Trump vinh danh bà Miriam Adelson, người tặng Trump 106 triệu đô vận động bầu cử 2024, tặng Trump và Cộng Hòa hơn 600 triệu USD từ 2015, vì tin Trump tận lực cho Israel. Ehud Olmert (cựu thủ tướng Israel 2006-2009) kêu gọi vẫn cần giải pháp 2 nhà nước.
Sau đây là tổng hợp những lời Tổng Thống Trump nói trong diễn văn và tiếp tân ở Quốc hội Israel, và bài nhận định trên báo Independent từ Ehud Olmert (cựu thủ tướng Israel từ năm 2006 đến năm 2009) kêu gọi giải pháp lâu dài là thành lập 2 nhà nước thay vì thỏa thuận hòa bình mong manh.
Trump nói rằng Miriam Adelson, một trong những nhà tài trợ lớn nhất của ông, quan tâm đến Israel hơn là Hoa Kỳ. Tổng thống Trump hôm thứ Hai nói rằng Miriam Adelson, một trong những nhà tài trợ lớn nhất của ông trong chiến dịch tranh cử năm 2024, "yêu" Israel hơn Hoa Kỳ, những nhận xét mà ông đưa ra trong bài phát biểu trước Quốc hội Israel ở Jerusalem.
"Tôi sẽ khiến cô Miriam gặp rắc rối với điều này, nhưng tôi thực sự đã từng hỏi cô ấy một lần, 'Vậy này, cô Miriam ơi, tôi biết cô yêu thương Israel. Cô yêu thích điều gì hơn? Israel. Hoa Kỳ hay Israel? Cô ấy từ chối trả lời. Điều đó có thể có nghĩa là Israel," tổng thống Trump nói.
Người chồng quá cố của Miriam, Sheldon Adelson, cũng là một nhà tài trợ lớn cho các chiến dịch tranh cử tổng thống trước đây của Trump, và Trump đã ghi nhận công lao của cặp vợ chồng này đối với các động thái ủng hộ Israel mà Trump đã thực hiện trong chính quyền đầu tiên của mình, bao gồm cả việc công nhận việc Israel sáp nhập Cao nguyên Golan bị Israel chiếm đóng.
"Miriam và Sheldon sẽ vào văn phòng, họ sẽ gọi cho tôi. Tôi nghĩ họ đã có nhiều chuyến đến Nhà Trắng hơn bất kỳ ai khác mà tôi có thể nghĩ đến. Nhìn cô ấy ngồi đó ngây thơ như vậy, mà trong ngân hàng đã có 60 tỷ đô la rồi... và cô ấy yêu Israel," Trump nói trong bài phát biểu tại Knesset, buổi nói chuyện mà Miriam có mặt. (Lời người dịch: Trump nói trong bài diễn văn theo thì điều kiện, giả như là Sheldon còn sống: Miriam and Sheldon would come into the office, they’d call me...)
"Chồng cô là một người rất hung hăng, nhưng tôi yêu anh Sheldon, anh ta rất ủng hộ tôi. Và anh Sheldon sẽ gọi điện, 'Tôi có thể đến gặp ngài được không?' Tôi nói, 'Sheldon, tôi là tổng thống Hoa Kỳ, không phải vậy đâu. Dù vậy, anh Sheldon đã đến và làm điều tốt. Nhưng họ đã rất có trách nhiệm với rất nhiều thứ, bao gồm cả việc khiến tôi nghĩ về Cao nguyên Golan," Trump nói thêm.
[LND: Trump cũng nói theo thì điều kiện, vì thực tế Sheldon đã chết ngày 11 tháng 1/2021, vài ngày sau bạo loạn 6/1] Tổng thống đã đưa ra những nhận xét tương tự trong chiến dịch tranh cử năm ngoái. "Miriam và Sheldon sẽ đến Nhà Trắng, có lẽ còn nhiều hơn bất kỳ ai khác ngoài những người làm việc ở đó. Và ngay khi tôi cho họ thứ gì đó, luôn luôn là cho Israel, ngay khi tôi cho họ thứ gì đó, họ lại muốn thứ khác. Tôi sẽ nói, 'xin vui lòng cho tôi thêm vài tuần nữa được không?'" ông Trump nói tại Hội nghị thượng đỉnh quốc gia của Hội đồng Israel-Mỹ vào tháng 9 năm 2024.
Câu hỏi: Miriam Adelson, nhà tài trợ ủng hộ Israel mà Trump ca ngợi tại Knesset là ai? Trump nói rằng nhà tài trợ lớn, người đã chi hơn 100 triệu đô la để giúp ông giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2024, 'yêu Israel'. Khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump phát biểu trước Quốc hội Israel, Knesset, để ăn mừng thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza, ông đã chào đón các nhà ngoại giao, tướng lĩnh và các quốc gia trong khu vực của Hoa Kỳ đã tham gia vào thỏa thuận này.
Bà Adelson, một chủ sòng bạc ở Las Vegas, đã rót 106 triệu đô la vào Preserve America, siêu ủy ban hành động chính trị ủng hộ Trump của bà, một nhóm bầu cử đã giúp Trump đắc cử vào năm ngoái. Vào hôm thứ Hai, bà ngồi trong một hội trường tại Knesset và nhận được tràng pháo tay đứng khi Trump ca ngợi sự ủng hộ của bà đối với Israel, lưu ý rằng bà đã "đến Nhà Trắng nhiều lần hơn bất kỳ ai khác".
Từ bác sĩ đến người tạo ra vua: Sinh ra ở Tel Aviv vào năm 1945 sau khi cha mẹ bà di cư từ Ba Lan, bà Adelson được đào tạo làm bác sĩ chuyên về điều trị nghiện. Năm 1991, bà kết hôn với Sheldon Adelson, một tỷ phú sòng bạc tự thân đã xây dựng Las Vegas Sands thành một đế chế cờ bạc với các khu nghỉ dưỡng trên khắp châu Á và Hoa Kỳ.
Khi kết hôn, Miriam đã nắm giữ phần lớn cổ phần của công ty sòng bạc, nhưng sau khi Sheldon qua đời vào năm 2021, bà đã nắm quyền kiểm soát đa số cổ phần của Las Vegas Sands, công ty điều hành các sòng bạc lớn ở Singapore và Macao.
Sheldon Adelson trước đó cũng là một trong những nhà tài trợ hàng đầu của Đảng Cộng hòa, đã đóng góp hàng triệu đô la cho các ứng cử viên ủng hộ Israel. Gia đình đã bán các bất động sản mang tính biểu tượng của họ trên Đại lộ Las Vegas, bao gồm khu nghỉ dưỡng Venetian, với giá 6,25 tỷ USD vào năm 2022. Năm 2023, bà Miriam Adelson cũng đã mua lại quyền sở hữu đa số trong đội bóng rổ Dallas Mavericks.
Gia đình Adelson từ lâu đã có ảnh hưởng đáng kể trong giới bảo thủ Mỹ. Là những người theo chủ nghĩa Phục quốc Do Thái và có liên hệ với các nhân vật và vấn đề cánh hữu ở Mỹ, gia đình Adelson đã trở thành những nhà tài trợ lớn cho Đảng Cộng hòa vào những năm 2010, đóng góp hơn 600 triệu USD để ủng hộ ba chiến dịch tranh cử tổng thống của Trump và các ứng cử viên Cộng hòa khác kể từ năm 2015.
Quan điểm của Miriam trở nên cứng rắn hơn sau vụ tấn công ngày 7 tháng 10/2023. Bà đã viết một chuyên mục trên tờ Israel Hayom – một trong những tờ báo được đọc rộng rãi nhất của Israel, mà bà sở hữu – kêu gọi sa thải những người chỉ trích Israel trên toàn thế giới. "Những người hâm mộ Hamas nước ngoài là kẻ thù của chúng tôi, những người tạo điều kiện tư tưởng ở phương Tây cho những kẻ sẵn sàng làm mọi thứ để xóa sổ chúng tôi khỏi Trung Đông." "Và, như vậy, họ nên chết đối với chúng ta," bà khẳng định.
Sự ủng hộ của bà đối với Trump và Đảng Cộng hòa đã giúp bà có mối quan hệ mạnh mẽ với Nhà Trắng. Hai vợ chồng đã thúc đẩy Trump chuyển Đại sứ quán Mỹ từ Tel Aviv đến Jerusalem vào năm 2016 và công nhận quyền kiểm soát của Israel đối với Cao nguyên Golan bị chiếm đóng của Syria trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông. Trump đã trao tặng bà Miriam một Huân chương Tự do của Tổng thống ( the Presidential Medal of Freedom) vào năm 2018.
Tại một sự kiện vận động tranh cử vào tháng 9, bà Adelson nói với cử tri Do Thái rằng họ có "nghĩa vụ thiêng liêng" phải ủng hộ Trump, "để bày tỏ lòng biết ơn đối với mọi thứ ông ấy đã làm và tin tưởng vào mọi thứ ông ấy sẽ làm trong tương lai".
Bà cũng ủng hộ cuộc đàn áp tàn khốc năm ngoái đối với những người biểu tình sinh viên ủng hộ Palestine, coi các cuộc biểu tình ở Forbes Israel là "những cuộc tụ tập ghê rợn của các nhà hoạt động Hồi giáo cực đoan và Black Lives Matter, những người siêu tiến bộ và những kẻ kích động chuyên nghiệp - không khác gì những bữa tiệc đường phố".
Tổng thống Trump cũng nói với Knesset Israel (Quốc Hội Israel) hôm thứ Hai rằng Israel đã sử dụng vũ khí do Mỹ cung cấp "rất tốt", nhận xét này được đưa ra sau hai năm Israel ném bom Gaza, khiến hàng chục nghìn phụ nữ và trẻ em thiệt mạng.
"Chúng tôi chế tạo vũ khí tốt nhất thế giới, và chúng tôi có rất nhiều. Và chúng tôi đã cho Israel rất nhiều, thành thật mà nói," Trump nói, nhận được tràng pháo tay. Tổng thống cho biết Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, người mà ông gọi là "Bibi", thường xuyên gọi điện cho ông để xin thêm vũ khí.
"Ý tôi là, Bibi sẽ gọi cho tôi rất nhiều lần, anh có thể lấy cho tôi vũ khí này, vũ khí kia không? Một số trong số đó tôi chưa từng nghe đến, Bibi, nhưng chúng ta sẽ có chúng ở đây, phải không? Và chúng là tốt nhất," Trump nói.
Trump tiếp tục ca ngợi việc Israel sử dụng vũ khí do Mỹ cung cấp. "Nhưng các bạn đã sử dụng chúng rất tốt. Nó cần những người biết cách sử dụng chúng, và rõ ràng là bạn đã sử dụng chúng rất tốt, nhưng nhiều đến mức Israel trở nên mạnh mẽ và quyền lực, điều này cuối cùng đã dẫn đến hòa bình."
Nhận xét của Trump nhấn mạnh sự đồng thuận của Hoa Kỳ trong chiến dịch diệt chủng của Israel ở Dải Gaza, vì Israel dựa vào viện trợ quân sự của Mỹ để duy trì các hoạt động quân sự của mình.
Theo dự án Chi phí Chiến tranh (Costs of War Project) của Đại học Brown, kể từ ngày 7 tháng 10 năm 2023, Mỹ đã cung cấp cho Israel ít nhất 21 tỷ đô la viện trợ quân sự và chi thêm 10 đến 13 tỷ đô la để tiến hành các hoạt động quân sự trong khu vực nhằm hỗ trợ Israel.
.
Nhưng, "Xin lỗi, Donald Trump, nhưng đó không phải là điều tôi gọi là một thỏa thuận hòa bình." Đó là ý kiến của Ehud Olmert (cựu thủ tướng Israel từ năm 2006 đến năm 2009) trên báo The Independent. Bài này dịch như sau.
Thỏa thuận đang được ăn mừng trong một lễ hội đặc biệt và xúc động tại Knesset Israel không phải là một hiệp định hòa bình. Đây là một thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến tranh ở Gaza, trả lại các con tin (cả người sống và người đã chết), thả các tù nhân Palestine và Israel rút quân từng giai đoạn khỏi Dải Gaza. Nó bao gồm việc thành lập một lực lượng an ninh chung gồm binh sĩ Palestine, Ai Cập và Jordan, có thể cả binh sĩ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Saudi Arabia, những người sẽ áp đặt quyền kiểm soát quân sự đối với Dải Gaza và ngăn chặn bất kỳ nỗ lực nào của Hamas nhằm khôi phục năng lực quân sự của mình.
Nó cũng thành lập một ủy ban các chuyên gia kỹ thuật để quản lý chính phủ ở Gaza thay vì Hamas, dưới sự giám sát quốc tế với sự tham gia của Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar, Ai Cập, cựu thủ tướng Anh Tony Blair và chính tổng thống Hoa Kỳ. Đây là một sự sắp xếp ấn tượng, dường như bất ngờ cho đến vài tuần trước.
Chính phủ Israel đã đồng ý từ bỏ những lập trường kiên quyết do Thủ tướng Benjamin Netanyahu đại diện. Hamas không bị loại bỏ hoàn toàn, nhưng đã chịu một đòn rất nặng nề. Dải Gaza gần như đã bị phá hủy hoàn toàn; hầu hết các tòa nhà trên mảnh đất nhỏ này không còn tồn tại, và có thể nhiều người Gaza vẫn còn bị chôn vùi dưới đống đổ nát của các tòa nhà.
Người ta biết rằng có hơn 67.000 người chết, trong đó một phần đáng kể không hề liên quan đến khủng bố mà là nạn nhân gần như không thể tránh khỏi của chiến dịch quân sự Israel bắt đầu sau cuộc tấn công tàn bạo của Hamas vào Israel vào ngày 7 tháng 10 năm 2023.
Israel đã chôn cất hơn 2.000 người chết, cả dân thường và binh lính. Hơn một nửa trong số đó chỉ riêng vào ngày 7 tháng 10; nhiều người khác trong chiến dịch quân sự kéo dài khoảng hai năm. Tất cả các con tin Israel còn sống đều đã được trả về. Những người đã khuất chắc chắn sẽ được trả lại trong những ngày tới.
Đây là bản tóm tắt các sự kiện gần đây. Nếu Donald Trump không quyết định ép Netanyahu xin lỗi thủ tướng Qatar, đọc cho ông [Netanyahu] một tin nhắn nhục nhã và đặt một đại diện Qatar ngồi cạnh ông để kiểm tra từng lời Netanyahu nói, chúng ta có lẽ vẫn đang trong tình trạng chiến tranh.
Không có nhà lãnh đạo nào khác ngoài Trump có thể khiến chuỗi sự kiện này xảy ra. Những nỗ lực của Emmanuel Macron, Keir Starmer, thủ tướng Canada Mark Carney và nhiều người khác trong cộng đồng quốc tế đã giúp tạo điều kiện chấm dứt chiến tranh. Họ xứng đáng được cảm ơn và đánh giá cao. Tuy nhiên, chỉ có một nhà lãnh đạo tạo ra sự khác biệt đáng kể.
Trump xứng đáng nhận được sự đánh giá cao và lòng biết ơn từ Israel, đặc biệt là vì đã buộc thủ tướng của họ phải làm điều mà ông [Netanyahu] đã từ chối làm trong hơn một năm. Thỏa thuận này đã có thể thực hiện một năm trước – nhưng chỉ khi Trump quyết định thì nó mới trở thành hiện thực.
Đó không phải là một hiệp định hòa bình. Tiêu đề Trump đề xuất cho hội nghị hiện đang diễn ra tại Sharm el-Sheikh – “Hòa bình 2025” – không liên quan gì đến những gì đã xảy ra cho đến nay.
Câu hỏi quan trọng hiện nay là liệu việc ngừng chiến tạm thời, Israel rút một phần khỏi Gaza và Hamas tiếp tục hoạt động nhỏ lẻ có phải là điểm khởi đầu cho một động thái chính trị táo bạo sẽ thay đổi toàn bộ Trung Đông và mang lại hòa bình Israel-Palestine dựa trên hai nhà nước hay không.
Một nhà nước Palestine bên cạnh nhà nước Israel, dựa trên biên giới năm 1967, với phần Ả Rập của Jerusalem là thủ đô, và thành phố cổ Jerusalem không thuộc chủ quyền của Israel hay Palestine mà do một ủy thác của năm quốc gia quản lý: Saudi Arabia, Jordan, Palestine, Israel và Hoa Kỳ. Một nhà nước Palestine phi quân sự, không có quân đội riêng, giáp ranh với nhà nước Israel.
Hoặc, xin Chúa đừng để điều đó xảy ra, liệu hiện trạng dẫn đến các sự kiện ngày 7 tháng 10/2023 có tiếp tục trong tương lai không?
Tổng thống Mỹ, được sự ủng hộ quốc tế rộng lớn, đã triệu tập hàng chục nhà lãnh đạo đến Ai Cập. Họ sẽ không từ bỏ quyền xoa lưng Trump, nói những lời nịnh bợ theo phong cách đã trở thành hình mẫu cho các hội nghị có sự tham gia của Trump. Nhưng những lễ kỷ niệm này – bầu không khí lễ hội vui nhộn, những cái ôm, những lời cảm ơn – và những bài phát biểu kỳ lạ của Trump, như đã từng xảy ra tại Knesset Israel, nhu cầu của ông Trump phải chế nhạo những người tiền nhiệm Obama và Biden, vẫn chưa phải là một kế hoạch chính trị.
Không ít người ở Israel vẫn mơ ước về việc sáp nhập hoàn toàn Bờ Tây và Dải Gaza vào nhà nước Israel, đồng thời trục xuất cư dân của họ đến các nước Ả Rập lân cận hoặc đến các nước xa xôi đồng ý tiếp nhận họ. Không ít người Palestine mơ ước khôi phục năng lực quân sự của Hamas, Thánh chiến Hồi giáo và các tổ chức khủng bố khác, hy vọng sẽ thành công trong việc tái khởi động xung đột quân sự vào một thời điểm nào đó trong tương lai gần.
Những người từ Palestine và những người từ Israel vẫn bị giam cầm trong những giấc mơ ảo tưởng, cũng bị thúc đẩy bởi sự tàn phá và hủy diệt. Họ sẽ không mang lại hòa bình.
Những ngày này, cả hai bên vẫn còn bị giam cầm trong nỗi đau đẫm máu của hai năm qua và những ký ức đau đớn về hàng thập niên xung đột đẫm máu. Tuy nhiên, không có giải pháp nào khác ngoài một thỏa thuận hòa bình dựa trên hai nhà nước, công nhận quyền lợi của cả hai bên.
Nếu không có động lực tiến lên, nếu tình trạng hiện tại vẫn tiếp diễn như bây giờ, chúng ta sẽ quay lại chiến đấu.
Chỉ có Trump mới có thể tạo ra bước ngoặt này. Nếu ông Trump tập trung vào thực chất, nếu ông Trump tránh những tuyên bố khoe khoang và đôi khi trẻ con, đầy tình yêu bản thân vô bờ bến, và khởi xướng một bước đi mà cả thế giới đều biết là không thể thiếu: hai nhà nước cho hai dân tộc.
Nếu không, phiên họp giống như lễ hội của Knesset Israel hôm nay, trong một buổi lễ xúc động như vậy, sẽ chỉ được nhớ đến như một vở hài kịch burlesque – không hơn không kém.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình