Tại sao Trump thuận cho Bắc Hàn làm bom nguyên tử, nhưng lại cấm Iran?
Bài sau đây đăng ở báo The Hill ngày 4 tháng 5/2026, của Harlan Ullman, cộng tác viên chuyên mục quan điểm của tờ báo thân cánh hữu này. Tiến sĩ Harlan Ullman là Cây bút Chuyên mục Danh dự Arnaud deBorchgrave của hãng tin UPI, cố vấn cấp cao tại Hội đồng Đại Tây Dương (Atlantic Council), chủ tịch của hai công ty tư nhân và là tác giả chính của học thuyết "Gây sốc và Kinh hoàng" (Shock and Awe). Ông và cựu Tham mưu trưởng Quốc phòng Vương quốc Anh, ông David Richards, là đồng tác giả của một cuốn sách sắp xuất bản về chủ đề ngăn chặn các thảm họa chiến lược. Sau đây là bài viết của Harlan Ullman.
Chính quyền Trump, cùng với đồng minh Israel, đã ở trong tình trạng chiến tranh với Iran suốt 11 tuần qua. Lý do bề ngoài được đưa ra là Iran đã tiến quá gần đến việc sở hữu vũ khí hạt nhân, đến mức chỉ có một chiến dịch quy mô lớn như "Epic Fury" mới có thể ngăn chặn điều đó xảy ra. Tuy nhiên, vào tháng 6/2025, Chiến dịch "Midnight Hammer" được cho là đã "xóa sổ" năng lực hạt nhân của Iran. Phải chăng có một sự mâu thuẫn nhỏ nào đó ở đây?
Các mục tiêu khác bao gồm thay đổi chế độ, phá hủy lực lượng không quân và hải quân vốn khá khiêm tốn của Iran, tấn công vào cơ sở hạ tầng tên lửa của nước này và loại bỏ Iran như một mối đe dọa đối với khu vực. Người ta có thể tự đánh giá xem bao nhiêu mục tiêu đã được hoàn thành, khi mà Eo biển Hormuz vẫn đang bị phong tỏa bởi cả Iran và Hoa Kỳ.
Nhưng tại sao việc Iran sở hữu vũ khí hạt nhân lại bị coi là không thể chấp nhận, trong khi chỉ một thập niên trước đó, Bắc Hàn cùng nhà độc tài bất ổn Kim Jong Un lại được phép giữ lại kho vũ khí của họ và trang bị chúng lên các tên lửa tầm xa hơn? Phải chăng Kim là một mối đe dọa nhỏ hơn? Phải chăng ông ta không bị coi là bất ổn và nguy hiểm như các giáo sĩ Hồi giáo (mullahs) và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo—những người đang điều hành Iran? Tại sao lại có sự bất thường này?
Hãy tạm gác sang một bên những lời lẽ hùng hồn về mối đe dọa "cái chết cho nước Mỹ" từ phía Iran, cũng như tuyên bố của chính quyền về 47 năm chiến tranh giữa Iran và Hoa Kỳ. Trên thực tế, Hoa Kỳ và Liên Hợp Quốc đã từng tham chiến chống lại Bắc Hàn từ năm 1950 đến 1953—một cuộc chiến đã cướp đi sinh mạng của nhiều người Mỹ hơn hẳn so với những gì Iran đã gây ra. Về mặt kỹ thuật, cuộc chiến đó chưa bao giờ thực sự kết thúc, mà hiện chỉ đang nằm dưới một thỏa thuận đình chiến kéo dài hơn 70 năm.
Lịch sử đã làm nổi bật nghịch lý trong việc cho phép một Bắc Hàn sở hữu vũ khí hạt nhân, trong khi lại từ chối quyền sở hữu các loại vũ khí tương tự đối với Iran. Cuộc khủng hoảng này bắt đầu vào tháng 7 năm 2017, khi Bắc Hàn tiến hành một loạt các vụ thử tên lửa và hạt nhân. Đến tháng 9, nước này đã thử nghiệm một vũ khí có sức công phá 250 kiloton, chứng minh khả năng phóng các tên lửa đạn đạo vươn xa ra ngoài khu vực lân cận trực tiếp, thậm chí vươn tới tận Alaska. Điều này cho thấy năng lực vũ khí hạt nhân của họ đang phát triển nhanh hơn nhiều so với những đánh giá của tình báo Hoa Kỳ.
Vào ngày 8 tháng 8 năm 2017, Tổng thống Trump tuyên bố rằng mối đe dọa đến từ phía Bắc này sẽ bị "đáp trả bằng lửa, sự thịnh nộ và thẳng thắn mà nói là một sức mạnh mà thế giới chưa từng thấy bao giờ."
Những lời lẽ này đã leo thang đến mức mang tầm vóc hạt nhân. Đại sứ Bắc Hàn tại Liên Hợp Quốc đã phản pháo rằng ông Trump đang tạo ra một "tình thế nguy hiểm, trong đó chiến tranh nhiệt hạch có thể bùng nổ bất cứ lúc nào." Ông Trump đáp trả tại cuộc họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, đe dọa "hủy diệt hoàn toàn Bắc Hàn" và gọi ông Kim là "Người Tên lửa" (Rocket Man).
Ông Kim cũng phản pháo lại, gọi ông Trump là một "lão già lẩm cẩm" và cảnh báo rằng ông Trump sẽ phải "trả giá đắt." Sự rạn nứt này tiếp diễn vào đầu tháng 1 năm 2018, khi ông Trump đăng tải dòng trạng thái nói rằng ông cũng sở hữu một "Nút Hạt nhân" (Nuclear Button) "lớn hơn và mạnh mẽ hơn nhiều," và rằng "Nút của ông ấy hoạt động tốt!" Có thông tin cho rằng ông Trump đã nêu ý tưởng sử dụng vũ khí hạt nhân chống lại Bắc Hàn rồi đổ lỗi cho một bên thứ ba.
Những cái đầu lạnh cuối cùng đã chiếm ưu thế. Chánh văn phòng của ông Trump, cựu Tướng Thủy quân Lục chiến John Kelly, đã triệu tập các lãnh đạo cấp cao trong Nhà Trắng để báo cáo với Tổng thống về những hậu quả khôn lường nếu một cuộc Chiến tranh Triều Tiên mới nổ ra. Tuy nhiên, nguy cơ chiến tranh vẫn lơ lửng đâu đó. Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis được cho là đã phải ngủ nguyên quần áo, sẵn sàng ra lệnh bắn hạ bất kỳ tên lửa nào của Bắc Hàn bay tới.
Các chuyên gia đã nhìn nhận nguy cơ chiến tranh một cách rất nghiêm túc. Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Lindsey Graham (đại diện tiểu bang Nam Carolina) ước tính xác suất xảy ra chiến tranh là 30%. Đô đốc James Stavridis, cựu Tư lệnh NATO, ước tính khả năng xảy ra chiến tranh hạt nhân là 10% và tin rằng một cuộc chiến tranh thông thường sẽ cướp đi sinh mạng của hơn một triệu người. Cựu Giám đốc CIA John Brennan nhận định xác suất này nằm trong khoảng 20-25%; còn Richard Haass, khi đó là Chủ tịch Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, lại tỏ ra bi quan nhất khi cho rằng xác suất là 50-50.
Như chúng ta đã biết, sau đó ông Trump và ông Kim đã trao đổi thư từ, và ông Trump thậm chí còn "phải lòng" nhà độc tài Bắc Hàn này. Họ đã gặp gỡ nhau ba lần. Mặc dù không có thỏa thuận chính thức nào được ký kết để chấm dứt Chiến tranh Triều Tiên, nhưng Bắc Hàn không còn là mối đe dọa nghiêm trọng như trước kia nữa. Liệu tình hình đó có thay đổi hay không khi xuất hiện "Trục Ma quỷ" mới bao gồm Trung Quốc, Nga, Iran và Bắc Hàn—điều này vẫn còn phải chờ xem.
Nếu ông Trump có thể xoay chuyển cục diện nhanh chóng đến thế với ông Kim, thì tại sao lại không thể làm điều tương tự với Iran? Iran không sở hữu bom hạt nhân, cũng chẳng có năng lực tấn công Hoa Kỳ; trong khi đó, Bắc Hàn đã từng và hiện vẫn đang có những khả năng này. Rõ ràng là Hoa Kỳ từng cân nhắc hành động quân sự chống lại Bắc Hàn, nhưng đã sáng suốt từ bỏ phương án đó. Giờ đây, nước này lại đang ở trong tình trạng đối đầu quân sự với Iran.
Mặc dù nhiều người có thể sẽ không đồng tình với câu hỏi này, nhưng nó vẫn đòi hỏi một lời giải đáp thỏa đáng: Tại sao Iran lại nguy hiểm hơn Bắc Hàn?
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình