Hôm nay,  

Hơn 50.000 du kích Hmong hỗ trợ lính Mỹ thời Cuộc Chiến VN bây giờ còn 4.000 người: xin quyền lợi từ Bộ Cựu chiến binh Mỹ

01/03/202609:05:00(Xem: 5854)
blank 

Hơn 50.000 du kích Hmong hỗ trợ lính Mỹ thời Cuộc Chiến VN bây giờ còn 4.000 người: xin quyền lợi từ Bộ Cựu chiến binh Mỹ

Báo Military.com hôm 1 tháng 3/2026 có bản tin của phóng viên Kevin Damask tựa đề "Secret Guerilla Unit Fights for VA Benefits Five Decades After Vietnam" (Đơn vị du kích bí mật lên tiếng 50 năm sau Cuộc Chiến VN: đòi quyền lợi từ Bộ Cựu chiến binh Hoa Kỳ).
Trong Cuộc chiến tại Việt Nam, một nhóm chiến binh lính chủ yếu là người Hmong (đôi khi còn được gọi là sắc tộc Mường) đã yểm trợ quan trọng cho Hoa Kỳ trong cuộc chiến trước 1975 chống lại quân đội Bắc Việt và quân Việt Cộng (VC).
Giờ đây, hơn 50 năm sau, nhóm cựu chiến binh cao tuổi đầy tự hào này muốn những gì họ cảm thấy xứng đáng – những quyền lợi chăm sóc sức khỏe tương tự như những người lính Mỹ mà họ từng phục vụ cùng.
Đơn vị du kích bí mật (SGU: Secret Guerilla Unit) là một lực lượng gồm khoảng 50.000 binh lính hỗ trợ quân đội Hoa Kỳ ở Đông Nam Á. Các cựu chiến binh từ đơn vị này có thể được chôn cất tại các nghĩa trang quốc gia Hoa Kỳ nhưng không đủ điều kiện nhận trợ cấp từ Bộ Cựu chiến binh Hoa Kỳ.
Cher Vang, chủ tịch của Hội Cựu chiến binh và Gia đình SGU California, đang dẫn đầu nỗ lực để nhóm của ông, vài nghìn người còn lại, nhận được xếp hạng thương tật từ Bộ Cựu chiến binh Hoa Kỳ.
“Lúc đó chúng tôi coi Hoa Kỳ như anh em,” Vang nói với Đài Fox 26 News ở Fresno, California.
Lực lượng du kích này có thể đã bị lãng quên trong lịch sử, nhưng trong Chiến tranh Việt Nam, hành động của họ rất quan trọng trong việc hỗ trợ quân đội Hoa Kỳ.
Lực lượng du kích thường thực hiện những nhiệm vụ nguy hiểm và chết người, chẳng hạn như theo dõi chuyển động và chia sẻ vị trí của quân đội Bắc Việt và Việt Cộng, giải cứu các phi công Hoa Kỳ có máy bay bị bắn rơi và bảo vệ các trạm radar.
Những trải nghiệm đó vẫn khơi dậy nhiều cảm xúc bị chôn vùi trong lòng các cựu chiến binh SGU.
“Mỗi khi nhìn những bức ảnh, tôi lại muốn khóc,” Chong Yang Thảo nói qua người phiên dịch.
Thảo mới chỉ 15 tuổi khi được tuyển vào SGU. Là một người vận hành máy vô tuyến, người lính trẻ này đã liên lạc với các sĩ quan, chuyển tiếp tin nhắn và cung cấp vị trí của các mục tiêu địch. Là một người vận hành máy vô tuyến cũng có nghĩa là nghe những lời cuối cùng của các binh sĩ, bao gồm cả những lời cầu xin cha mẹ và người thân yêu.
“Đó là những thông tin liên lạc mà chúng tôi phải cung cấp,” Thảo nói.
Thông qua người phiên dịch, cựu chiến binh SGU Wa Yang cho biết họ nhận thức được sự nguy hiểm và rủi ro khi là đồng minh nhưng sẵn sàng liều mạng vì tự do của đất nước. Yang từng làm nhiều công việc, từ vận chuyển tiếp tế, bảo vệ tháp phát thanh, đến làm thư ký cho cha mình. Ông cũng có những người chú tham gia SGU.
Ông hiểu cảm giác mất mát.
“Họ đều đã hy sinh trong chiến tranh,” Yang nói.
Tỷ lệ tử vong của binh lính SGU cực kỳ cao. Trong số khoảng 50.000 người phục vụ, khoảng 35.000 người đã tử trận trong chiến tranh. Những người may mắn sống sót được chính phủ Mỹ cấp quy chế tị nạn và chạy trốn khỏi Việt Nam sau khi Sài Gòn thất thủ trước lực lượng cộng sản năm 1975.


Nhưng nhóm này vẫn chưa được công nhận đầy đủ là cựu chiến binh Mỹ.

Sự giúp đỡ từ các nhà lãnh đạo địa phương
Trong những năm gần đây, một dự luật được Tổng thống Trump ký và Tổng thống Biden sửa đổi, cho phép các cựu chiến binh SGU được chôn cất theo nghi thức quân đội tại các nghĩa trang của Cục Cựu chiến binh. Nhưng nhóm này tin rằng họ xứng đáng được nhiều hơn thế. Việc nhận được trợ cấp từ Cục Cựu chiến binh (VA) sẽ giúp các thành viên SGU được công nhận về những gì họ đã làm ở Việt Nam và được chăm sóc y tế khi về già.
“Các cựu chiến binh của chúng ta nên được hưởng một số loại trợ cấp mà quân đội Hoa Kỳ thực sự được hưởng,” Vang nói.
Tuy nhiên, Tạp chí Luật George Washington đã xác định rằng những binh lính tham gia Lực lượng Bán quân sự Hmong không được coi là “Cựu chiến binh” theo định nghĩa hiện tại của VA (Bộ Cựu Chiến Binh Hoa Kỳ) vì lực lượng này hoạt động dưới sự chỉ đạo của Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA), chứ không phải quân đội.
Điều kiện đó không phải là điều mà các binh sĩ SGU nghĩ đến khi họ hỗ trợ lực lượng Hoa Kỳ.
“Tôi không biết sự khác biệt. Đó là Hoa Kỳ. Chính phủ Hoa Kỳ. Tôi không biết,” Thao nói.
Đó là cảm giác khiến họ chán nản.
“Nhiều người trong số họ thất vọng,” Vang nói. “Họ tuyệt vọng.”
Tuy nhiên, không phải tất cả đều mất mát. Các nhà lãnh đạo địa phương ở California, chẳng hạn như Giám sát viên Quận Larry Micari, đang vận động cho nhóm này.
“Chúng ta cần làm điều đúng đắn và chăm sóc những người này,” ông Micari, đại diện Khu vực Một từ Quận Tulare (tiểu bang California), nói. Là thành viên của ủy ban tư vấn cựu chiến binh của quận, ông Micari nhớ lại việc xem tin tức về Chiến tranh Việt Nam trên truyền hình khi còn nhỏ.
“Đã có quy trình để họ được chôn cất tại nghĩa trang quốc gia. Tại sao chúng ta không chăm sóc họ khi họ còn sống?” ông Micari nói.
Dù chỉ là một cử chỉ nhỏ, nhưng vào tháng 12/2025, Hội đồng Giám sát Quận Tulare đã thông qua một nghị quyết ủng hộ SGU.
“Sự hy sinh của họ đã cứu sống nhiều người Mỹ,” Micari nói. “Nếu chúng ta đã đưa họ đến đây, hãy chăm sóc họ.”
Đây là một động thái mang tính biểu tượng, nhưng nghị quyết này thúc đẩy lý tưởng của nhóm, cho họ một tiếng nói có thể dẫn đến những thay đổi ở cấp quốc gia.
Micari dự định trình bày nghị quyết này trước Hiệp hội các Quận Quốc gia (National Association of Counties) và thúc đẩy việc soạn thảo một nghị quyết quốc gia. Từ đó, ông hy vọng sẽ thu hút được sự hỗ trợ của liên bang và luật pháp tại Quốc hội.
“Tôi cảm thấy chúng tôi nhận được rất nhiều sự ủng hộ trên toàn quốc,” Micari nói. “Hãy chăm sóc mọi người đúng cách. Hãy trả lại cho họ phẩm giá.”
Tại Mỹ, ước tính vẫn còn khoảng 4.000 binh sĩ SGU còn sống. Nhưng con số này sẽ tiếp tục giảm. Ông Yang biết có 10 người đã qua đời ở các quận Merced và Tulare vào năm 2025.
“Họ đã chiến đấu cùng nước Mỹ; thời gian dành cho nước Mỹ đang cạn dần. Tôi không muốn vinh danh họ sau khi tất cả đã ra đi và nói rằng, ‘Bây giờ chúng ta mới vinh danh họ. Họ xứng đáng được vinh danh,’” ông Yang nói.



18/05/202608:06:00(Xem: 3876)
Siêu tàu dầu Agios Fanourios I chở dầu từ Iraq được Hải quân Mỹ gỡ phong tỏa, cho về VN - Các hãng hàng không VN đã cắt giảm 5.000 chuyến bay trong tháng 4 so với tháng 3 vì giá xăng tăng vọt - Quân Israel đột kích, bắt đoàn tàu cứu trợ hướng về Gaza ngoài khơi Cyprus, bị bắt có thiếu nữ thiện nguyện Ashley Bảo Ngọc, người Việt đầu tiên cứu trợ dân Palestine ở Gaza. - Cá cược Dân Chủ sẽ thắng ghế Thống Đốc California: Tỷ lệ dự đoán trên Polymarket cho thấy Becerra: 52%; Steyer: 32%; Hilton (Đảng Cộng hòa): 9%; Bianco: 3%; Porter: 2%. - Cố vấn Pháp Lý Thượng viện: xài 1 tỷ đô để xây phòng khiêu vũ cho Trump ở Nhà Trắng cần 60 phiếu vì vi phạm Quy tắc Byrd. - Trump nhượng bộ Tập: cho công dân TQ mua đất tại Hoa Kỳ. - Iran đồng ý đóng băng (nhưng không tháo gỡ) chương trình nguyên tử dài hạn, trao uranium cho Nga giữ (thay vì cho Mỹ), không đòi Mỹ bồi thường nhưng cần gỡ rào kinh tế, cần quốc tế (vì không tin Mỹ) bảo đảm hòa bình. - Iran cho 30 tàu, nhiều tàu của TQ, qua Eo biển
17/05/202605:17:00(Xem: 2196)
Ca sĩ Dara là quán quân đầu tiên của Giải âm nhạc Eurovision đến từ Bulgaria. Nữ ca sĩ Dara, người Bulgaria, đã giành chiến thắng tại Cuộc thi Ca khúc Eurovision lần thứ 70 vào đêm thứ Bảy 16/5/2026 với bản nhạc kêu gọi tiệc tùng quậy phá (và bạo loạn vì tự do) trong phong cách giới trẻ đầy lôi cuốn mang tên "Bangaranga", mang về cho quốc gia Đông Nam Âu này chiến thắng đầu tiên trong lịch sử cuộc thi.
16/05/202615:13:00(Xem: 2506)
- Tòa Mỹ truy tố Van Vu và Johnny Huynh tội nhập lậu 8 công dân VN từ Canada vào Mỹ. - Tập mời Putin thăm TQ hai ngày từ Thứ Ba 19-5. - Trump nói tiểu bang Maryland lộ ra 500.000 phiếu bầu qua thư giả mạo. Maryland nói Trump vu khống, vì 500.000 phiếu bị Maryland thu hồi để in lại vì nhầm đảng phái. - Bị đài MS Now tố cáo theo bố sang TQ móc nối mua chip TQ cho hãng ALT5 Sigma, Eric Trump hăm dọa kiện, nói không có tên trong ban giám đốc hãng này. Psaki đưa video cũ cho thấy Eric trong Ban quản trị.
16/05/202604:46:00(Xem: 2284)
Phật giáo tin vào tái sanh. Đời người khi mạng chung, sẽ bị tái sanh do nghiệp lực thúc đẩy. Hành động thiện trong kiếp này của chúng ta sẽ dẫn tới thiện nghiệp để tái sanh trong kiếp sau nơi an lành, dễ tu học, hoặc ở cõi trời hay cõi người. Ngược lại, hành động ác sẽ dẫn tới ác nghiệp, và sẽ tái sanh nơi đọa xứ. Tuy nhiên, để biết chắc rằng người này hay người kia là tái sanh của vị tôn túc nào trong kiếp trước lại là một nan đề lớn. Riêng Phật giáo Tây Tạng có truyền thống tìm những vị tôn túc tái sanh để sẽ hướng dẫn tu học từ thơ ấu. Hiện tượng này có chính xác hay không lại là chuyện khả vấn.
15/05/202615:54:00(Xem: 2250)
20 nhà báo Mỹ Latin tìm hiểu các vụ Mỹ dội bom các ghe đánh cá Mỹ giết 194 người, nói là chở ma túy, trong đó 13 người là ngư dân thật sự, không hề dính tới ma túy.
15/05/202610:16:00(Xem: 2869)
Quận Alameda bồi thường con của 2 nạn nhân 36 triệu đôla. Biện lý Quận trước đó dìm hồ sơ, bị 1 phóng viên kiện là kỳ thị dân gốc Á, phải bồi thường 800.000 đôla Bản tin Bay City News (của Vịnh Bắc California) ngày 14/5/2026 loan tin "Alameda Co. To Pay $36M To Family Of Couple Killed By Sheriff's Deputy" (Quận Alameda Sẽ Bồi Thường 36 Triệu Đô La Cho Gia Đình Cặp Vợ Chồng Bị 1 Cảnh Sát Bắn Chết). Quận Alameda sẽ chi trả 36 triệu đô la cho gia đình của một cặp vợ chồng bị sát hại v
15/05/202609:20:00(Xem: 2536)
Cô An Nguyen đã làm hai công việc, làm việc suốt bảy ngày một tuần trong suốt hai năm – chắt chiu tiền bạc cho tương lai của mình và để chi trả cho các khóa học nhằm cải thiện khả năng tiếng Anh. Nhưng chỉ trong chớp mắt, tất cả đã tan biến. Nguyen – người gốc Việt và đã sinh sống tại Whitehorse trong hai năm qua – cho biết cơn ác mộng của cô bắt đầu vào tháng Một, khi cô cố gắng thanh toán tiền cho một khóa học ôn tập cùng tài liệu chuẩn bị cho kỳ thi Chương trình Chỉ số Năng lực Tiếng Anh Canada (CELPIP: Canadian English Language Proficiency Index Program)
15/05/202600:00:00(Xem: 268)
Sự khôi hài xảy ra hàng ngày, có những khôi hài ít ai chịu thừa nhận: mỗi lần bạn giơ máy lên chụp một thứ gì đó, bạn đang vô tình khai báo về bản thân mình rõ ràng hơn cả khi đi khám tâm lý. Chỉ khác là rẻ hơn, và không ai cho bạn đơn thuốc. Người ta cứ tưởng chụp hình là ghi lại thế giới bên ngoài. Lầm nghen. Thực ra, thế giới bên ngoài chẳng cần bạn ghi lại, nó vẫn ở đó, ngạo nghễ, không buồn để ý có ai giơ ống kính hay không. Cái duy nhất đang được ghi lại, từng khung hình một, là bạn. Bạn chọn hướng nào để nhìn. Bạn chọn khoảnh khắc nào để bấm máy. Bạn chọn cắt cái gì ra khỏi khung hình và cái gì bị cắt ra khỏi khung hình thường tiết lộ nhiều hơn cái được giữ lại.
15/05/202600:00:00(Xem: 687)
Cuối tuần qua, bước vào chợ Tokyo Central, thấy cà chua $7.99/lb, tôi giật bắn người tưởng mình quáng mắt. Lái sang chợ 99 Ranch, loại cà chua tôi thường mua hồi trước chỉ 99 cents, nay đã lên $5.99. Đành bấm bụng nhịn bún riêu, chờ ngày mai lên khu Việt Nam rồi mới mua cà chua vậy. Trưa nay, tôi ghé chợ Việt Nam, giá cà chua ở khu Little Sài Gòn vẫn là $4.99/lb. Tưởng chỉ là giá chợ địa phương. Nhưng không. Cà chua đang trở thành một “sản phẩm quốc gia”, một dấu hiệu mới của cơn đắt đỏ thực phẩm tại Hoa Kỳ. Theo tạp chí The Economist, giá cà chua tại Mỹ hiện cao hơn gần 25% so với một năm trước. Với người đi chợ, cảm giác ấy quen quá: mới hôm nào còn trứng gà, nay tới cà chua.
15/05/202600:00:00(Xem: 145)
Lúc Tiffany Hudson đến văn phòng Bộ An Sinh Kinh Tế Arizona tại Surprise, ngoại ô Phoenix, hàng người đã dài sẵn. Mới 7 giờ sáng. Hudson dắt theo đứa con trai 7 tuổi, ôm chiếc mền nhỏ trong tay. Trước họ là một phụ nữ phải mang bình dưỡng khí, đã đến từ 90 phút trước khi văn phòng mở cửa. Hudson đến để hỏi vì sao trợ cấp thực phẩm SNAP của cô và hai con bị cắt sau khi Arizona bắt đầu thi hành các điều kiện mới theo đạo luật “lớn, đẹp” của Tổng thống Donald Trump. Là mẹ đơn thân, làm bán thời gian trong nghề chăm sóc người bệnh, trước đây cô nhận khoảng $600 mỗi tháng để phụ thêm tiền ăn. Ba tháng qua, số tiền ấy ngưng không báo trước. Gia đình phải đến ngân hàng thực phẩm hằng tuần, ăn ít hơn và dùng nhiều đồ đông lạnh hơn.
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.