Người Nga tỵ nạn chính trị lo sợ chính phủ Trump bàn giao họ cho chế độ Putin
Nếu bạn là người tỵ nạn chính trị Việt Nam đã may mắn nhập tịch Hoa Kỳ, hay ít nhất đã có thẻ xanh, hãy tin đó là may mắn khó gặp trong thời kỳ này. Bài viết sau đây dịch từ bản tin của Maria Danilova in trên báo The Japan Times ngày 18/9/2025, nhan đề "'I don't cry anymore': In U.S. jail, Russian dissidents fear deportation" ('Tôi không khóc nữa': Trong nhà tù Hoa Kỳ, những người bất đồng chính kiến Nga lo sợ bị trục xuất). Sau đây là bản dịch.
'Tôi không khóc nữa': Trong nhà tù Hoa Kỳ, những người bất đồng chính kiến Nga lo sợ bị trục xuất
Tác giả: Maria DANILOVA
AFP-JIJI - Ngày 18 tháng 9 năm 2025
WASHINGTON – Natalia đã trốn khỏi Nga vì lo sợ bị bắt giữ vì hoạt động đối lập của gia đình và xin tị nạn chính trị tại Hoa Kỳ. Nhưng thay vì được tị nạn, cô lại bị giam giữ hơn một năm, xa cách chồng con và lo sợ bị trục xuất.
Với việc chính quyền Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tăng cường trục xuất như một phần của chiến dịch đàn áp nhập cư toàn diện, các nhà hoạt động nhân quyền cảnh báo rằng việc trục xuất những người bất đồng chính kiến Nga sẽ khiến họ có nguy cơ bị bỏ tù và bị đàn áp ở quê nhà.
"Tôi ủng hộ phe đối lập, tôi ủng hộ các nhà hoạt động đối lập chống lại chế độ của (Tổng thống Nga Vladimir) Putin", Natalia nói trong một cuộc phỏng vấn qua điện thoại từ một trung tâm giam giữ người nhập cư ở tiểu bang Louisiana, miền nam Hoa Kỳ. "Nếu tôi trở về Nga, tôi sẽ bị bắt."
Mặc đồng phục tù nhân màu cam, Natalia ở chung phòng với khoảng 60 phụ nữ khác ngủ trên giường tầng. Phòng tắm và nhà vệ sinh nằm trong cùng một phòng, sau những tấm rèm che không mang lại sự riêng tư hay tránh khỏi mùi hôi thối.
Hàng chục ngàn người Nga đã nộp đơn xin tị nạn chính trị tại Hoa Kỳ, nhiều người trong số họ đã vượt biên giới từ Mexico, kể từ khi Nga xâm lược Ukraine năm 2022 và sau đó là việc Moscow đàn áp những người bất đồng chính kiến.
Theo dữ liệu chính thức, khoảng 85% đơn xin tị nạn của Nga được xét xử vào năm ngoái đã được chấp thuận, nhưng những người bị giam giữ, luật sư và các nhóm nhân quyền cho biết số đơn bị từ chối đã tăng lên trong những tháng gần đây, trong khi những người bị giam giữ bị giam giữ tùy tiện và không được trao cơ hội công bằng để tự bào chữa trước tòa.
Dữ liệu chính thức cho thấy gần 900 người Nga, nhiều người trong số họ là người xin tị nạn, đã bị trục xuất về nước kể từ năm 2022.
Trong số đó có khoảng 100 người đã bị đưa trở lại theo đoàn xe hộ tống vào mùa hè trên hai chuyến bay thuê bao đặc biệt, ngăn cản họ tìm kiếm nơi ẩn náu ở một quốc gia thứ ba, theo nhóm Người Mỹ gốc Nga vì Dân chủ ở Nga (RADR: Russian America for Democracy in Russia) và Ủy ban Phản chiến Nga (RAC: Russian Antiwar Committee).
Những người bị trục xuất đã phải đối mặt với các cuộc thẩm vấn kéo dài khi đến nơi và ít nhất hai người trong số họ đã bị bắt giữ, bao gồm một quân nhân đào ngũ sau cuộc xâm lược Ukraine và một nhà hoạt động đối lập, theo các nhóm này.
"Đó là một thảm họa", Dmitry Valuev, chủ tịch RADR, nói. "Không thể làm như vậy. Họ đang trục xuất những người đang đối mặt với nguy hiểm thực sự ở Nga."
'Cảm giác thất vọng sâu sắc'
Là những nhà hoạt động chính trị lâu năm, Natalia và chồng bà đã vận động cho cố lãnh đạo đối lập Alexei Navalny, người mà tổ chức của ông đã bị đặt ngoài vòng pháp luật và bị tuyên bố là "cực đoan" ở Nga, trong khi những người ủng hộ ông bị đàn áp.
Sau khi cảnh sát khám xét căn hộ của họ bên ngoài Moscow vào năm 2023, chồng của Natalia và con trai tuổi thiếu niên của họ đã bay đến Mexico và vượt biên giới vào Hoa Kỳ.
Tại Hoa Kỳ, họ đã tự thú với cơ quan di trú và được tạm tha để chờ phiên điều trần xin tị nạn chính trị tại một tiểu bang miền Trung Tây.
Natalia theo họ một năm sau đó nhưng cuối cùng vẫn bị giam giữ.
Theo RADR, cô đã ngồi tù gần 1,5 năm, là một trong số khoảng 1.000 công dân Nga bị giam giữ tại các nhà tù di trú trên khắp đất nước.
Các luật sư cho biết các cặp vợ chồng thường bị đưa đến nhà tù ở các tiểu bang khác nhau, thường khiến một trong hai người mất đi một hồ sơ xin tị nạn vững chắc.
Vào tháng 4, một thẩm phán đã bác bỏ đơn xin tị nạn chính trị của Natalia, bất chấp việc gia đình cô đã từng bị bắt vì các cuộc biểu tình chống chính phủ và có tiền sử liên quan đến một nhóm đối lập bị cấm. Cô đã đệ đơn kháng cáo.
"Tôi vô cùng thất vọng, tôi nghĩ rằng có một loại công lý và lý lẽ nào đó ở đây", Natalia nói. "Tôi không bao giờ có thể tin rằng mình sẽ bị đối xử tại tòa giống như ở Nga."
'Hoàn toàn vô nhân đạo'
Một người xin tị nạn người Nga khác bị giam giữ cùng Natalia cũng đã thua kiện và đang chờ bị trục xuất.
Chồng cô, Yuri, đã bị trục xuất trên một chuyến bay thương mại vào mùa hè, sau một năm bị giam giữ, nhưng đã kịp xuống máy bay ở Maroc và mua vé máy bay đến một nước thứ ba.
Tuy nhiên, anh lo lắng rằng vợ mình sẽ không có cơ hội đó, giống như trường hợp của hai chuyến bay trục xuất hàng loạt.
"Thật vô nhân đạo khi không cho người ta cơ hội xuống máy bay", Yuri nói từ một quốc gia Nam Á nơi anh hiện đang ở. "Được thôi, các vị muốn đuổi họ ra khỏi nước Mỹ, nhưng làm thế này thì sao?"
Các quan chức Hoa Kỳ từ chối bình luận về các vụ trục xuất công dân Nga gần đây.
Tại trại giam Louisiana, những ngày tháng thật dài và ảm đạm.
Natalia cho biết các nhân viên an ninh có thể vứt bỏ những đồ đạc ít ỏi của họ hoặc cấm họ dùng khăn để giữ ấm khi đi dạo bên ngoài. Một số người nói rằng họ đang đói và không được chăm sóc y tế đầy đủ.
"Tôi không khóc nữa, tôi biết mình cần phải sống để chứng kiến lời kêu gọi", Natalia nói. "Nỗi buồn lớn nhất của tôi là không thể tham gia vào cuộc sống của các con. Tôi biết chúng cần tôi."
NGUỒN:
'I don't cry anymore': In U.S. jail, Russian dissidents fear deportation - Japan Times
https://www.japantimes.co.jp/news/2025/09/18/world/politics/us-jail-russia-dissident-deportation/
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình