RA MẮT PHIM VUA RÁC – THE KING OF TRASH - CỦA GIA ĐÌNH DAVID DƯƠNG TẠI QUẬN CAM
Huỳnh Phong Dinh
Tối Thứ Bảy 24-1-2026 tại rạp Regal ở khu thương xá Spectrum thành phố Irvine, Nam California, mấy trăm đồng hương và quan khách đến dự buổi chiếu phim The King Of Trash do công ty rác California Waste Solutions thực hiện.
Đây là cuốn phim tài liệu nói về cuộc đời của một đại gia đình họ Dương từng kinh doanh trong ngành vật liệu phế thải ở Sài Gòn thời Việt Nam Cộng Hòa rồi bây giờ trở thành một công ty bạc tỉ mỹ kim, chuyên thu gom rác cho thành phố Oakland và thành phố San Jose của đất nước Hoa Kỳ.
Hình trên: Victor Dương, Kristina Dương, đạo diễn Errol Webber, David Dương trong rạp Regal chiếu phim The King Of Trash.
Ông Dương Tài Thu là doanh nhân thành công, từng được gọi là Vua Rác, có công ty giấy Cogido nổi tiếng ở Sài Gòn. Khi Miền Nam thất thủ, gia đình ông bị đánh tư sản mại bản, tài sản mất hết và đành phải vượt biển tìm tự do năm 1978. May mắn gặp được tàu Liên Xô vớt giữa đại dương, những thuyền nhân này khai là dân Cam Bốt vì sợ tàu Liên Xô trả về Việt Nam; cho nên cuối cùng họ đến được trại tị nạn ở Phi Luật Tân.
Qua lời kể của ba người con của ông Dương Tài Thu là David Dương (Dương Tử Trung) , Dương Tử Hiếu (Victor Dương), Kristina Dương ( Dương Bích Ngọc) thì người xem hiểu rõ câu chuyện trình bày trong cuốn phim này.
Gia đình họ Dương được Hoa Kỳ nhận định cư tại San Francisco đầu thập niên 1980. Khi đến thành phố có đông sắc dân Châu Á này , ông Dương Tài Thu thấy những thùng rác đặt ngoài đường và ông nảy ra ý định trở lại nghề thu gom vật liệu phế thải, có thể gọi là lượm rác - lục lọi những thứ như chai nhựa, lon nhôm... rồi đem đi bán lại cho những nhà thầu rác phế thải.
Những đứa con trong gia đình họ Dương, sau giờ đi học và làm việc kiếm sống, thì đi làm thêm công việc lượm rác. Dần dần họ dành dụm tiền rồi mua được một chiếc xe bán tải ( truck ) để chở vật liệu phế thải lượm được, rồi lập nên một công ty nhỏ chuyên về vật liệu phế thải.
Sau nhiều năm chăm chỉ làm việc, gia đình ông Dương Tài Thu dọn về thành phố Oakland và tại đây lập nên công ty California Waste Solutions (CWS) và ký một hợp đồng thu gom rác phế thải cho thành phố Oakland trị giá gần 1 tỉ mỹ kim trong mấy chục năm.
Thêm vào đó công ty CWS còn ký một hợp đồng kéo dài mấy chục năm, chuyên về rác phế thải tái chế (recycle) với thành phố San Jose trị giá mấy trăm triệu mỹ kim.
Ông Dương Tài Thu qua đời hơn hai chục năm trước và người con trai trưởng là David Dương ( Dương Tử Trung ) tiếp tục công việc điều hành công ty cho đến hôm nay cùng với sự trợ giúp của Victor Dương và Krisitna Dương.
Năm 2004 công ty CWS ký một hợp đồng 50 năm thu gom rác cho thành phố Sài Gòn cũ - còn được gọi là Thành Hồ - HCM city - trị giá hàng trăm triệu mỹ kim với bãi rác tên gọi là Đa Phước. Sự việc kinh doanh tại Việt Nam của công ty CWS đã gặp sự chống đối của nhiều đồng hương tị nạn Cộng Sản tại Hoa Kỳ.
Ông David Dương kể rằng ý tưởng về kinh doanh quản lý rác ở Việt Nam là của thân phụ - là ông Dương Tài Thu - mặc dù gia đình ông đã từng bị Việt Cộng lấy mất hết tài sản sau Tháng Tư Năm 1975.
Cuốn phim tài liệu The King Of Trash theo dòng thời gian với những cảnh Sài Gòn thời chiến tranh, tiêu điều khi bị Việt Cộng chiếm lấy, rồi cảnh vượt biển, rồi cảnh lúc đầu bước chân định cư ở Hoa Kỳ, cảnh lượm rác ban đêm, rồi tiếp đến là những hoạt động thu gom rác của công ty California Waste Solutions ở Oakland, San Jose và bãi rác Đa Phước. Trị giá của công ty lên đến bạc tỉ mỹ kim, nói lên sự thành công kinh doanh về rác của gia đình họ Dương.
Ông David Dương cho biết công ty CWS từng tài trợ tài chánh cho những hoạt động tranh cử của các chính trị gia Hoa Kỳ, cho nên cá nhân ông có quen biết một số chính khách tên tuổi của Mỹ.
Khi các chính trị gia Mỹ biết đến cuộc đời làm lụng vất vả của đại gia đình ông, từng là một thuyền nhân Việt Nam mà hôm nay đã thành công trong ngành rác, cho nên họ rất khâm phục và khuyến khích David Dương nên làm một cuốn phim kể về câu chuyện này.
Chính sự khuyến khích đó đã thúc dục gia đình ông thực hiện cuốn phim The King Of Trash, khởi quay từ năm 2023 và hoàn tất trong năm 2025.
Với chi phí gần 1 triệu mỹ kim, với sự góp mặt của đạo diễn nổi tiếng là Errol Webber từng đoạt giải Oscar, với sự góp sức của một số đạo diễn Mỹ gốc Việt tài giỏi, cuốn phim tài liệu này có sức hấp dẫn người xem từ đầu đến cuối trong thời gian 70 phút.
Với nội dung phong phú gắn liền với thế sự thăng trầm của Sài Gòn, những khổ đau và hạnh phúc, sự làm lụng vất vả siêng năng của một gia đình thuyền nhân Việt Nam được định cư tại Mỹ rồi hôm nay trở thành một công ty thành công về rác nổi tiếng trong cộng đồng Việt Nam và tại Hoa Kỳ.
Có ai đó từng nói rằng ở Mỹ thì vàng rơi ngoài đường tha hồ mà lượm, qua cuốn phim The King Of Trash thì vàng ở đây chính là rác mà gia đình họ Dương đã biến nó thành hiện thực.
Ở Sài Gòn năm xưa, ông Dương Tài Thu là Vua Rác và bây giờ tại California con ông là David Dương kế nghiệp cha cũng là Vua Rác.
Trong câu chuyện kể có một số chi tiết đáng nhớ như là David Dương từng học ảo thuật thời trẻ và khi được nhân viên di trú Mỹ phỏng vấn tại trại tị nạn Phi Luật Tân , ông đã biểu diễn tài nghệ và điều này giúp cho gia đình thuyền nhân của ông được chấp nhận mau chóng định cư tại Mỹ.
Hoặc là ông Dương Tài Thu từng làm Thư ký cho một Hội Thiện Nguyện gốc Hoa ở San Francisco, có người thấy ông ban đêm đi lượm ở các thùng rác cho nên báo cáo cho Hội và Hội thôi chức ông vì họ nghĩ rằng công việc lượm rác làm tổn hại uy tín cho Hội.
Cảnh quay tại giường bệnh của thân mẫu với người con là David Dương tại bệnh viện thật cảm động, có cảnh danh tăng Thích Pháp Hòa tụng kinh cầu siêu trong tang lễ của mẹ ông cũng là những điểm cộng hấp dẫn cho cuốn phim.
Người xem là thuyền nhân bồi hồi nhớ lại một thời vượt biển, nhớ lại một thời Sài Gòn đau đớn khi giặc đỏ tràn vào.
Cuốn phim nói tiếng Anh và phụ đề Việt Ngữ. David Dương cho biết ông là người chỉnh sửa các chữ Việt vì các chuyên viên trẻ tuổi dùng những từ ngữ không thích hợp với câu chuyện lịch sử trong cuốn phim; vì dù sao ông cũng từng học trung học thời Việt Nam Cộng Hòa; cho nên còn nhớ những từ ngữ thời ấy.
Phim The King Of Trash đã trình chiếu cho cộng đồng Việt Nam tại Sacramento, Oakland, San Jose và bây giờ là Quận Cam. Sắp tới sẽ chiếu tại Houston, Atlanta, Virginia...
Theo dự tính, cuốn The King Of Trash sẽ được trình chiếu trên Netflix trong thời gian tới.
Thuyền nhân Việt Nam là một sự kiện quan trọng của lịch sử Việt Nam thời cận đại và được thế giới chú ý đặt tên là Boat People.
Lớp thuyền nhân này lên tới gần 1 triệu người định cư khắp thế giới trong đó Hoa Kỳ là quốc gia nhận nhiều nhất.
Những thuyền nhân Việt Nam đã chăm chỉ làm việc, học hành và thành công nhiều lãnh vực, trong số đó có Vua Rác của gia đình họ Dương với cái tên David Dương.
Cuốn phim The King Of Trash cần phổ biến cho thế hệ Hậu Duệ Thuyền Nhân Việt Nam để họ biết đến cha ông của mình đã gian nan vượt biển tìm Tự Do, trải qua những khó khăn xứ lạ mà đạt được thành quả ngày nay.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình