Califorrnia: bà Eileen Wang, Thị trưởng Arcadia, thú tội làm đặc vụ hải ngoại cho TQ, từ chức. Vị hôn phu cũ của bà đang ở tù về tội làm đặc vụ cho TQ.
Theo tin của báo Los Angeles Times hôm Thứ Hai: Thị trưởng thành phố Arcadia, người bị cáo buộc làm đặc vụ nước ngoài cho Trung Quốc, đã đạt thỏa thuận với chính quyền liên bang và đã từ chức. Eileen Wang, một lãnh đạo thành phố Arcadia đang phải đối mặt với các cáo buộc về hành vi hoạt động như một đặc vụ nước ngoài bất hợp pháp cho Trung Quốc, đã từ chức vào hôm thứ Hai sau khi đạt được một thỏa thuận nhằm giải quyết vụ án cấp liên bang này. Arcadia là một thành phố thuộc Quận Los Angeles County, nằm 13 dặm phía đông bắc phố chính Los Angeles và nằm trong thung lũng San Gabriel Valley nơi chân dãy núi San Gabriel Mountains. Arcadia chỉ cách Little Saigon (Westminster, CA) có 40.7 dặm, lái xe mất 40 phút.
Theo các hồ sơ tòa án, bà Wang – người từng giữ chức thị trưởng của thành phố ngoại ô thuộc Thung lũng San Gabriel này – đã ký kết một thỏa thuận nhận tội với các công tố viên liên quan đến những cáo buộc cho rằng bà đã hành động dưới sự chỉ đạo của chính quyền Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa nhằm thúc đẩy các hoạt động tuyên truyền tại Hoa Kỳ trong giai đoạn từ năm 2020 đến 2022.
Bà Wang, người trước đó đã đắc cử vào Hội đồng Thành phố vào tháng 11 năm 2022, đã từ nhiệm chức thị trưởng vào thứ Hai, chỉ vài giờ sau khi thỏa thuận nhận tội được công bố chính thức. Các quan chức thành phố Arcadia và đội ngũ luật sư của bà Wang khẳng định rằng những hành vi được các cơ quan liên bang mô tả đã diễn ra trước thời điểm bà Wang đắc cử.
Bà Wang đã xuất hiện tại tòa án liên bang ở trung tâm thành phố Los Angeles trong một phiên điều trần ngắn diễn ra vào thứ Hai; tại đây, thẩm phán đã chỉ đạo các luật sư của bà ấn định một ngày cụ thể để bà chính thức thực hiện việc nhận tội.
Mức án tối đa đối với cáo buộc này là 10 năm tù giam.
Khoác trên mình bộ âu phục gồm áo vest và chân váy màu xanh, cùng sự tháp tùng của bốn luật sư, bà Wang đã lắng nghe diễn biến phiên tòa thông qua một phiên dịch viên tiếng Quan thoại. Bà liên tục sụt sịt trong suốt phiên điều trần, dùng tay và khăn giấy để lau mắt cũng như lau mũi.
Vị thẩm phán sơ thẩm đã ra lệnh buộc bà phải nộp khoản tiền bảo lãnh trị giá 25.000 đô la, đồng thời yêu cầu bà phải giao nộp toàn bộ hộ chiếu và các giấy tờ tùy thân dùng cho việc đi lại của mình. Trợ lý Công tố viên Hoa Kỳ, bà Amanda B. Elbogen, đã đề nghị thẩm phán ra lệnh cấm bà Wang thực hiện bất kỳ hình thức liên lạc nào với chính phủ Trung Quốc, bao gồm cả việc liên hệ với các quan chức lãnh sự của nước này đang làm việc tại Hoa Kỳ.
"Những cá nhân đang sinh sống trên đất nước chúng ta mà lại lén lút thực hiện mệnh lệnh của các chính phủ nước ngoài chính là những kẻ đang làm suy yếu nền dân chủ của chúng ta," ông Bill Essayli, Trợ lý Công tố viên Hoa Kỳ thứ nhất, phát biểu trong một tuyên bố đưa ra vào thứ Hai. "Thỏa thuận nhận tội này là thành công mới nhất, minh chứng cho quyết tâm kiên định của chúng tôi trong việc bảo vệ Tổ quốc trước những nỗ lực của Trung Quốc nhằm làm tha hóa các thể chế của chúng ta." Trong một tuyên bố, các luật sư của bà Wang là Brian A. Sun và Jason Liang cho biết: "Bà ấy xin lỗi và bày tỏ sự hối tiếc về những sai lầm mà mình đã mắc phải trong đời tư."
"Tình yêu và sự tận tụy của bà ấy dành cho cộng đồng Arcadia vẫn không hề thay đổi và chưa bao giờ lung lay. Bà ấy mong nhận được sự thấu hiểu cũng như sự ủng hộ tiếp tục từ phía cộng đồng," các luật sư của bà cho biết thêm.
Trang web chính thức của thành phố Arcadia thông báo rằng bà Wang đang "rời bỏ vị trí" của mình, và quy trình lựa chọn người kế nhiệm chức vụ thị trưởng sẽ bắt đầu tại cuộc họp Hội đồng Thành phố sắp tới.
"Chúng tôi hiểu rằng thông tin này đang gây ra những lo ngại nghiêm trọng, và chúng tôi muốn chia sẻ một cách thẳng thắn với cộng đồng về những gì chúng tôi đã nắm được cũng như lập trường của chúng tôi," ông Dominic Lazzaretto, Quản lý Thành phố, phát biểu trong một tuyên bố. "Những cáo buộc nằm ở trọng tâm của vụ việc này—rằng một chính phủ nước ngoài đã tìm cách gây ảnh hưởng lên một quan chức dân cử tại địa phương—là điều vô cùng đáng lo ngại. Chúng tôi xem xét những cáo buộc này một cách hết sức nghiêm túc."
Theo bản thỏa thuận nhận tội được công bố vào thứ Hai, từ cuối năm 2020 cho đến ít nhất là năm 2022, bà Wang đã hợp tác với ông Yaoning "Mike" Sun—người từng là hôn phu của bà—để điều hành một trang web có tên là "U.S. News Center" (Trung tâm Tin tức Hoa Kỳ), vốn tự quảng bá là một nguồn tin tức dành cho cộng đồng người Mỹ gốc Hoa. Bản thỏa thuận nêu rõ rằng cả bà Wang và ông Sun đều đã "thực hiện các chỉ thị" từ các quan chức chính phủ Trung Quốc; họ đăng tải những bài viết theo yêu cầu và gửi báo cáo phản hồi kèm theo các ảnh chụp màn hình (screenshot) để chứng minh số lượng người đã xem các bài viết đó.
Cũng theo bản thỏa thuận này, vào ngày 10 tháng 6 năm 2021, bà Wang đã nhận được một tin nhắn từ một quan chức chính phủ liên quan đến chủ đề "Lập trường của Trung Quốc về vấn đề Tân Cương". Tin nhắn này có đính kèm một đường dẫn (link) dẫn đến bài thư gửi tòa soạn trên tờ Los Angeles Times—do Tổng Lãnh sự nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tại Los Angeles gửi đến. Vị Tổng Lãnh sự này viết thư nhằm phản hồi lại một bài xã luận trước đó của tờ LA Times, trong đó ủng hộ việc tẩy chay các sản phẩm được làm từ bông vải có nguồn gốc từ khu vực Tân Cương, Trung Quốc.
Vào thời điểm đó, nhiều bản tin thời sự đã liên tục phản ánh về chiến dịch giam giữ, đàn áp và "cải tạo" người Duy Ngô Nhĩ tại tỉnh Tân Cương do chính phủ Trung Quốc phát động.
"Không hề có chuyện diệt chủng tại Tân Cương; cũng không hề tồn tại cái gọi là 'lao động cưỡng bức' trong bất kỳ hoạt động sản xuất nào, bao gồm cả việc trồng bông. Việc lan truyền những tin đồn như vậy chỉ nhằm mục đích bôi nhọ Trung Quốc, cũng như phá hoại sự an toàn và ổn định của khu vực Tân Cương," nội dung tin nhắn từ vị quan chức chính phủ Trung Quốc viết như vậy, theo trích dẫn trong bản thỏa thuận nhận tội.
Theo hồ sơ tòa án, chỉ vài phút sau khi nhận được đường dẫn, Wang đã đăng bài viết lên trang web của mình và phản hồi lại quan chức chính phủ Trung Quốc bằng một đường dẫn dẫn đến bài viết đó trên trang web của bà.
"Nhanh thật, cảm ơn mọi người," vị quan chức chính phủ này đáp lời, theo ghi chép của tòa án.
Các công tố viên cũng cho biết Wang đã chỉnh sửa các bài viết theo yêu cầu của các quan chức, đồng thời chia sẻ thông tin cho thấy mức độ lan tỏa của những bài đăng này.
"Cảm ơn lãnh đạo," bà viết vào ngày 20 tháng 8 năm 2021, sau khi nhận được lời khen ngợi về một bài đăng đã đạt hơn 15.000 lượt xem, theo thỏa thuận nhận tội.
Theo các tài liệu tòa án, Wang chưa bao giờ tiết lộ việc chính phủ Trung Quốc đã chỉ đạo cô đăng tải những nội dung này.
Trong tuyên bố của mình, các luật sư bào chữa cho Wang nhấn mạnh rằng: "những hành vi làm cơ sở cho các thông tin và thỏa thuận với chính phủ chỉ đơn thuần liên quan đến đời tư của bà Wang — cụ thể là một nền tảng truyền thông mà bà từng điều hành cùng một người mà bà tin là hôn phu của mình — chứ không liên quan đến các hành vi của bà trên cương vị một quan chức dân cử."
Vào tháng 12 năm 2024, các công tố viên đã truy tố Sun — một cư dân tại Chino Hills — với các cáo buộc về âm mưu phạm tội và hoạt động như một đặc vụ bất hợp pháp cho chính phủ nước ngoài. Wang cho biết mối quan hệ giữa cô và Sun đã chấm dứt vào mùa xuân năm 2024.
Sun cũng từng đảm nhiệm vai trò quản lý chiến dịch tranh cử vào Hội đồng Thành phố của Wang tại Arcadia — một điểm đến định cư quen thuộc của nhiều người nhập cư gốc Hoa và Đài Loan. Các công tố viên cáo buộc Sun cùng các đầu mối liên hệ trong chính phủ Trung Quốc đã dày công bồi dưỡng Wang, với hy vọng cô sẽ thăng tiến trên con đường chính trị và giúp họ củng cố tầm ảnh hưởng của Trung Quốc tại California.
"Chúng tôi đã chấm dứt mối quan hệ hôn phu - hôn thê," Wang phát biểu trước Hội đồng Thành phố sau khi Sun bị truy tố. "Chúng tôi vẫn duy trì tình bạn."
Vào tháng 2, Sun đã bị tuyên phạt 4 năm tù giam tại nhà tù liên bang, sau khi nhận tội vào tháng 10 năm 2025 đối với một cáo buộc về hành vi hoạt động như một đặc vụ bất hợp pháp cho chính phủ nước ngoài.
Theo bản ghi nhớ về mức án do tòa án liên bang ban hành, Sun đã hoạt động như một đặc vụ bất hợp pháp cho Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, thường xuyên gửi báo cáo cho các quan chức cấp cao của chính phủ về những công việc mà ông thực hiện thay mặt cho chính phủ này. Các hoạt động này bao gồm việc chống phá Pháp Luân Công — một môn tu luyện tinh thần hiện đang bị cấm tại Trung Quốc — cũng như chống lại những người ủng hộ nền độc lập của Đài Loan. Sun cũng bị cáo buộc đã theo dõi vị lãnh đạo Đài Loan đương nhiệm trong chuyến thăm Hoa Kỳ của bà vào tháng 4 năm 2023.
Đối mặt với những lời kêu gọi từ chức ngay sau khi vị hôn phu cũ bị truy tố, bà Wang khi đó đã tuyên bố sẽ không rời khỏi hội đồng, đồng thời nhấn mạnh rằng bà "không chịu trách nhiệm về hành động của người khác."
Trong một cuộc phỏng vấn vào năm 2024, bà Wang cho biết bà đã chuyển từ Trung Quốc đến Nam California cách đây 30 năm. Bà chia sẻ rằng mẹ bà là một bác sĩ Đông y kiêm châm cứu, còn cha bà là một bác sĩ tại tỉnh Tứ Xuyên trước khi chuyển sang làm việc tại Đại học Nam California (USC).
Bà Wang vẫn xuất hiện bình thường tại cuộc họp hội đồng thành phố tuần trước, chủ trì các phiên thảo luận về việc trải nhựa đường, ngân sách sắp tới và một dự thảo quy định tiềm năng liên quan đến xe đạp điện. Ông Lazzaretto, người quản lý thành phố, cho biết trong tuyên bố của mình rằng thành phố đã tiến hành một cuộc rà soát nội bộ liên quan đến các cáo buộc này và không phát hiện bất kỳ sai phạm nào.
"Chúng tôi có thể xác nhận rằng không có nguồn tài chính, nhân sự hay quy trình ra quyết định nào của Thành phố bị liên lụy," ông Lazzaretto phát biểu trong tuyên bố. "Chúng tôi không tìm thấy bất kỳ hành động nào cần phải xem xét lại, hay bị vô hiệu hóa do hậu quả của những diễn biến này."
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình