- Tòa Tối Cao trong 46 trang tự phê bình: đã rủ nhau bợ Trump trong khi trù dập Biden. - California năm 2025 thê thảm vì Trump: xuất cảng đồ uống giảm 32%, xuất cảng đậu nành từ Cảng Los Angeles giảm 80%, giá mọi thứ tăng. - Thống đốc Newsom đòi Trump hoàn trả tiền thuế quan mà Trump đã siết các công ty California cộng lãi suất
21/02/202607:24:00(Xem: 5879)
- Tòa Tối Cao trong 46 trang tự phê bình: đã rủ nhau bợ Trump trong khi trù dập Biden.
- California năm 2025 thê thảm vì Trump: xuất cảng đồ uống giảm 32%, xuất cảng đậu nành từ Cảng Los Angeles giảm 80%, giá mọi thứ tăng.
- Thống đốc Newsom đòi Trump hoàn trả tiền thuế quan mà Trump đã siết các công ty California cộng lãi suất
Bản tin của NBC tựa đề "In tariff case, Supreme Court justices bicker over treating Trump and Biden differently" (Trong hồ sơ về thuế quan, các thẩm phán Tòa án Tối cao gây gỗ nhau về việc đối xử khác biệt với Trump và Biden) của phóng viên Lawrence Hurley hôm Thứ Bảy 21/2/2026.
Thẩm phán bảo thủ Neil Gorsuch đã không ngần ngại chỉ trích các đồng nghiệp tại Tòa án Tối cao vì thiếu nhất quán trong cách tiếp cận các tuyên bố rộng rãi về quyền lực tổng thống do Joe Biden và Donald Trump đưa ra.
Gorsuch là một phần của đa số 6-3 đã bác bỏ hầu hết các mức thuế quan của Trump hôm thứ Sáu, nhưng ông đã viết một bản luận án riêng dài 46 trang, chỉ trích một số thẩm phán đồng nghiệp về cách họ tiếp cận vụ án.
Ông lập luận rằng các đồng nghiệp của ông đã áp dụng cùng một tiền lệ của Tòa án Tối cao theo cách khác nhau dưới thời Trump so với dưới thời Biden, và viết: “Đây là một diễn biến thú vị.”
Lời chỉ trích của ông tập trung vào một lý thuyết được gọi là “học thuyết về các vấn đề chính” (major questions doctrine), mà những người ủng hộ cho rằng ngăn cản các hành động rộng lớn của tổng thống nếu không được Quốc hội cho phép cụ thể. Tòa án đa số bảo thủ đã áp dụng học thuyết này khi Biden còn tại chức để bác bỏ các kế hoạch rộng lớn, chẳng hạn như nỗ lực xóa nợ vay sinh viên của ông Biden.
Nhưng trong phán quyết chống lại Trump về thuế quan hôm thứ Sáu, đa số bảo thủ đã chia rẽ. Thẩm phán Gorsuch, Thẩm phán Amy Coney Barrett và Chánh án John Roberts nằm trong phe đa số, cho rằng một phần các mức thuế quan của Trump cần phải được Quốc hội thông qua. Ba thẩm phán khác, Clarence Thomas, Brett Kavanaugh và Samuel Alito, phản đối.
“Điều đó cho thấy sự bất đồng nội bộ lớn như thế nào trong Tòa án Tối cao hiện nay,” Robin Effron, giáo sư tại Trường Luật Đại học Fordham, nhận xét.
Bản án dài 21 trang của Chánh án Roberts đọc như thể ông hy vọng nó sẽ thu hút được chín phiếu ủng hộ, bà nói thêm, nhưng thay vào đó, đó lại là một “thất bại nội bộ lớn”.
Ngay cả một số thẩm phán đồng ý với kết quả cũng không tán thành phần trong bản án của Roberts nhằm áp dụng học thuyết về các vấn đề chính để kiềm chế các mức thuế quan của Trump, làm dấy lên câu hỏi về cách thức áp dụng nó trong các vụ án tương lai.
Mặc dù ba thẩm phán theo chủ nghĩa tự do của tòa án, những người ủng hộ Biden và chỉ trích học thuyết về các vấn đề chính trong các phán quyết trước đây, nằm trong phe đa số chống lại Trump, nhưng họ lại không tán thành lý thuyết này.
Thẩm phán Gorsuch, người luôn ủng hộ học thuyết về các vấn đề trọng yếu, đã chỉ ra sự lưỡng lự của các đồng nghiệp về vấn đề này trong ý kiến của mình.
“Những người từng chỉ trích học thuyết về các vấn đề trọng yếu trước đây không phản đối việc áp dụng nó trong trường hợp này,” ông nói, ám chỉ các thẩm phán theo phe tự do.
“Những người khác từng tham gia các phán quyết về các vấn đề trọng yếu trước đây lại phản đối việc áp dụng học thuyết này ngày hôm nay,” ông nói thêm, ám chỉ các thẩm phán bảo thủ phản đối.
Thomas, Kavanaugh, Barrett và thẩm phán theo phe tự do Elena Kagan đều cảm thấy cần phải đáp trả Gorsuch trong các ý kiến riêng của họ (đây có thể là một lý do khiến tòa án mất nhiều tháng để đưa ra phán quyết).
Ví dụ, Kagan đã phản bác lại ý kiến cho rằng bà đang ngầm ủng hộ lý thuyết về các vấn đề trọng yếu, bất chấp những lời chỉ trích trước đây của bà.
“Với mong muốn mạnh mẽ của ông ấy trong việc thuyết phục người khác, tôi gần như rất tiếc phải thông báo với ông ấy rằng tôi không phải là một trong số đó,” Kagan nói đùa trong một chú thích nhắm vào Gorsuch.
Jonathan Adler, giáo sư tại Trường Luật William & Mary, cho biết lời chỉ trích của Gorsuch đối với Kagan là có cơ sở, nói rằng thật “khó để dung hòa” ý kiến của bà hôm thứ Sáu với những lá phiếu trước đó.
Trong một vụ án năm 2022, khi tòa án phán quyết chống lại nỗ lực của Biden trong việc giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu, Kagan đã viết rằng học thuyết về các vấn đề trọng yếu dường như “xuất hiện một cách kỳ diệu” khi nó phù hợp với đa số bảo thủ.
Nhưng Ilya Somin, giáo sư tại trường luật Đại học George Mason, người tham gia vào thách thức pháp lý đối với thuế quan, cho biết các thẩm phán bảo thủ phản đối cũng phạm lỗi mâu thuẫn chính mình. Trong ý kiến của ông, Kavanaugh lập luận một phần rằng học thuyết về các vấn đề trọng yếu không áp dụng cho thuế quan vì những cân nhắc về đối ngoại.
“Dường như họ muốn tạo ra ngoại lệ tùy tiện này đối với các vấn đề trọng yếu liên quan đến thuế quan mặc dù điều đó không thể biện minh được,” Somin nói.
Đối với Adler, bức tranh toàn cảnh hơn là bất kể cách tiếp cận pháp lý nào mà tòa án đã sử dụng, họ đã phán quyết chống lại Trump trong một vụ án quan trọng mặc dù nhiều người thuộc cánh tả lo ngại điều đó sẽ không xảy ra.
“Dù chúng ta có coi đây là học thuyết về các vấn đề trọng yếu hay không, rõ ràng là tòa án cho rằng việc kiểm soát ranh giới quyền lực mà Quốc hội đã trao cho nhánh hành pháp là rất quan trọng,” ông nói thêm. “Có rất nhiều người không nghĩ rằng điều đó sẽ xảy ra trong các vụ án liên quan đến chính quyền Trump.”
.
California: Thống đốc Newsom kêu gọi Trump hoàn trả tiền thuế quan ngay lập tức sau phán quyết của Tòa án Tối cao chống lại Trump. Tòa án Tối cao đã bác bỏ các mức thuế quan bất hợp pháp của Trump. Thống đốc Newsom hiện đang kêu gọi Trump hoàn trả tiền cho người dân Mỹ ngay lập tức - kèm theo lãi suất.
Điều khó cho người tiêu thụ chúng ta: sau khi Trump áp thuế quan, các thùng mì gói trung bình 10 đô/thùng tăng lên 15 đô/thùng, bây giờ làm sao chúng ta đòi phần dự đó? Thống đốc California hình như có cách về một lộ trình hoàn trả.
Thống đốc Gavin Newsom hôm thứ Sáu đã kêu gọi chính quyền Trump ngay lập tức hoàn trả tiền - kèm theo lãi suất - cho các gia đình và doanh nghiệp Mỹ sau khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ phán quyết rằng các mức thuế quan sâu rộng của Tổng thống Donald Trump là bất hợp pháp.
Thống đốc Gavin Newsom: “Đã đến lúc phải trả giá rồi, Donald. Các mức thuế quan này không hơn gì một hành động vơ vét tiền bất hợp pháp, đẩy giá cả lên cao và gây tổn hại cho các gia đình lao động, để ông có thể phá vỡ các liên minh lâu năm và tống tiền họ. Mỗi đô la bị lấy đi bất hợp pháp phải được hoàn trả ngay lập tức - kèm theo lãi suất. Hãy trả lại tiền đi!”
Phán quyết 6-3 của Tòa án đã xác nhận lập luận của Thống đốc Newsom ngay từ đầu trong vụ kiện của California: Tổng thống Trump thiếu thẩm quyền áp đặt các mức thuế quan sâu rộng theo quyền hạn khẩn cấp. Các mức thuế quan bất hợp pháp, một loại thuế, đã thu hơn 130 tỷ đô la từ các nhà nhập khẩu, chi phí này được chuyển sang người tiêu dùng thông qua giá cả hàng hóa thiết yếu cao hơn. Một báo cáo gần đây của Đại học Yale cho thấy thuế quan đã khiến mỗi gia đình trung bình mất 1.751 đô la vào năm ngoái.
Là tiểu bang đầu tiên thách thức thuế quan bất hợp pháp của Trump, California đã dẫn đầu cả nước trong việc kiện Trump vì lạm dụng quyền lực, đệ đơn kiện vào tháng 4 năm 2025 để ngăn chặn các loại thuế quan được áp đặt mà không có sự chấp thuận của Quốc hội. Vụ kiện lập luận rằng việc Trump sử dụng quyền lực khẩn cấp là bất hợp pháp, gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng và vi hiến.
Trong phán quyết ngày hôm Thứ Sáu về các vụ án liên quan, Tòa án Tối cao đã đồng ý - phán quyết rằng luật liên bang không trao cho Tổng thống quyền lực không giới hạn để áp đặt thuế quan trên diện rộng và bác bỏ nỗ lực của Trump nhằm bỏ qua Quốc hội và đơn phương tăng thuế đối với người dân Mỹ.
.
California đã thiệt hại lớn vì Trump: xuất cảng đồ uống giảm 32%, xuất cảng đậu nành từ Cảng Los Angeles giảm 80% trong năm 2025, giá mọi thứ tăng. Daniel Payares-Montoya, nhà nghiên cứu của PPIC, người dựa trên phân tích dữ liệu của Cục Quản lý Thương mại Quốc tế (International Trade Administration), cho biết thương mại với Trung Quốc đã giảm kể từ nhiệm kỳ đầu tiên của Trump, “nhưng việc chứng kiến sự sụt giảm mạnh như vậy, tôi không ngờ tới.”
Năm 2024, nhập và xuất cảng từ Trung Quốc chiếm 20% tổng hoạt động thương mại của California. Đến năm 2025, ít nhất là cho đến tháng 10, con số này đã giảm xuống còn 13,4%. Mexico trở thành đối tác thương mại hàng đầu của tiểu bang California, tiếp theo là Trung Quốc và Đài Loan.
Payares-Montoya nhấn mạnh rằng phân tích của ông không mang tính nhân quả: “Tôi không thể nói điều gì sẽ xảy ra nếu không có (việc công bố thuế quan của Trump, được gọi là) ‘Ngày Giải phóng’, hoặc nếu Kamala Harris thắng cử (tổng thống).”
Ngành công nghiệp đồ uống của tiểu bang đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi thuế quan, theo phân tích. Theo nghiên cứu của Payares-Montoya, xuất cảng đồ uống từ các nhà máy bia, rượu vang và rượu mạnh của California đã giảm hơn 32% so với cùng kỳ năm 2024, từ hơn 1,3 tỷ đô la xuống còn 880 triệu đô la tính đến tháng 10. Một yếu tố quan trọng là xuất cảng đồ uống sang Canada đã giảm xuống còn 16% trong năm 2025 do lệnh tẩy chay các sản phẩm và du lịch của Mỹ, điều này cũng liên quan đến lời đe dọa sáp nhập Canada của tổng thống. Sự sụt giảm mạnh này diễn ra sau khi xuất khẩu đồ uống sang Canada chiếm trung bình gần một phần ba tổng kim ngạch xuất khẩu hàng năm của tiểu bang từ năm 2010 đến năm 2024. Gần đây nhất, Trump đã đe dọa áp thuế 100% đối với Canada vì đã ký thỏa thuận thương mại với Trung Quốc.
Nhìn chung, phân tích của PPIC cho thấy giá trị nhập và xuất cảng của tiểu bang đã giảm nhẹ 0,1%, xuống còn 459 tỷ đô la trong 10 tháng đầu năm ngoái.
Hai trong số những cảng biển nhộn nhịp nhất quốc gia, ở Long Beach và Los Angeles, đã đạt khối lượng hàng hóa cao nhất và cao thứ ba, tương ứng, vào năm ngoái bất chấp sự không chắc chắn xung quanh thuế quan. Nhưng xuất cảng đã giảm do thuế quan trả đũa cũng ảnh hưởng đến nông dân Mỹ.
Gene Seroka, giám đốc điều hành của Cảng Los Angeles, cho biết trong một cuộc họp báo tuần này rằng xuất cảng đậu nành sang Trung Quốc từ cảng của ông đã giảm 80% vào năm ngoái.
“Hầu như mọi mặt hàng nông sản mà chúng tôi xuất cảng đều bị ảnh hưởng,” Noel Hacegaba, giám đốc điều hành của Cảng Long Beach, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với CalMatters tuần này. Hacegaba cho biết hôm thứ Sáu rằng ông hy vọng “phán quyết sẽ mang lại sự chắc chắn hơn cho chuỗi cung ứng.”
Nhưng Peck, giáo sư luật của Đại học Nam California (USC), cho biết sự không chắc chắn vẫn còn, bao gồm cả việc chính quyền Trump sẽ quyết liệt đến mức nào trong việc sử dụng các đạo luật khác để tiếp tục áp thuế. Ngoài ra, Peck cho biết ông ngạc nhiên khi phán quyết của Tòa án Tối cao không đề cập đến cách xử lý việc hoàn trả thuế quan, mặc dù ông nói “Tôi có thể hiểu tại sao tòa án không muốn sa vào vũng lầy đó.”
Quyết định này sẽ châm ngòi cho một quá trình hỗn loạn trong việc hoàn trả khoản thuế mà chính phủ đã thu được, tổng cộng hơn 264 tỷ đô la vào năm 2025. Các nguyên đơn trong vụ kiện này là các doanh nghiệp nhỏ, bao gồm Learning Resources, một doanh nghiệp sản xuất đồ chơi giáo dục ở Illinois. Nhưng các tập đoàn lớn của Mỹ như Costco, Alcoa và Revlon cũng đã kiện chính phủ liên bang về thuế quan, với hy vọng sẽ là những công ty đầu tiên được hoàn thuế.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình