Trump khoe đã cắt trợ cấp thực phẩm của 2,4 triệu người, cắt bảo hiểm y tế Medicaid hơn 1 nghìn tỷ đô, tăng bảo phí y tế, vu khống Đảng Dân Chủ gian lận bầu cử nhưng không đưa ra nổi trường hợp gian phiếu nào... Cộng Hòa thú nhận: Thông Điệp Liên Bang ồn ào, nhưng không đưa ra chính sách nào, không bàn chuyện sáp nhập Greenland, không bàn về hồ sơ Epstein, bịa chuyện giá tiêu dùng giảm, bàn chuyện vặt về huy chương vàng khúc côn cầu, chuyện lính cứu bé gái 11 tuổi, chuyện cầu nguyện cho 1 phụ nữ thụ thai ống nghiệm IVF
Bài viết sau đây sẽ tổng hợp, dịch từ hai học giả, nhận định về Thông Điệp Liên Bang của Tổng Thống Trump. Bài thứ nhất là của Giáo sư Ray Richmond, người dạy tại Chapman University ở Quận Cam, California, tựa đề "There was a ghost at Trump's feast — it will be back to haunt him soon enough" (Có một hồn ma xuất hiện trong bữa tiệc của Trump — và nó sẽ sớm quay lại ám ảnh Trump). Bài thứ nhì của Eli Stokols tựa đề "What Trump avoided in the State of the Union could haunt him in November" (Những gì Trump tránh nói trong Thông điệp Liên bang có thể sẽ làm hại Trump trong bầu cử tháng 11) trên báo Politico.
Trước tiên, GS Ray Richmond ghi nhận: Bài phát biểu Thông điệp Liên bang của Donald Trump gần như chính xác những gì chúng ta đã dự đoán: một bức tranh mô tả một quốc gia hoàn toàn khác với quốc gia chúng ta đang sống: nơi nền kinh tế đang phát triển mạnh mẽ, việc trục xuất hàng loạt người nhập cư bất hợp pháp đang diễn ra suôn sẻ, nền dân chủ đang nở rộ, mọi người đều hân hoan về nhà lãnh đạo Tối cao của chúng ta, và sự tôn trọng từ cộng đồng quốc tế đang ở mức cao nhất mọi thời đại.
Bức tranh ảo tưởng này đã được tổng thống Trump vẽ nên trong 107 phút đầy khó khăn, một sự bùng nổ ngôn từ hỗn loạn, tự nhận là mô tả “Thời kỳ hoàng kim của nước Mỹ” nhưng thực chất lại đầy rẫy những lời dối trá, sự thật nửa vời, sự phóng đại và những lời lên án hầu như không giống với thực tế.
Đó là một trò hề trơ trẽn như chính con người ông ta, sử dụng các anh hùng chiến tranh, các vận động viên Olympic đoạt huy chương vàng và các nạn nhân của tội phạm nhập cư làm công cụ chính trị. Nó sử dụng những hình ảnh bạo lực, đẫm máu nhất để mô tả các sự kiện nhằm nhấn mạnh nhu cầu tiếp tục trục xuất hàng loạt nhưng lại khiến ông ta nghe giống như một kẻ tàn bạo khát máu.
Ồ, còn vụ hồ sơ Epstein Files thì sao? Chẳng bao giờ được nhắc đến. Trump đã không hề đề cập đến những người sống sót có mặt trong phòng họp. Thật sốc!
Trump tuyên bố đã “thừa hưởng một quốc gia đang khủng hoảng” với “nền kinh tế trì trệ” và “biên giới mở rộng” cũng như “tội phạm tràn lan”, nhưng chỉ trong một năm đã “đạt được sự chuyển đổi chưa từng thấy và một bước ngoặt lịch sử” cùng “nền kinh tế đang bùng nổ hơn bao giờ hết”.
Trên thực tế, nền kinh tế đang rơi tự do và ông ta đã chia rẽ đất nước hơn bao giờ hết, đồng thời đe dọa biến nền dân chủ của chúng ta thành một chế độ phát xít – phần lớn đã thành công trong việc biến các đồng minh thành kẻ thù và các cộng đồng hòa bình thành những vùng chiến sự đầy sợ hãi và hoang tưởng.
Một vài khoảnh khắc đáng xấu hổ nhất:
• “Tôi sẽ luôn bảo vệ An sinh xã hội và Medicare!” Trump tuyên bố. Ồ vâng, ngoại trừ việc cắt giảm hơn 1 nghìn tỷ đô la một cách thảm khốc đối với bảo hiểm y tế Medicaid và tàn phá cơ sở hạ tầng của An sinh xã hội.
• “Hãy đứng lên nếu các bạn tin rằng nhiệm vụ đầu tiên của chính phủ Mỹ là bảo vệ công dân Mỹ, chứ không phải người nhập cư bất hợp pháp,” Trump tuyên bố. Hầu hết các đảng viên Dân chủ đã không làm vậy, tạo cơ hội chụp ảnh cho chiến dịch tranh cử giữa nhiệm kỳ của Trump khi ông lắc đầu và cau mày. “Đồ dối trá! Ông đã giết người Mỹ!” Dân biểu Ilhan Omar (D-MN) hét lên.
• Ông ta lại một lần nữa tuyên bố đã “kết thúc tám cuộc chiến tranh” nhưng không đòi giải Nobel Hòa bình. Một quốc gia biết ơn thở phào nhẹ nhõm.
• Trump khoe khoang về việc loại bỏ 2,4 triệu người khỏi chương trình trợ cấp thực phẩm, như thể giúp đỡ người khác chết đói là một đức tính tốt.
• Khi Trump đi sâu vào vấn đề nhập cư, tội phạm, cáo buộc về sự bất ổn bầu cử và các vấn đề liên quan đến giới tính, ông ta ra hiệu về phía các đảng viên Dân chủ mặt lạnh như tiền và nói lạc đề. “Những người này thật điên rồ!” ông ta hét lên. “Ôi trời ơi, chúng ta thật may mắn khi vẫn còn một đất nước với những người như thế này. Đảng Dân chủ đang phá hủy đất nước chúng ta, nhưng chúng ta đã ngăn chặn được điều đó kịp thời.” Một trường hợp rõ ràng của sự phản chiếu.
• Ông ta tuyên bố các chính sách ngầm của mình sẽ sớm làm giảm chi phí chăm sóc sức khỏe cao ngất ngưởng do Đảng Dân chủ gây ra, bất chấp việc loại bỏ trợ cấp cho Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Hợp lý trong cái gọi là "Dự luật Bự & Đẹp" của Trump và hàng triệu người phải đối mặt với các khoản phí tăng nhanh hoặc bị mất bảo hiểm hoàn toàn.
• “Thuế quan sẽ thay thế thuế thu nhập!”, ông ta tuyên bố, được cho là một cách để tài trợ cho chính phủ liên bang. Điều này cho thấy thói quen của Trump là chỉ nói những gì nghe có vẻ hay vào lúc đó, ngay cả khi nó hoàn toàn điên rồ.
• Ông ta nhanh chóng bác bỏ thất bại của mình trong năm 2020 (có thể bạn đã nghe điều này trước đây) bằng cách nói nhỏ, “Đây đáng lẽ phải là nhiệm kỳ thứ ba của tôi. Những điều kỳ lạ vẫn xảy ra.” Điều này có nghĩa là ông ta có thể đi ngược lại Hiến pháp và tranh cử nhiệm kỳ thứ ba nếu ông ta thắng cử năm 2020? Phải chăng việc ông ta dự đoán sẽ không bao giờ rời nhiệm sở là điều ông ta muốn nói khi nói “Những điều kỳ lạ vẫn xảy ra”? Điều này không rõ ràng, giống như phần lớn những gì ông ta nói lảm nhảm.
• Ông Trump bổ nhiệm Phó Tổng thống J.D. Vance đứng đầu lực lượng đặc nhiệm “chống gian lận”. Nói về việc giao quyền quản lý cho kẻ xấu thì đúng hơn.
• “Gian lận trong các cuộc bầu cử của chúng ta đang tràn lan!” ông Trump hét lên. “Nó đang tràn lan… Họ muốn gian lận. Họ đã gian lận. Và chính sách của họ tồi tệ đến mức cách duy nhất họ có thể đắc cử là gian lận và chúng ta sẽ ngăn chặn điều đó.”
Đây vẫn là những lời lẽ sáo rỗng cũ rích. Nhưng nó cũng vô cùng nguy hiểm, khi tiếp tục thúc đẩy ý tưởng rằng cách duy nhất để đảng Dân chủ chiến thắng là thông qua gian lận, trong khi thực tế đó là kế hoạch của đảng Cộng hòa, cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ và xa hơn nữa. Nó nhằm biện minh cho bất cứ điều gì Trump sẽ làm, từ Đạo luật SAVE đến việc bố trí các đặc vụ ICE tại các điểm bỏ phiếu, đến việc tác động đến tòa án và vô số những việc khác nữa.
Những tràng vỗ tay kéo dài liên tục từ phía đảng Cộng hòa dường như đặc biệt dài dòng, những tiếng hô vang “USA! USA!” một cách tự phát đặc biệt thô lỗ và khó chịu.
Như nhiều người trên mạng xã hội đã nhanh chóng chỉ ra, điều này nghe giống một cuộc mít tinh vận động tranh cử MAGA hơn là một bài phát biểu về việc liên bang đang hoạt động tốt hay không tốt. Trump chỉ có một kiểu nói duy nhất. Ông ta không có sự đoàn kết, lòng trắc ẩn hay sự khiêm nhường. Tất cả chỉ là, “Tôi thật tuyệt vời,” “Tôi đã làm được nhiều hơn và tốt hơn bất kỳ ai,” và “Những người khác đều là những kẻ khốn nạn và điên rồ.”
Nhưng những lời lẽ huênh hoang của Trump chắc chắn sẽ gây ra tác dụng ngược lại với những gì ông ta dự định. Gần hai phần ba (2/3) số người dân trong nước không tán thành cách ông ta điều hành không phải vì họ muốn một kẻ lừa đảo và khoe khoang. Điều đó chỉ càng làm phẫn nộ thêm đám đông biết rằng ông ta đang liên tục nói những điều vô nghĩa.
Một màn kịch được dàn dựng cẩn thận như màn kịch mà Trump đã làm hôm thứ Ba có thể giúp ông ta tăng nhẹ mức độ nổi tiếng trong tuần này, nhưng điều đó sẽ không kéo dài. Trên thực tế, cơn bão những tuyên bố sai sự thật chắc chắn sẽ phản tác dụng và khiến tỷ lệ ủng hộ ông ta giảm mạnh hơn nữa.
Liệu điều này có quan trọng với ông ta hay không thì vẫn chưa rõ. Nhưng điều đó chắc chắn sẽ khiến những người Cộng hòa đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử vào tháng Mười Một phải lo sợ.
.
Sau đây là nhận định của Eli Stokols: Bài phát biểu Thông điệp Liên bang của Tổng thống Donald Trump được định nghĩa ở nhiều khía cạnh không phải bởi những gì ông nói mà bởi những gì ông tránh nói.
Có những sai lầm ông đã tránh mắc phải: Trump không tấn công Tòa án Tối cao. Ông không công kích các thành viên trong đảng của mình, những người đã chỉ trích ông. Ông tránh những lời lạc đề dài dòng, giận dữ và không theo kịch bản.
Rồi còn những vấn đề ông đã tránh đề cập: Trump không đưa ra ý tưởng mới nào về nhà ở hay chăm sóc sức khỏe, hai vấn đề then chốt của chiến dịch tranh cử giữa nhiệm kỳ. Ông không nhắc đến vụ bê bối Jeffrey Epstein đang làm chấn động chính trường Washington và cả những nơi khác. Ông không làm rõ chính sách của mình đối với Iran, ngay cả khi ông đang tập trung lực lượng không quân và hải quân trong khu vực.
Dù tốt hay xấu, đây là một bài phát biểu khó có thể thay đổi quỹ đạo chính trị của nhiệm kỳ thứ hai của Trump. Bài phát biểu dài kỷ lục này, ở một số khía cạnh, gần như không thể phân biệt được với những lời nói thường nhật của Trump trong Phòng Bầu dục, trên chuyên cơ Air Force One hay ở lối đi vào Nhà Trắng.
Đối với một số lãnh đạo trong đảng của tổng thống, những người nhận thức được khả năng tự gây hại chính trị của ông, điều đó có thể là lý do để họ cảm thấy nhẹ nhõm. Đảng Cộng hòa thức dậy vào sáng thứ Tư mà không gặp phải vấn đề chính trị nào so với ngày hôm trước.
Tuy nhiên, tình hình hiện tại của chiến dịch tranh cử giữa nhiệm kỳ không có lợi cho đảng Cộng hòa: Trump đang ở thế phòng thủ trên nhiều vấn đề chi phối chu kỳ bầu cử cho đến nay. Điều đó cũng không thay đổi.
"Theo một số cách, đây là bài phát biểu hay nhất của Trump - đó là một sự thể hiện lòng yêu nước trọn vẹn," chiến lược gia đảng Cộng hòa Matthew Bartlett, người từng phục vụ trong chính quyền đầu tiên của Trump, nói. "Nó đầy khát vọng, giàu cảm xúc. Tuy nhiên, xét về một bài phát biểu chính trị, không có đề xuất chính sách nào có thể hướng dẫn đảng Cộng hòa đến vị thế an toàn hơn trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ."
Một nhà hoạt động khác của đảng Cộng hòa, giấu tên để thảo luận về màn trình diễn của tổng thống, bày tỏ lo ngại rằng bài phát biểu không đủ để hướng tới tương lai.
"Tất cả chỉ là nhìn lại quá khứ, dù nó tuyệt vời đến đâu," nhà hoạt động này nói. "Tôi ước chúng ta có những bước đi cụ thể hơn, chỉ đạo Quốc hội làm nhiều hơn nữa cho những người đang gặp khó khăn."
Đối với một số người, Trump đã làm chính xác những gì ông cần làm — đưa ra nhiều lời lẽ kích động để chiều lòng cử tri cốt lõi đang khao khát tổng thống lên án sự đạo đức giả của đảng Dân chủ về vấn đề lạm phát, đổ lỗi cho cựu Tổng thống Joe Biden và có những phát ngôn cứng rắn về vấn đề nhập cư bất hợp pháp.
Steve Bannon, cựu chiến lược gia trưởng của Trump, cho biết việc nói chuyện với những cử tri được cho là dễ bị thuyết phục là một chiến lược thất bại đã từng xảy ra vào năm 2018.
“Tối nay điều đó đã thay đổi,” ông nói. “Tổng thống không còn tìm cách tiếp cận nữa, ông ấy đang dẫn dắt tiến lên — cuộc chơi bắt đầu rồi!”
Bài phát biểu tràn ngập những lời lẽ hoa mỹ thường thấy của Trump — khoe khoang, cường điệu, những lời nói ngoài lề và những giai thoại không được chuẩn bị trước. Ông nói về những cuộc chiến tranh mà ông đã ngăn chặn, giá cả mà ông đã giúp giảm xuống và “hàng trăm tỷ đô la” mà ông đã thu về từ đầu tư nước ngoài thông qua thuế quan và đàm phán.
“Chúng ta đang thắng quá nhiều đến nỗi chúng ta thực sự không biết phải làm gì nữa,” Trump nói. “Mọi người đang yêu cầu tôi, ‘làm ơn, làm ơn, thưa Tổng thống, chúng ta đang thắng quá nhiều rồi. Chúng ta không thể chịu đựng được nữa. Chúng ta không quen với chiến thắng ở đất nước mình cho đến khi ngài lên nắm quyền. Trước đây chúng ta luôn luôn thua cuộc.’”
Tuy nhiên, sau 13 tháng trong nhiệm kỳ thứ hai được định hình phần lớn bởi tham vọng quá lớn và sự tập trung vào các đặc quyền cá nhân của tổng thống, dù đó là việc ông theo đuổi giải Nobel Hòa bình hay quyết tâm cải tạo và trang trí lại khu phức hợp Nhà Trắng, những phát biểu này cũng đáng chú ý bởi sự kiềm chế khác thường của ông. Tổng thống vẫn giữ được kỷ luật ngay cả khi ông phá kỷ lục về bài phát biểu Thông điệp Liên bang dài nhất từ trước đến nay.
Không hề có đề cập đến việc sở hữu hay sáp nhập Greenland, điều đã gây ra hỗn loạn quốc tế và làm căng thẳng liên minh xuyên Đại Tây Dương chỉ mới tháng trước. Trên thực tế, chính sách đối ngoại chỉ chiếm một phần tương đối nhỏ trong bài phát biểu của ông, xét đến việc nó chiếm một phần rất lớn trong chương trình nghị sự của ông.
Với tỷ lệ ủng hộ chỉ ở mức khoảng 40% và các đảng viên Cộng hòa ngày càng lo lắng về khả năng xảy ra một cơn sóng thần trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, Trump đã bám vào những lập trường chính trị an toàn hơn. Ông xen kẽ bài phát biểu của mình với một vài đoạn diễn đạt tạo cảm giác tích cực, hướng sự chú ý của khán giả về phía ban công Hạ viện nhằm vượt lên trên chính trị đảng phái: ông cổ vũ đội khúc côn cầu giành huy chương vàng Olympic, ca ngợi người lính cứu hộ thuộc Lực lượng Bảo vệ bờ biển đã cứu một bé gái 11 tuổi khỏi trận lũ lụt ở miền trung Texas, trao huy chương và ruy băng cho các anh hùng chiến tranh và quân nhân, và cầu nguyện cho một phụ nữ đang cố gắng thụ thai bằng phương pháp IVF vì thuốc của cô ấy rẻ hơn nhờ chương trình TrumpRX.
Điểm cuối cùng đó, tập trung vào các vấn đề kinh tế và khả năng chi trả, là một nỗ lực nhằm củng cố một điểm yếu ngày càng lớn.
Ông Trump đã nêu bật các khoản cắt giảm thuế do đảng Cộng hòa ban hành năm ngoái và vạch ra các đề xuất chính sách bổ sung cho Quốc hội, kêu gọi các nhà lập pháp hỗ trợ những người muốn mua nhà bằng cách ngăn chặn các công ty cổ phần tư nhân mua lại nhà ở đơn lẻ và giảm chi phí thuốc theo toa cho người cao tuổi.
Nhưng với việc Đảng Cộng hòa chỉ nắm giữ đa số mong manh trong cơ quan lập pháp và sự chú trọng nhanh chóng chuyển sang chiến dịch tranh cử, triển vọng về các hành động lập pháp quan trọng trong năm nay là rất mỏng manh.
Khẳng định sai lạc rằng giá cả tiêu dùng đang giảm, Trump tiếp tục chỉ trích đảng Dân chủ là những kẻ đạo đức giả vì “đột nhiên” nhấn mạnh đến vấn đề giá cả phải chăng.
“Các ông đã gây ra vấn đề đó,” Trump nói với phe Dân chủ. “Chính sách của họ đã tạo ra giá cả cao. Chính sách của chúng tôi đang nhanh chóng chấm dứt tình trạng đó.”
Những lời lẽ gay gắt của ông, đặc biệt là khi ông chuyển sang vấn đề nhập cư, đã gây ra phản ứng mạnh mẽ hơn từ một vài nhà lập pháp đảng Dân chủ, những người không thể im lặng.
“Các ông nên xấu hổ về bản thân mình,” Trump nói với các thành viên đảng Dân chủ, về việc họ từ chối cấp ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa. Đảng Dân chủ đang yêu cầu thay đổi cách thức hoạt động của các đặc vụ liên bang sau vụ xả súng chết người vào người biểu tình bởi các sĩ quan Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) trong các cuộc đột kích ở Minneapolis và một số thành phố khác.
Hai nữ Dân Biểu Rashida Tlaib (Đảng Dân chủ, Michigan) và Ilhan Omar (Đảng Dân chủ, Minnesota) — cả hai đều thường xuyên là mục tiêu công kích của tổng thống — đã phản bác lại.
“Các ông đã giết công dân Mỹ,” bà Omar hét lên, nhắc đến Alex Pretti, nữ y tá bị các đặc vụ liên bang giết chết ở Minneapolis tháng trước. “Alex không phải là tội phạm,” bà nói.
Khi một số Dân biểu Dân chủ không hưởng ứng lời kêu gọi của Trump về việc các nhà lập pháp đứng lên tại nhiều thời điểm khác nhau để thể hiện sự ủng hộ đối với các nạn nhân tội phạm bị tấn công bởi người nhập cư bất hợp pháp hoặc các bậc cha mẹ tìm cách ngăn chặn việc chuyển giới của con cái họ, tổng thống đã bác bỏ toàn bộ đảng này.
“Những người này thật điên khùng,” ông nói. “Họ thật điên khùng.”
Trump tìm cách định hình sự trở lại chóng mặt của mình tại Phòng Bầu dục — sự hỗn loạn do chính sách đối ngoại mang tính săn mồi, chế độ thuế quan khắc nghiệt và khó lường của ông, và thậm chí cả bạo lực bùng phát do các nỗ lực thực thi luật nhập cư của ông — như một hệ quả hiện đại của cuộc cách mạng ban đầu của nước Mỹ, lấp đầy bài phát biểu của mình bằng những lời nhắc đến năm 1776 và cột mốc kỷ niệm 250 năm mà đất nước sẽ đánh dấu vào tháng Bảy.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình