Các hãng xe Mỹ kinh hoàng: Canada mời hãng xe điện TQ vào, liên doanh để làm xe điện Canada-TQ và bán ra toàn cầu. Cùng lúc, Canada mời 2 hãng xe Nam Hàn vào mở xưởng.
Bản tin từ thông tấn Bloomberg hôm 8/2/2026 với tựa đề "Canada eyes joint venture to build Chinese EVs for global export" (Canada đang xem xét liên doanh để sản xuất xe điện Trung Quốc xuất cảng toàn cầu) cho thấy chuyện Trump hăm dọa để Canada không kết thân với TQ chỉ dẫn tới kết quả bất lợi cho các hãng xe Mỹ.
Việc thu hút các nhà sản xuất xe hơi Trung Quốc đánh dấu sự chuyển hướng từ sự phụ thuộc vào Mỹ sang xây dựng ngành công nghiệp xe nội địa Canada mạnh mẽ hơn.
Chính phủ Canada đang nỗ lực thu hút một nhà máy sản xuất xe liên doanh giữa Canada và Trung Quốc để xuất cảng xe điện ra toàn cầu, Bộ trưởng Công nghiệp Mélanie Joly cho biết.
Bà cho biết các công ty phụ tùng xe hơi Canada như Magna International, Linamar và Martinrea International đã có hoạt động tại Trung Quốc và có thể tham gia vào một nhà máy lắp ráp liên doanh tại Canada.
“Chúng tôi tin rằng những công ty hàng đầu của Canada này có thể hợp tác với các công ty xe điện Trung Quốc để sản xuất một chiếc xe hơi Canada-Trung Quốc để xuất cảng ra khắp thế giới,” bà Joly cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Bloomberg News hôm thứ Sáu (ngày 6 tháng 2).
Những động thái tiếp cận các nhà sản xuất xe Trung Quốc đánh dấu một bước ngoặt đối với chính phủ Canada khi họ tìm cách giảm sự phụ thuộc vào thị trường Mỹ đối với xe hơi và xây dựng một ngành công nghiệp nội địa mạnh mẽ hơn. Trước đây, Canada từng cho rằng Trung Quốc đang trợ cấp không công bằng cho các nhà sản xuất của mình, trong khi những lo ngại về an ninh đã được đặt ra đối với công nghệ của các kiểu xe này.
“Chúng ta có thể tìm ra cách để phần mềm trong xe giải quyết được những lo ngại về an ninh,” bà nói. “Chúng tôi nghĩ rằng chúng ta có thể có các tiêu chuẩn lao động phù hợp với những gì chúng ta chấp nhận và mong đợi ở Canada, và có thể tạo ra các chuỗi cung ứng địa phương ở Canada từ những khoản đầu tư này.”
Bà Joly cho biết đang có “các cuộc thảo luận tích cực” về cách các công ty trong nước có thể bổ sung cho các khoản đầu tư mới của Trung Quốc vào lĩnh vực xe của Canada, bao gồm cả với nhà phát triển phần mềm QNX, có trụ sở tại Ottawa và thuộc sở hữu của BlackBerry. Trong chuyến đi gần đây đến Trung Quốc, bà Joly đã gặp gỡ các công ty xe Trung Quốc BYD, nhà sản xuất xe điện lớn nhất thế giới, và Chery Automobile.
“Tôi đã nêu vấn đề này với nhiều công ty Trung Quốc rằng QNX là một công ty tiên tiến mà chúng ta có thể mở rộng hơn nữa trên toàn thế giới,” bà nói.
Bộ trưởng lập luận rằng một chiếc xe điện được đồng sản xuất vẫn có thể cạnh tranh trên toàn cầu bất chấp chi phí lao động cao hơn khi sản xuất tại Canada so với Trung Quốc. Bà chỉ ra Honda Motor, công ty sản xuất chiếc xe Civic giá cả phải chăng tại Ontario, như một ví dụ. “Chúng ta có thể tìm ra cách để giải quyết vấn đề này,” bà nói.
Mục tiêu của Canada trong việc thu hút đầu tư xe từ Trung Quốc là một phần trong thỏa thuận thương mại rộng lớn hơn của Thủ tướng Mark Carney với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Vào tháng 1/2026, Trung Quốc đã đồng ý bắt đầu dỡ bỏ thuế đối với các sản phẩm nông nghiệp của Canada để đổi lấy việc Canada miễn thuế cho tới 49.000 xe điện sản xuất tại Trung Quốc mỗi năm, vốn phải chịu mức thuế 100% được áp dụng vào năm 2024.
Hôm thứ Năm, ông Carney và bà Joly đã công bố một chiến lược tổng thể cho ngành công nghiệp xe của Canada, vốn đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump. General Motors gần đây đã thông báo cắt giảm nhân sự tại các nhà máy ở Canada và Stellantis đã rút lại quyết định khởi động lại một nhà máy gần Toronto để sản xuất một mẫu xe Jeep.
Chiến lược này bao gồm việc cải tổ cách tiếp cận thuế đối phó của Canada để thưởng cho các công ty duy trì sản xuất trong nước.
Canada vẫn giữ nguyên thuế trả đũa đối với xe sản xuất tại Mỹ, nhưng đang lên kế hoạch thực hiện hệ thống tín dụng nhập cảng. Càng nhiều xe một công ty sản xuất tại Canada, họ sẽ càng phải trả ít thuế hơn đối với xe nhập cảng từ Mỹ – và họ cũng có thể bán tín dụng dư thừa cho các công ty khác.
Hiện nay, những hãng hưởng lợi lớn nhất sẽ là hai công ty Nhật Bản, chiếm ba phần tư sản lượng xe hơi của Canada.
“Đây thực sự là một cách để bù đắp cho các công ty như Honda và Toyota, những công ty đang tăng sản lượng tại Canada,” bà Joly nói. “Đó là một cách khác để họ tạo ra doanh thu.”
Chính phủ của ông Carney cũng đang tìm kiếm đầu tư vào ngành xe từ các quốc gia khác, với Nam Hàn là mục tiêu chính vì Hyundai Motor và Kia bán hàng trăm nghìn xe tại Canada nhưng không sản xuất bất kỳ chiếc nào tại địa phương. Hai chính phủ gần đây đã ký một thỏa thuận không ràng buộc “để hợp tác thúc đẩy sự hiện diện của ngành công nghiệp xe Nam Hàn tại Canada.”
“Chúng tôi chắc chắn đang xem xét các nhà máy lắp ráp xe hơi,” bà Joly nói. “Quebec là thị trường Kia lớn nhất thế giới. Vì vậy, chúng tôi đang có những cuộc thảo luận. Mục tiêu của chúng tôi là tạo ra việc làm và thu hút đầu tư vào ngành công nghiệp xe, vì vậy tôi nghĩ chúng tôi sẵn sàng xem xét các kịch bản khác nhau.”
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình