Trump làm y như Vua George: siết dân quyền, bóp méo tư pháp, vét tiền bằng thuế quan (dân Mỹ chịu 96%), tham nhũng, ân xá cho người nộp tiền
Làm thế nào để cứu được nền dân chủ ở Hoa Kỳ, trong khi Trump tàn bạo chà đạp Hiến Pháp? Làm thế nào quyền dân và quyền người của công dân Hoa Kỳ được tôn trọng trong khi Trump chà đạp mọi quy ước văn minh Hoa Kỳ từng nêu lên để làm lý tưởng? Nhà nghiên cứu William S. Becker viết bài tựa đề "Forget Project 2025 — Trump is following King George’s playbook" (Hãy quên Dự án 2025 đi — Trump đang đi theo chiến lược của Vua George) trên báo The Hill ngày 2/2/2026 để nêu lên các nỗi lo đó.
William S. Becker là đồng biên tập viên và là người đóng góp cho cuốn sách “Democracy Unchained: How to Rebuild Government for the People” (Nền dân chủ được giải phóng: Làm thế nào để xây dựng lại chính phủ vì người dân), và cũng là người đóng góp cho cuốn sách Democracy in a Hotter Time (Dân Chủ Trong Thời Tăng Nhiệt), được tạp chí Nature bình chọn là một trong năm cuốn sách khoa học hay nhất năm 2023. Trước đây, ông từng giữ chức vụ quan chức cấp cao tại Bộ Tư pháp tiểu bang Wisconsin. Hiện tại, ông là giám đốc điều hành của Dự án Hành động Khí hậu Tổng thống (Presidential Climate Action Project). Bài viết như sau.
Hầu hết người Mỹ đều quen thuộc một cách sơ lược với Tuyên ngôn Độc lập, đặc biệt là những lời khẳng định mở đầu rằng tất cả chúng ta đều được tạo ra bình đẳng và được ban cho những quyền bất khả xâm phạm. Nhưng toàn bộ văn bản này rất đáng đọc lại trong bối cảnh đất nước đang phải đấu tranh chống lại một kẻ muốn trở thành vua.
Toàn bộ bản tuyên ngôn đọc lên giống như các điều khoản luận tội mà Quốc hội nên xem xét ngày nay. Phần lớn nội dung mô tả 27 cách mà 13 thuộc địa tin rằng Vua George III và Quốc hội Anh đã vi phạm quyền tự do của họ. Điều thú vị là có rất nhiều điểm tương đồng với những gì Donald Trump đang làm hiện nay.
Ví dụ, bản tuyên ngôn nói rằng “Ông ta đã từ chối phê chuẩn các đạo luật, những đạo luật lành mạnh và cần thiết nhất cho lợi ích công cộng.” Trump đã nhiều lần vi phạm pháp luật – ví dụ, bằng cách sa thải hàng trăm ngàn công chức trái với các quy định bảo vệ theo luật định và bãi bỏ các cơ quan do Quốc hội thành lập. Tòa án Tối cao đã khuyến khích điều này bằng cách phán quyết rằng các cựu tổng thống được miễn truy tố đối với các hành vi bất hợp pháp mà họ thực hiện trong khi thực hiện nhiệm vụ chính thức. Thật không may, tòa này đã không đưa ra hướng dẫn rõ ràng về cách định nghĩa “chính thức”.
“Ông ta đã cấm các thống đốc của mình,” bản tuyên ngôn tiếp tục, “ban hành các đạo luật có tầm quan trọng cấp bách, trừ khi bị đình chỉ hiệu lực cho đến khi ông ta phê chuẩn; và khi bị đình chỉ như vậy, ông ta hoàn toàn bỏ mặc chúng.”
Trump sử dụng các sắc lệnh hành pháp để phủ quyết luật của các tiểu bang. Tháng Tư năm ngoái, ông ta đã cáo buộc các tiểu bang “tống tiền” vì đã ban hành luật hạn chế ô nhiễm gây ra biến đổi khí hậu, và ra lệnh cho Bộ Tư pháp ngăn chặn các tiểu bang thực thi chúng. Ông ta đã chặn các khoản tiền liên bang do Quốc hội phân bổ cho các tiểu bang có các chương trình đa dạng và các chính sách khác mà ông ta không thích.
“Ông ta đã giải tán các Hạ viện nhiều lần,” bản tuyên ngôn nói, “vì đã kiên quyết phản đối sự xâm phạm quyền của người dân.”
Trump chưa “giải tán” Quốc hội hoặc các cơ quan lập pháp tiểu bang, nhưng ông ta đã đe dọa sự nghiệp của các nhà lập pháp mà ông ta không thích vì sự “kiên quyết” phản đối ông ta. Ông ta đã “móc túi” ngân sách của Quốc hội bằng cách tịch thu hoặc chuyển hướng các khoản phân bổ của Quốc hội.
“Ông ta đã cố gắng ngăn chặn sự gia tăng dân số của các tiểu bang này; vì mục đích đó, ông ta đã cản trở các luật về nhập tịch cho người nước ngoài; từ chối ban hành các luật khác để khuyến khích người nước ngoài di cư đến đây,” bản tuyên ngôn nói.
Chương trình trục xuất hàng loạt của Trump đã giam giữ 68.440 người vào tháng 12, với 75% trong số đó không có tiền án hình sự. Chính phủ đã hủy bỏ quy chế pháp lý tạm thời cho hơn một triệu người nhập cư và dự định thu hồi quyền công dân của tới 200 công dân nhập tịch mỗi tháng. Những chiến thuật này có thể là yếu tố dẫn đến việc khoảng 2 triệu người nhập cư "tự nguyện trục xuất" trong năm qua.
Những chính sách này gây hại cho tất cả mọi người. Chúng đã tạo ra tình trạng thiếu hụt lao động ở nhiều tiểu bang và ngành công nghiệp. Chúng đã làm tăng giá tiêu dùng cho tất cả người Mỹ và dự kiến sẽ làm giảm GDP quốc gia hơn 7% trong những năm tới, lớn hơn thiệt hại kinh tế do cuộc Đại suy thoái gây ra. Viện Chính sách Kinh tế (Economic Policy Institute) dự đoán rằng mục tiêu của Trump là trục xuất 4 triệu người khỏi đất nước trong bốn năm tới sẽ dẫn đến việc mất đi 2,6 triệu việc làm cho người lao động sinh ra ở Mỹ.
“Ông ta đã cản trở việc thực thi công lý,” tuyên bố nêu rõ, “bằng cách từ chối phê chuẩn các luật thiết lập quyền lực tư pháp.”
Trump đã bất chấp lệnh của tòa án và ân xá cho những người bạn, những người ủng hộ tài chính và thậm chí cả những tội phạm bạo lực, đồng thời sử dụng hệ thống tư pháp để quấy rối và trừng phạt đối thủ của mình.
“Ông ta đã duy trì các đội quân thường trực giữa chúng ta trong thời bình mà không có sự đồng ý của các cơ quan lập pháp,” tuyên bố nêu rõ. “Ông ta đã tìm cách làm cho quân đội độc lập và vượt trội hơn quyền lực dân sự… đóng quân một số lượng lớn binh lính vũ trang giữa chúng ta (và) bảo vệ họ… khỏi bị trừng phạt vì bất kỳ vụ giết người nào mà họ gây ra đối với cư dân của các tiểu bang này.”
Trump đã triển khai quân đội Mỹ, lực lượng Vệ binh Quốc gia và các đặc vụ liên bang có vũ trang đến các thành phố và tiểu bang bất chấp sự phản đối của các thống đốc và quan chức thành phố, thường xuyên chiếm đoạt quyền lực của lực lượng thực thi pháp luật địa phương. Ông ta đã không ra lệnh điều tra các trường hợp công dân và người nhập cư bị giam giữ, bỏ tù và giết hại một cách sai trái. Ba mươi hai người đã chết trong khi bị giam giữ bởi ICE năm ngoái; ít nhất sáu người đã chết cho đến nay trong năm nay. Trong tháng trước, các đặc vụ liên bang đã bắn chết hai công dân đang biểu tình phản đối các phương pháp thực thi luật nhập cư tàn bạo.
Tuyên bố độc lập cũng nêu thêm về Vua George: “Ông ta đã cắt đứt thương mại của chúng ta với tất cả các nơi trên thế giới (và) áp đặt thuế lên chúng ta mà không có sự đồng ý của chúng ta.”
Trump đã tăng thuế quan đối với nhiều quốc gia khác – một loại thuế thực tế đối với người dân Mỹ vì chúng làm tăng giá hàng hóa và dịch vụ. Bộ Tài chính cho biết thuế quan đã tạo ra 195 tỷ đô la tiền thuế hải quan trong năm tài chính 2025, tăng 250% so với năm 2024. Trump khoe khoang về điều này, nhưng một nghiên cứu mới cho thấy 96% thuế quan được chuyển sang người tiêu dùng Mỹ dưới dạng giá cả tăng cao hơn.
Một lời phàn nàn khác trong tuyên bố: “Tước đoạt quyền được xét xử bởi bồi thẩm đoàn trong nhiều trường hợp và đưa chúng ta ra nước ngoài để xét xử vì những tội danh giả tạo.”
Mọi người sống ở Mỹ, bất kể tình trạng nhập cư của họ, đều có quyền được xét xử công bằng và các biện pháp bảo vệ hiến pháp khác. Trump đã phủ nhận những quyền này đối với một số người. Chính quyền của ông đã gửi những người nhập cư đến các nhà tù nước ngoài tàn bạo, bao gồm cả những người không có tiền án tiền sự, mà không có cơ hội ra trước tòa án.
“Ông ta đã kích động các cuộc nổi dậy trong nước giữa chúng ta.”
Trump đã bị truy tố vì vai trò của mình trong cuộc bạo loạn ngày 6 tháng 1năm 2021 tại Điện Capitol, nhưng ông đã thoát khỏi trách nhiệm khi được bầu lại làm tổng thống. Hiện ông đang tham gia vào một cuộc nổi dậy đang diễn ra bằng cách vi phạm Hiến pháp, vượt quá quyền hạn hợp pháp của mình, lấn át Quốc hội và khuyến khích các tiểu bang thuộc đảng Cộng hòa thao túng các khu vực bầu cử và thủ tục bỏ phiếu.
Người Mỹ đang biểu tình phản kháng. Không rõ ai là người đầu tiên gọi các cuộc biểu tình là các cuộc mít tinh “Không có vua” (No Kings), nhưng người đó đã nói đúng.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình