xét các cách để khuyến khích Tòa án Tối cao xem xét lại tiền lệ đã có từ nhiều thập niên trước liên quan đến điều khoản thiết lập tôn giáo của Tu chính án thứ nhất, điều khoản cấm chính phủ Hoa Kỳ thiết lập một tôn giáo nhà nước hoặc ưu tiên một tôn giáo này hơn các tôn giáo khác.
Mặc dù ủy ban có đại diện từ nhiều tôn giáo khác nhau, và cộng đồng Do Thái và Hồi giáo cũng tham gia, nhưng những quan điểm mạnh mẽ nhất lại nghiêng về phía quan điểm bảo thủ trong Cơ đốc giáo.
Một số thành viên – bao gồm cả Trump – đã than thở về sự suy giảm vai trò của Kinh Thánh trong trường học.
Một thành viên khác, nhà tâm lý học truyền hình Phil McGraw, được biết đến với biệt danh “Tiến sĩ Phil”, đã mô tả công việc của ủy ban bằng những từ ngữ thẳng thắn hơn.
“Chúng ta đang ở trong một cuộc chiến tôn giáo và văn hóa, và mỗi người trong chúng ta đều là một chiến binh,” McGraw, một người bạn thân của Trump, nói trong một cuộc họp hồi tháng 9. “Không ai có thể đứng ngoài cuộc.”
Một môi trường mới
Các đời tổng thống trước đây đã chứng kiến những thời kỳ phục hưng tôn giáo trong chính phủ, chẳng hạn như khi Dwight Eisenhower ký các điều khoản bổ sung cụm từ “dưới sự che chở của Chúa” vào Lời tuyên thệ trung thành và “Chúng ta tin vào Chúa” vào tiền giấy.
Nhưng Randall Balmer, giáo sư lịch sử tôn giáo Mỹ tại Đại học Dartmouth, cho biết ông không thể nhớ bất kỳ chính quyền nào đã theo đuổi một nỗ lực rộng lớn và có chủ đích như vậy để đưa tôn giáo vào chính phủ và đời sống hàng ngày.
Balmer cho rằng việc đa số chính trị “ra lệnh cho mọi người khác về cách họ cư xử và thậm chí cả cách họ tin tưởng” là điều đáng lo ngại.
Trong một tuyên bố với CNN, phát ngôn viên Nhà Trắng Taylor Rogers cho rằng cựu Tổng thống Joe Biden “đã sử dụng toàn bộ sức mạnh của chính phủ liên bang để chống lại những người có tín ngưỡng”. Bà nói rằng những nỗ lực của Trump sẽ “bảo vệ tự do tôn giáo và loại bỏ sự thiên vị chống tôn giáo vốn đã ăn sâu trong chính phủ liên bang”.
Ủy ban Tự do Tôn giáo là một bước tiến quan trọng trong nỗ lực đó. Ông Trump đã thành lập ủy ban này năm ngoái để xác định các “mối đe dọa” đối với tự do tôn giáo trên khắp các tín ngưỡng. Ủy ban do Phó Thống đốc Texas Dan Patrick đứng đầu và bao gồm cựu Bộ trưởng Bộ Nhà ở và Phát triển Đô thị Ben Carson, cố vấn tôn giáo lâu năm của ông Trump Paula White, và giáo sĩ Do Thái chính thống kiêm nhà văn Meir Soloveichik, cùng một số người khác.
Các cuộc họp của ủy ban đã có sự tham gia của những người Mỹ thuộc các tín ngưỡng khác nhau làm chứng rằng các thể chế chính phủ đã xâm phạm đến các hoạt động tôn giáo của họ, bao gồm cả những thách thức mà người Hồi giáo, người Do Thái, người Sikh và người Hindu phải đối mặt.
Những người ủng hộ hy vọng những thay đổi của ủy ban sẽ tạo ra những tác động lâu dài mà các chính quyền tương lai khó có thể đảo ngược.
“Chúng ta đã rơi vào thói quen xấu” khi sử dụng Tu chính án thứ nhất để “dập tắt mọi biểu hiện tôn giáo trong không gian công cộng”, Mark Rienzi, chủ tịch của Quỹ Becket về Tự do Tôn giáo, một công ty luật chuyên về kiện tụng các vụ việc liên quan đến tôn giáo, cho biết.
Những người chỉ trích phản bác rằng các hành động của chính quyền vượt ra ngoài việc bảo vệ quyền tự do ngôn luận được hiến pháp bảo vệ và có nguy cơ ủng hộ một tôn giáo. Brian Kaylor, một mục sư Baptist và tác giả của các cuốn sách về giao tiếp tôn giáo, cho biết chính quyền dường như đang nhấn mạnh Cơ Đốc giáo hơn tất cả các tôn giáo khác.
Ông lưu ý rằng hai buổi lễ liên tôn do Bộ Lao động tổ chức năm ngoái bao gồm các bài đọc Kinh Thánh và các bài hát, nhưng không có từ các tôn giáo khác, chẳng hạn.
“Tôi rất lo ngại về việc hợp nhất nhà thờ và nhà nước vì điều đó chưa bao giờ tốt cho nhà thờ,” ông nói. “Nó biến đức tin thành một công cụ chính trị và cuối cùng sẽ khiến mọi người xa rời nhà thờ.”
Các thành viên ủy ban thường xuyên mô tả Hoa Kỳ là một quốc gia Cơ Đốc giáo. Trong cuộc họp đầu tiên, Patrick, chủ tịch ủy ban, khẳng định rằng những người sáng lập đất nước “đã xây dựng một chính phủ dựa trên Kinh Thánh.”
Một số người đã nói rõ hơn về vai trò mà họ tin rằng Cơ Đốc giáo nên đóng trong đời sống công dân Mỹ.
“Bạn không thể có nước Mỹ, bạn không thể có một quốc gia tự trị, nếu không có sự thể hiện mạnh mẽ của đức tin Cơ Đốc giáo trong dân chúng,” thành viên ủy ban Eric Metaxas, một tác giả và người dẫn chương trình podcast bảo thủ, nói. “Điều đó là không thể.”
Những rạn nứt bắt đầu xuất hiện: một người Công giáo lương thiện bị sa thải
Cho đến tuần trước, các cuộc họp của ủy ban hầu như không thu hút sự chú ý của công chúng. Nhưng vào thứ Hai, một phiên điều trần về chủ nghĩa bài Do Thái đã trở nên căng thẳng sau khi một ủy viên, cựu thí sinh cuộc thi sắc đẹp Carrie Prejean Boller, chất vấn các diễn giả người Do Thái về niềm tin của họ và cuộc chiến của Israel chống lại Hamas.
Những phát ngôn của Boller nhanh chóng bị lên án trên mạng, và Patrick đã thông báo sa thải bà vào thứ Tư.
“Không thành viên nào của ủy ban có quyền lợi dụng phiên điều trần cho chương trình nghị sự cá nhân và chính trị của họ về bất kỳ vấn đề nào,” Patrick viết trên X.
Ngày hôm sau, Boller cho biết bà vẫn giữ nguyên quan điểm của mình và khẳng định chỉ có Trump mới có quyền cách chức bà. Bà tuyên bố sẽ có mặt tại phiên điều trần tháng 3/2026 và nói rằng nỗ lực cách chức bà “mâu thuẫn với sứ mệnh” của ủy ban là bảo vệ tự do tôn giáo, “bao gồm cả tự do của những người Công giáo sùng đạo như tôi, những người phản đối chủ nghĩa phục quốc Do Thái.”
Nhà Trắng không trả lời các câu hỏi của CNN về tình trạng của Boller trong ủy ban, nhưng một người quen thuộc với vấn đề này đã xác nhận bà đã chính thức nhận được thông báo chấm dứt hợp đồng.
Các khuyến nghị từ ủy ban, trực thuộc Bộ Tư pháp, không mang tính ràng buộc, và có khả năng một số đề xuất sẽ cần sự chấp thuận của Quốc hội. Tuy nhiên, ảnh hưởng của ủy ban dường như đã bắt đầu thể hiện rõ.
Cưỡng bách giáo dục Kinh Thánh vào trường học và quân đội
Đầu tháng này, Bộ Giáo dục đã cảnh báo các trường học rằng họ có thể bị mất kinh phí nếu có chính sách cấm học sinh, giáo viên và nhân viên cầu nguyện, theo hướng dẫn mới được cơ quan này ban hành và CNN thu được.
Một cách tiếp cận gần như tương tự để trừng phạt các trường học đã được đề xuất trong phiên điều trần tháng 9 của ủy ban.
Vào tháng 12, ủy ban đã tranh luận về cách khôi phục đức tin trong quân đội Hoa Kỳ. Một số thành viên đề xuất mở rộng quyền hạn cho các tuyên úy và khôi phục việc cầu nguyện.
Một tuần sau, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã tổ chức một buổi lễ cầu nguyện Giáng sinh và công bố kế hoạch “khôi phục vai trò của các tuyên úy đáng kính như những trụ cột đạo đức của lực lượng chiến đấu của chúng ta”.
Kelly Shackelford, một thành viên của ủy ban, nói với CNN rằng ông tin rằng các cuộc thảo luận của nhóm đang thúc đẩy sự thay đổi.
“Chúng tôi đang phát hiện ra các vấn đề ở mọi lĩnh vực — trong trường học, đại học, cơ quan chính phủ, khu vực tư nhân, chăm sóc sức khỏe, quân đội và nhiều lĩnh vực khác nữa,” Shackelford, chủ tịch của Viện First Liberty, một nhóm pháp lý tập trung vào các vụ án tôn giáo, cho biết.
Ủy ban và công việc của nó phản ánh những thay đổi rộng lớn hơn giữa tôn giáo và chính phủ liên bang mà chính quyền Trump đang thực hiện. Bên cạnh ủy ban, chính quyền đã định hình lại các văn phòng dựa trên tôn giáo tại các cơ quan, vốn truyền thống hoạt động để liên kết với các tổ chức từ thiện tôn giáo. Dưới thời Trump, các văn phòng này hiện được giao nhiệm vụ nhấn mạnh quyền tự do thực hành tôn giáo, bao gồm việc giới thiệu các buổi cầu nguyện hàng tháng tại một số cơ quan.
Vào tháng 7, văn phòng nhân sự Nhà Trắng đã ban hành hướng dẫn mới khuyến khích các nhân viên liên bang nói về đức tin và trưng bày các biểu tượng tôn giáo tại nơi làm việc. Bản ghi nhớ cũng cho phép các bác sĩ tại các bệnh viện Cựu chiến binh cầu nguyện cùng hoặc cho bệnh nhân. Riêng biệt, Sở Thuế vụ (IRS) cho biết họ sẽ không thực thi điều khoản có từ nhiều thập niên trước cấm các nhà thờ ủng hộ các ứng cử viên chính trị như một điều kiện để duy trì tình trạng miễn thuế.
Một số nhân viên liên bang nói với CNN rằng họ ngày càng cảm thấy không thoải mái với sự ảnh hưởng của tôn giáo đang xuất hiện trong công việc của họ. Các nhân viên tham dự cuộc họp của Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng lưu ý rằng lời cầu nguyện mở đầu được liệt kê trong chương trình nghị sự của cuộc họp, khiến việc tham gia trở nên bắt buộc. Một trong những nhân viên cho biết họ thấy thông điệp Cơ đốc giáo không phù hợp trong môi trường chính phủ. “Cầu nguyện là một phần cuộc sống của tôi, tuy nhiên tôi cảm thấy vô cùng khó chịu,” người này nói. Họ yêu cầu giấu tên vì sợ bị trả thù.
Những người phản đối nhìn nhận rõ ràng về những gì có thể xảy ra.
“Chúng ta đang ở giai đoạn đầu,” Rachel Laser, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành của Americans United for Separation of Church and State, nói, “nhưng đây là một nỗ lực hoạch định chính sách.”
Ngay cả một số người ủng hộ công việc của ủy ban cũng nói rằng họ hy vọng báo cáo cuối cùng sẽ không ưu tiên một tôn giáo nào hơn những tôn giáo khác.
“Báo cáo cần phải đề cập đến việc bảo vệ tự do tôn giáo của tất cả các tín ngưỡng,” Kim Colby, luật sư của Trung tâm Luật và Tự do Tôn giáo (Center for Law and Religious Freedom) thuộc Hiệp hội Luật Cơ đốc giáo (Christian Legal Society), nói.
“Ngay cả hầu hết các tín đồ Cơ đốc giáo bảo thủ cũng nhận ra rằng nếu có một tôn giáo không được bảo vệ, thì trên thực tế không có tôn giáo nào được bảo vệ cả.”
Những thay đổi pháp lý và tương lai
Khi các sáng kiến về tôn giáo của Trump đang được thực thi, cơ sở pháp lý về tôn giáo trong chính phủ đang thay đổi.
Trong thập niên qua, Tòa án Tối cao, dưới sự lãnh đạo của đa số thẩm phán bảo thủ, đã tạo điều kiện dễ dàng hơn cho các nhóm tôn giáo xin trợ cấp chính phủ và các trường học dựa trên tín ngưỡng nhận được tài trợ công. Tòa án đã thể hiện sự ủng hộ đối với việc thể hiện đức tin một cách công khai hơn, chẳng hạn như đứng về phía một huấn luyện viên bóng đá trường trung học bị sa thải vì cầu nguyện trên sân cùng các cầu thủ và ngăn chặn việc dỡ bỏ một cây thánh giá lớn trong công viên tưởng niệm cựu chiến binh ở Maryland.
Trên con đường đó, tòa án đã dần từ bỏ các tiêu chí lâu đời được sử dụng để xác định liệu các hành động của chính phủ có vi phạm Điều khoản Thiết lập Tôn giáo của Tu chính án thứ nhất hay không (rằng “Quốc hội không được ban hành luật nào liên quan đến việc thiết lập tôn giáo”), đặt trọng tâm lớn hơn vào việc đáp ứng các mục tiêu tôn giáo.
Tại một cuộc họp năm ngoái, trước khi bị bãi nhiệm, bà Boller đã đánh giá sự phát triển của tòa án và tuyên bố: “Giờ là lúc chúng ta có nhiều quyền hơn bao giờ hết với tư cách là những người theo đạo Cơ đốc.”
Trong bối cảnh này, các cuộc họp của ủy ban thường xuyên chuyển sang thảo luận về việc chính quyền Trump nên tận dụng tình hình mới này như thế nào.
Nicole Garnett, giáo sư luật tại Đại học Notre Dame, đã làm chứng vào tháng 9 rằng chính quyền Trump nên “hành động ngay lập tức” chống lại các luật hiện hành của tiểu bang và liên bang vi phạm các tiêu chuẩn mới của Tòa án Tối cao.
Những người khác muốn tiến xa hơn.
“Nói thẳng ra, tôi nghĩ đã đến lúc phải phá tan cánh cửa mục nát đang ngăn cản tôn giáo tham gia vào không gian công cộng,” Gerard Bradley, đồng giám đốc của tổ chức đào tạo pháp lý bảo thủ James Wilson Institute, nói.
Bradley khẳng định rằng Tòa án Tối cao đã “mở đường” cho chính phủ thúc đẩy tôn giáo như một “lợi ích chung”.
Cách lập luận đó khiến các nhà phê bình lo ngại.
Kaylor, mục sư và học giả thuộc giáo phái Baptist, cảnh báo: “Việc nhà nước thiết lập tôn giáo như vậy là mối đe dọa đối với các lý tưởng dân chủ, lực lượng lao động và quốc gia đa nguyên, và sự thiêng liêng của việc thờ phượng Kitô giáo.”
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình