PHÁ SẢN: Trump siết người làm thủ công Mỹ: Thuế quan làm tất cả chúng tôi phá sản
Bản tin của phóng viên Fiona Harrigan trên báo Reason hôm Thứ Năm 28/8/2025, nhan đề "'Tariffs Will Simply Put Us All Out of Business': Trump's Trade War Is Crushing American Crafters" ("Thuế quan sẽ chỉ khiến tất cả chúng tôi phá sản": Cuộc chiến thương mại của Trump đang bóp nghẹt người làm thủ công Mỹ).
Khi thuế quan của Tổng thống Donald Trump khiến cuộc sống của người Mỹ trở nên kém khả năng chi trả và ít dự đoán hơn, chúng cũng đang đe dọa làm cho nó kém sáng tạo hơn. Các cửa hàng thủ công của Mỹ đang phải vật lộn để theo kịp các chính sách thương mại luôn thay đổi, khiến các sản phẩm sản xuất ở nước ngoài mà họ bày bán trở nên đắt hơn và khó tiếp cận hơn. Nhiều công ty cung cấp vật liệu thủ công nước ngoài hiện không thể vận chuyển đến người tiêu dùng Mỹ.
Dana Chadwell thành lập Công ty Sợi Chattanooga Yarn Company ba năm trước khi cô "nhận thấy một khoảng trống trên thị trường địa phương mà các cửa hàng lớn như JoAnn, Michael's và Hobby Lobby không đáp ứng được." Cô hình dung "một nơi để tìm những sợi len đẹp dùng đan và móc bằng tay, và một nơi để xây dựng cộng đồng xung quanh việc làm len." Đây là một dự án thành công "cả về khía cạnh kinh doanh lẫn cộng đồng" và "tôi thực sự đang sống trong mơ ước của mình", Chadwell giải thích—nhưng thuế quan đã đẩy cửa hàng của cô vào một thế giới bất định.
Theo Chadwell, hơn 90% nguồn sản phẩm của cô đã bị ảnh hưởng bởi thuế quan. "Tất cả các nhà cung cấp của tôi, trừ một người, từ lớn đến nhỏ, đều đã tăng giá," cô tiếp tục. Vì tình hình thuế quan quá khó lường... nên việc lập kế hoạch dài hạn là không thể.
"Tôi cảm thấy như mình đang ở trong trạng thái phản ứng hơn là chủ động," Chadwell nói.
Từ kim đan nhôm đến vải may in, đến các chai sơn dầu, những người làm thủ công của Mỹ làm việc với nhiều loại vật liệu được sản xuất ở nước ngoài. Điều đó khiến họ đặc biệt dễ bị tổn thương trước cuộc chiến thương mại của Trump.
Theo Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, hàng nhập cảng từ châu Âu hiện đang phải chịu thuế quan 15%, và mặc dù thuế quan cao ngất ngưởng đối với hàng nhập cảng từ Trung Quốc đã tạm dừng cho đến giữa tháng 11, chúng vẫn ở mức 57,6%. Tệ hơn nữa, Trump đang loại bỏ việc miễn trừ quy chế "de minimis", cho phép hàng hóa trị giá dưới 800 đô la Mỹ được nhập vào Mỹ mà không phải chịu thuế. Cả những người làm đồ thủ công nghiệp nghiệp dư lẫn các cửa hàng thủ công nhộn nhịp đều sẽ thấy chi phí của họ tăng lên.
Chadwell đã mua sắm tất cả các mặt hàng cho mùa thu năm 2025 vào mùa xuân vừa qua – điều mà cô cho là điển hình của các cửa hàng len. "Hãy nghĩ xem kể từ đó đã có bao nhiêu thay đổi về thuế quan," cô chỉ ra. Tình hình cực kỳ hỗn loạn. Không có hy vọng lập kế hoạch dài hạn, cô quyết định mua nhiều hàng tồn kho hơn bình thường để cố gắng khóa lại "chi phí thấp hơn, trước thuế quan". Là chủ doanh nghiệp, cô không có ý định chi tiêu vượt quá khả năng của mình – "Tôi bắt đầu mà không có nợ và dự định sẽ duy trì tình trạng đó," cô giải thích – vì vậy cô đã rút hết quỹ dự phòng "để đặt hàng trước [cho cô]."
Chadwell đã thông báo với khách hàng rằng họ có thể mong đợi giá cao hơn bắt đầu từ mùa thu này. "Tôi đơn giản là không thể 'nuốt' được thuế quan với tư cách là một doanh nghiệp nhỏ," cô nói. Cô ấy đã ngừng bán một số sản phẩm nhất định "do chi phí tăng do thuế quan" và cố gắng dự trữ các mặt hàng giá thấp hơn "để giúp khách hàng của tôi không vượt quá ngân sách gia đình của họ." Cô đã nhập thêm nhiều loại sợi sản xuất tại Mỹ, nhưng "đó là những loại sợi cao cấp không có thuế, nên chúng là một lựa chọn có giá cao hơn."
Chỉ bán các vật liệu sản xuất tại Mỹ không phải là một lựa chọn khả thi đối với hầu hết các cửa hàng thủ công. "Thuế quan cũng ảnh hưởng đến các loại sợi sản xuất tại Mỹ," Fibre Space, một cửa hàng sợi ở Alexandria, Virginia, chỉ ra. Đó là vì "hàng hóa sản xuất tại Mỹ vẫn phụ thuộc vào vật liệu sản xuất ở các nước khác. "Sợi" là một sản phẩm nông nghiệp," Chadwell nhận xét, "vì vậy một số loại cây trồng và vật nuôi nhất định tạo ra sợi tốt nhất trong những điều kiện khí hậu rất cụ thể mà không nhất thiết phải có ở Hoa Kỳ. Trong khi đó, "kim, chỉ, đồ lặt vặt, [và] túi... chỉ có thể sản xuất với giá cao hơn nhiều" ở đây.
Cửa hàng thủ công Joann, từ lâu là điểm dừng chân đầu tiên của những người làm thủ công tiết kiệm hoặc những người muốn thử một sở thích mới, đã đóng cửa vào tháng 5. Nhiều cửa hàng thủ công "đã bắt đầu cố gắng mang về các sản phẩm với mức giá phải chăng hơn để phục vụ" những khách hàng đó, theo Abby Glassenberg, đồng sáng lập và chủ tịch của Craft Industry Alliance, một hiệp hội thương mại dành cho các doanh nghiệp thủ công. Nhưng với thuế quan, điều đó cũng trở nên khó khăn hơn, vì nhiều nguồn cung thân thiện với ngân sách đó được sản xuất ở nước ngoài.
Khi miễn trừ "de minimis" hết hạn vào hôm thứ Sáu, ngay cả các đơn hàng hàng hóa nhỏ cũng sẽ phải chịu thuế quan theo quốc gia. Theo dữ liệu của Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ, 1,36 tỷ gói bưu kiện đủ điều kiện được miễn thuế đã đến trong năm 2024, theo báo cáo của Eric Boehm từ Reason. Một số công ty vận chuyển châu Âu, bao gồm DHL, Royal Mail của Anh và La Poste của Pháp, đã thông báo rằng họ sẽ tạm dừng vận chuyển đến Mỹ, "với lý do chính sách mơ hồ và cần thiết phải thiết lập các hệ thống hậu cần hoàn toàn mới", NPR đưa tin. Các công ty bưu chính Đan Mạch, Thụy Điển, Ý và Áo cũng đã tạm dừng các lô hàng đi Mỹ.
Ngay cả trước khi những quyết định đó ngăn cản các nhà cung cấp châu Âu bán sản phẩm của họ cho những người làm thủ công ở Mỹ, một số công ty đã cắt giảm đơn đặt hàng đến Hoa Kỳ. Thương hiệu len nổi tiếng của Đan Mạch Knitting for Olive đã thông báo rằng họ sẽ chỉ vận chuyển đến các cửa hàng len ở Mỹ – không trực tiếp đến các thợ thủ công cá nhân – do chính sách thương mại của Hoa Kỳ. Cửa hàng thủ công Wool Warehouse của Anh đã tạm ngừng tất cả các lô hàng đến Mỹ vào ngày 21 tháng 8. "Rõ ràng đây không phải là điều chúng tôi muốn làm," cửa hàng giải thích, gọi doanh số bán hàng tại Mỹ là "một phần quan trọng trong hoạt động kinh doanh của chúng tôi." Nhưng "mức phí phụ trung bình có thể xảy ra sẽ ở mức khoảng 50% mỗi đơn hàng". Cửa hàng dự đoán rằng ít khách hàng sẵn sàng trả phí đó khi nhận hàng, dẫn đến "một lượng lớn bưu kiện không được giao bị trả lại cho chúng tôi".
"Đại đa số" các doanh nghiệp trong ngành thủ công của Mỹ là các doanh nghiệp nhỏ, theo lời Glassenberg. Nhiều người dựa vào việc miễn trừ "de minimis" để đặt các đơn hàng bán buôn nhỏ nhằm mua các bộ phận cấu thành nên các bộ dụng cụ thủ công và sản phẩm thủ công. "Thực tế là chuỗi cung ứng ở Mỹ hiện tại không đủ mạnh để cung cấp những mặt hàng đó," cô tiếp tục.
Một số người làm thủ công sẽ tìm cách thích ứng. Glassenberg nhận thấy sự quan tâm ngày càng tăng đối với các xưởng sửa chữa và các trung tâm tái sử dụng sáng tạo, nơi bán các vật liệu thủ công đã qua sử dụng. Trong các diễn đàn trực tuyến về thuế quan, những người đan và móc len dự đoán rằng họ sẽ vượt qua cuộc chiến thương mại bằng cách sử dụng hết số len dự trữ hoặc tháo các dự án trước đây và áo len mua lại để tái sử dụng vật liệu.
Tuy nhiên, những chiến thuật đó bỏ qua nhiều người làm thủ công nghiệp nghiệp dư, những người chỉ muốn mua một chiếc móc len rẻ tiền và một cuộn len acrylic. Điều đó có vẻ nhỏ nhặt, nhưng thuế quan ngăn chặn tất cả các loại giao dịch tự nguyện định hình cuộc sống và văn hóa theo những cách lớn – và thường không đáng chú ý. Điều đó có nghĩa là những cửa hàng sẽ không được mở, những món quà sẽ không được làm thủ công và những sở thích sẽ không được theo đuổi. Và ngay lập tức hơn, thuế quan đang trừng phạt các chủ doanh nghiệp muốn giúp người Mỹ lấp đầy cuộc sống của họ bằng sự sáng tạo hơn.
"Những người chúng tôi đang điều hành cửa hàng của mình như một doanh nghiệp có lợi nhuận rất lo lắng nhưng cũng rất bực bội vì chúng tôi cảm thấy như mình không có quyền kiểm soát số phận của mình," Chadwell nói. "Có một điểm mà thuế quan sẽ khiến tất cả chúng ta phá sản bất kể chúng ta quản lý cửa hàng của mình tốt đến đâu."
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình