Ở Anh, các thuyết âm mưu thậm chí đã lan truyền trên truyền hình chính thống, khiến các đài truyền hình và Ofcom phải báo động. Hình nguồn: Neil Hall/EPA/Shutterstock
Một nghiên cứu mới cho thấy những người tin rằng đại dịch COVID-19 là một trò lừa bịp có xu hướng tin vào tất cả các loại thuyết âm mưu khác.
Các nhà nghiên cứu đã công bố phát hiện của họ vào ngày 26 tháng 10 trên tạp chí PLOS One, cho rằng việc nghĩ rằng số ca tử vong do COVID-19 đã bị phóng đại hoặc Trung Quốc đã cố tình phát tán hoặc chế tạo vi-rút cho các mục đích bất chính, là một loại thuốc cửa ngõ dẫn đến niềm tin vào các thuyết âm mưu khác.
Các thuyết âm mưu cho rằng các nhóm mờ ám đang bí mật lên kế hoạch cho các âm mưu quy mô lớn có ảnh hưởng đến công chúng. Các thuyết này bao gồm từ niềm tin rằng người ngoài hành tinh trên UFO tạo ra các vòng tròn cây trồng cho đến ý tưởng hoang đường và vô căn cứ rằng cuộc đổ bộ lên mặt trăng là giả mạo.
Do đó, đại dịch COVID-19 là cơn bão hoàn hảo để tạo ra các thuyết âm mưu, các tác giả nghiên cứu gợi ý.
Các nhà nghiên cứu viết trong báo cáo: “Thiệt hại lan rộng do đại dịch COVID-19 gây ra đã làm gia tăng sự lo lắng, bất an, cảm giác bất lực của mọi người và tạo ra xích mích giữa các thành viên của các nhóm xã hội khác nhau”. "Những điều kiện như vậy đại diện cho một công thức gần như là lý tương cho sự phổ biến của các thuyết âm mưu."
Trong nghiên cứu mới, các nhà nghiên cứu đã xem xét hai cuộc khảo sát. Trong lần đầu tiên, họ đã khảo sát khoảng 500 người ở Hoa Kỳ vào tháng 6 năm 2020, hỏi những người tham gia về niềm tin thuyết âm mưu của họ nói chung và niềm tin của họ vào thuyết âm mưu COVID-19 nói riêng. Các tác giả nghiên cứu sau đó đã theo dõi và tìm hiểu về những người đó sáu tháng sau đó.
Những người tham gia tin rằng "COVID-19 được cố tình đưa vào thế giới với mục đích đen tối" hoặc "mức độ nghiêm trọng của COVID-19 đã được phóng đại" có nhiều khả năng tin rằng cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2020 có gian lận hoặc để tán thành những người khác. Các giả thuyết, chẳng hạn như “một số vụ nhìn thấy UFO và tin đồn được lên kế hoạch hoặc dàn dựng nhằm đánh lạc hướng công chúng khỏi sự tiếp xúc thực sự với người ngoài hành tinh.” Mối tương quan này được duy trì ngay cả khi các nhà nghiên cứu kiểm soát định hướng chính trị cơ bản.
Trong cuộc khảo sát thứ hai, các nhà nghiên cứu đã yêu cầu hơn 2,000 người ở Vương quốc Anh đánh giá mức độ đồng ý của họ với nhận định sau: “Tôi nghĩ rằng có nhiều điều rất quan trọng xảy ra trên thế giới mà công chúng không bao giờ được thông báo,” như một đại diện cho xu hướng tin vào các thuyết âm mưu của họ. Tại thời điểm thứ hai, họ yêu cầu mọi người chứng thực niềm tin của họ vào các thuyết âm mưu về COVID-19.
Sau đó, họ hỏi những người tham gia câu hỏi đầu tiên theo nhiều đợt theo thời gian. Cũng giống như trong cuộc khảo sát đầu tiên, niềm tin vào các thuyết âm mưu về COVID-19 đã dự đoán sự gia tăng tư duy theo chủ nghĩa âm mưu nói chung với sự gia tăng niềm tin vào thuyết âm mưu thứ hai.
Các phát hiện ủng hộ quan điểm cho rằng các thuyết âm mưu về COVID-19 có thể đóng vai trò là cửa ngõ dẫn đến những niềm tin kỳ lạ khác, nhưng cần nghiên cứu thêm để đánh giá xem liệu tác động tương tự có đúng với các thuyết âm mưu khác hay không, chẳng hạn như quan điểm cho rằng vụ tấn công 11/9 là giả mạo.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình