Hôm nay,  

Cùng bầm dập vì thuế quan và bị Trump quy chụp "lao động cưỡng bức" và thê thảm vì cuộc chiến Mỹ-Iran: kinh tế Thái Lan và VN dựa vào nhau để cùng phát triển ngoài vòng ASEAN

14/06/202616:28:00(Xem: 2059)
blank

Cùng bầm dập vì thuế quan và bị Trump quy chụp "lao động cưỡng bức" và thê thảm vì cuộc chiến Mỹ-Iran: kinh tế Thái Lan và VN dựa vào nhau để cùng phát triển ngoài vòng ASEAN

Báo South China Morning Post hôm 14/6/2026 đăng bài viết của Aidan Jones cho biết: Thái Lan và Việt Nam bắt tay trong một nước đi đầy toan tính bên ngoài khuôn khổ ASEAN. Bài viết được dịch sau đây phân tích: Hai nền kinh tế lớn thứ hai và thứ ba Đông Nam Á chọn giải pháp "bảo hiểm" song phương thay vì chỉ dựa vào khối khu vực.
Đó là một cử chỉ vừa mang tính ngoại giao vừa mang màu sắc trình diễn: Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul trổ tài chơi đàn T’rung – một loại nhạc cụ gõ truyền thống của Việt Nam – tại một buổi tiệc chiêu đãi cấp nhà nước ở Hà Nội vào thứ Hai. Tuy nhiên, những "giai điệu" thực sự quan trọng lại được tạo ra trong các phòng họp. Sau hai ngày đàm phán giữa ông Anutin và phía Việt Nam, hai bên đã cam kết tăng gần gấp đôi kim ngạch thương mại song phương lên mức 25 tỷ USD trong vòng bốn năm – và sau đó sẽ tiếp tục tăng gấp đôi con số này một lần nữa. Các chuỗi cung ứng trong lĩnh vực điện tử và bán dẫn sẽ được liên kết chặt chẽ, đồng thời các rào cản thương mại sẽ được dỡ bỏ. Đằng sau bầu không khí thân mật ấy là một thực tế đầy khắc nghiệt: chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thuế quan của Mỹ, bất ổn tại Trung Đông và giá hàng hóa leo thang, Thái Lan và Việt Nam nhận thấy rằng họ sẽ mạnh mẽ hơn khi hợp tác cùng nhau.
Hội nghị thượng đỉnh này diễn ra ngay sau chuyến thăm đầu tiên của Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm tới Bangkok chưa đầy hai tuần trước đó, đánh dấu một chuỗi các cuộc gặp gỡ liên tiếp hiếm hoi giữa lãnh đạo hai nền kinh tế lớn thứ hai và thứ ba Đông Nam Á. "Cả hai quốc gia đều đang đối mặt với một cú sốc chung từ bên ngoài," chuyên gia kinh tế Pavida Pananond – giáo sư về kinh doanh quốc tế tại Trường Kinh doanh Thammasat (Bangkok) – nhận định. Bà viện dẫn các yếu tố như "sự rạn nứt của trật tự thương mại dựa trên luật lệ", sự tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc.
Bà cho biết, mối quan hệ chặt chẽ hơn mang lại cho cả hai quốc gia "một mức độ phòng ngừa rủi ro chiến lược mà không bên nào có thể dễ dàng đạt được nếu hành động đơn lẻ".
Tuy nhiên, hai quốc gia này bước vào quan hệ đối tác từ những vị thế hoàn toàn khác biệt.

Vận mệnh khác biệt
Việt Nam đang ở vị thế đầy hứa hẹn. Chủ tịch nước Tô Lâm – nhà lãnh đạo quyền lực nhất của đất nước trong nhiều thập niên qua – đang đặt cược di sản của mình vào công cuộc hiện đại hóa thần tốc: đẩy nhanh tiến độ xây dựng các cảng biển, sân bay và tuyến đường sắt cao tốc mới, đồng thời cắt giảm mạnh các thủ tục hành chính rườm rà vốn từ lâu đã gây trở ngại cho nhà đầu tư nước ngoài và kìm hãm khát vọng của 100 triệu người dân. Ông cũng đã thay đổi hoàn toàn phong cách ngoại giao vốn dĩ kín tiếng truyền thống của Việt Nam, liên tục di chuyển giữa Bắc Kinh, Washington và New Delhi để truyền tải thông điệp mạnh mẽ rằng đất nước mình luôn rộng mở chào đón hợp tác kinh doanh. Trong khi đó, Thái Lan bước vào các hội nghị thượng đỉnh gần đây với một nền kinh tế trì trệ – được dự báo chỉ tăng trưởng ở mức khiêm tốn từ 1,6 đến 2% trong năm nay – cùng lực lượng lao động thiếu kỹ năng và hàng triệu hộ gia đình đang ngập trong nợ nần sau nhiều năm chính sách thiếu định hướng và bất ổn chính trị.
Việt Nam, với mục tiêu tăng trưởng hai con số, hiện đang trên đà vượt qua Thái Lan để trở thành nền kinh tế lớn thứ hai trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), có thể ngay trong năm nay. Cột mốc đáng suy ngẫm này đối với Bangkok đang đến gần trong bối cảnh các cơ quan điều tra thương mại của Mỹ đang nhắm vào cả hai quốc gia vì cáo buộc vi phạm quy định về lao động cưỡng bức – những cáo buộc mà giới chỉ trích cho là cái cớ để Mỹ âm thầm áp đặt lại thuế quan sau khi Tòa án Tối cao nước này bác bỏ các mức thuế trước đó.
Song song đó, cuộc chiến chống Iran do Mỹ và Israel phát động vào tháng 2 đã châm ngòi cho một làn sóng lạm phát lan rộng khắp các thị trường dầu mỏ, khí đốt, phân bón và nguyên liệu sản xuất; các nhà kinh tế cho rằng tác động tiêu cực toàn diện của làn sóng này vẫn chưa thực sự bộc lộ hết. Tuy nhiên, bất chấp những "cơn gió ngược" về kinh tế, dòng vốn vẫn đang luân chuyển mạnh mẽ. Thương mại song phương giữa Thái Lan và Việt Nam đạt khoảng 8,6 tỷ USD trong bốn tháng đầu năm nay, thắp lên hy vọng vượt qua tổng kim ngạch cả năm 2025 là khoảng 22 tỷ USD. Thái Lan cũng đứng thứ hai trong khối ASEAN (chỉ sau Singapore) về nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam, với tổng vốn đăng ký vượt mức 15,4 tỷ USD.


Nếu như trước đây dòng vốn Thái Lan chủ yếu đổ vào các chuỗi siêu thị và nhà hàng tại Việt Nam, thì nay các tập đoàn lớn nhất của nước này – bao gồm SCG, CP Group, Amata và WHA – đang rót vốn vào lĩnh vực sản xuất, cơ sở hạ tầng công nghiệp và dịch vụ chuyên nghiệp. Các khu công nghiệp mới tại tỉnh Nghệ An (vùng Bắc Trung Bộ) đang thu hút vốn đầu tư từ Thái Lan; nhà phát triển bất động sản công nghiệp Amata và SCG – một trong những công ty hóa chất và xi măng lớn nhất châu Á – đang mở rộng hoạt động dọc theo "Vành đai công nghiệp phía Nam" bao gồm cả TP.HCM; trong khi ngành công nghiệp bán dẫn và điện tử cũng đã hình thành và phát triển tại Thái Nguyên, địa phương nằm cách Hà Nội một giờ di chuyển về phía bắc. "Các tập đoàn lớn của Thái Lan... đang đi đầu trong xu hướng này," theo lời ông Jack Nguyen, Giám đốc điều hành (CEO) của InCorp Vietnam – một công ty tư vấn hỗ trợ các doanh nghiệp nước ngoài thành lập và mở rộng hoạt động tại Việt Nam – cho biết. Theo ông Nguyễn Khắc Giang, một nhà nghiên cứu chính trị kiêm nghiên cứu viên khách mời thuộc Chương trình Nghiên cứu Việt Nam tại Viện ISEAS – Yusof Ishak, các chuyến thăm song song của ông Anutin và ông Tô Lâm – với sự tham gia của nhiều lãnh đạo doanh nghiệp cấp cao trong phái đoàn tháp tùng – đều tập trung vào các vấn đề "kinh tế và bảo hiểm". Ông nhận định: "Việt Nam và Thái Lan đều có những lý do xác đáng để tăng cường đầu tư ngay tại khu vực lân cận của mình."
"Việt Nam hưởng lợi từ nguồn vốn, các thương hiệu tiêu dùng và mạng lưới kinh doanh trong khu vực của Thái Lan. Ngược lại, Thái Lan cũng hưởng lợi từ sự tăng trưởng, thị trường trẻ và nền tảng sản xuất của Việt Nam."

Phép thử đối với ASEAN
Tuy nhiên, quan hệ đối tác giữa các nước láng giềng vùng Mekong vẫn có những giới hạn. Cả hai nền kinh tế đều đang theo đuổi cùng một mục tiêu: giành thị phần xuất cảng tại Mỹ và Trung Quốc, cũng như thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài sẽ đổ về phía bên nào chiếm ưu thế trước. Khi Washington công bố các mức thuế quan "có đi có lại" vào năm ngoái, ông Tô Lâm đã trực tiếp gọi điện cho ông Donald Trump để tìm kiếm sự miễn trừ song phương, thay vì dựa vào lập trường chung của ASEAN.
"Việt Nam đang cạnh tranh trực tiếp với Thái Lan về thị trường xuất cảng và vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong chính những lĩnh vực quan trọng nhất," bà Pavida từ Đại học Thammasat nhận định, đồng thời liệt kê các ngành như điện tử, sản xuất xe hơi và "thậm chí là cả các trung tâm dữ liệu". Như vậy, mối quan hệ mà Bangkok và Hà Nội đang xây dựng được định hình bởi cả nỗi lo âu lẫn lợi ích chung – một chiến lược phòng ngừa rủi ro song phương trong một thế giới mà không bên nào có thể tự mình xoay xở. Các nhà phân tích cho rằng động thái này có thể mang lại bài học cho toàn khối ASEAN – một tổ chức vốn thường bị chê bai vì tần suất họp hành dày đặc nhưng lại thiếu vắng kết quả thực chất.
"Vấn đề thực sự của ASEAN không phải là sự hợp tác song phương quá nhiều, mà là sự thiếu hụt các kết nối mang tính thực chất," ông Giang nói. "Nếu Việt Nam và Thái Lan có thể xây dựng một hành lang kinh tế vững chắc hơn, điều đó có thể trở thành nền tảng cho một ASEAN hội nhập sâu rộng hơn." Bà Pavida cũng đồng tình rằng, tác động lan tỏa từ việc hai nền kinh tế lớn của Đông Nam Á hợp tác chặt chẽ hơn có thể tạo ra hiệu ứng "ASEAN-cộng" (ASEAN-plus), lôi kéo các thành viên khác cùng hội nhập sâu hơn vào thời điểm khối này đang chịu áp lực lớn trong việc chứng minh giá trị của mình. Tuy nhiên, bà cũng lưu ý rằng kịch bản ngược lại – một kết quả "ASEAN-trừ" (ASEAN-minus) – cũng có thể xảy ra; đó chỉ là một thỏa thuận song phương mang tính hình thức, làm hài lòng các bên tham gia nhưng không thực sự củng cố cấu trúc khu vực. "Kịch bản đầu tiên sẽ mang lại ý nghĩa thực sự," bà Pavida nhận định. "Còn kịch bản sau chỉ biến nó thành một thỏa thuận song phương mang tính nghi thức nữa trong một bối cảnh vốn đã có quá nhiều thỏa thuận tương tự."



31/07/202600:00:00(Xem: 166)
Một trường trung học tại tiểu bang New York dự tính đưa người máy hình người tên Sally vào lớp học trong mùa thu này. Sally có da silicone, tóc nâu, biết trò chuyện, thay đổi nét mặt và trả lời học sinh gần như người thật. Nhưng “cô giáo” trị giá gần $58,000 chưa kịp đứng trước bảng đã bị tạm cho nghỉ. Học Khu Trung Ương Thành Phố Salamanca cho biết chương trình thử nghiệm với công ty Realbotix được đình lại trong lúc nhà trường thảo luận thêm với Bộ Giáo Dục New York về việc bảo vệ dữ kiện học sinh và tiếp tục nghe ý kiến cộng đồng.
30/07/202619:38:00(Xem: 2209)
Theo báo The Center Square, trong bản tin "VinFast loses $400M of $1.2B incentive package" (VinFast mất 400 triệu USD trong gói ưu đãi trị giá 1,2 tỷ USD) hôm Thứ Năm cho biết tình hình: Công ty VinFast – hãng xe điện Việt Nam từng được ca ngợi là sẽ mang "viên ngọc quý" (dự án trọng điểm) về sản xuất và tạo việc làm tốt đến tiểu bang North Carolina – đã mất một gói ưu đãi trị giá 400 triệu USD từ Quận Chatham.
30/07/202616:37:00(Xem: 1910)
- Iran và Ai Cập: Iran không hề tấn công cảng Ai Cập, Iran nói nghi Israel dùng máy bay không người lái bắn 2 tàu ở cảng Ai Cập. - Iran: Mỹ sẽ phải trả giá vì tấn công đảo Qeshm của Iran, giết chết gia đình 3 người. - Iran: Iran đã tấn công căn cứ quân sự Mỹ ở Bahrain. - Iran nói đã bắn vào căn cứ Mỹ ở Jordan, phá hủy 3 chiếc F-16, gây hư hại 3 chiếc khác. Mỹ nói không có chiếc nào bị hủy hay hư hại. - Elon Musk sẽ chi 120 triệu USD tại 8 tiểu bang để Cộng Hòa thắng cử giữa kỳ. - 55 nước Châu Âu trong Liên đoàn Bóng đá Châu Âu (UEFA) bỏ phiếu thuận: sẽ tẩy chay World Cup nếu FIFA bán cổ phần cho nhà đầu tư (kiểu như các Giải Hoa Hậu thế giới). - Bình luận gia USA Today: Ê, bọn ghét BS Fauci, quyết định của Fauci đã cứu mạng người, trong đó có mạng của tôi.
30/07/202610:49:00(Xem: 1877)
64% MAGA nói giá xăng dầu cao đã gây ra khó khăn lớn - 56% MAGA đánh giá tình hình kinh tế là rất kém hoặc khá kém
30/07/202610:17:00(Xem: 1956)
Bài viết trên CNN, nhan đề "CNN poll: A third of Democrats now identify as Democratic Socialists" (Thăm dò của CNN: Một phần ba cử tri Dân chủ hiện tự nhận là người theo chủ nghĩa xã hội dân chủ). Bài viết của phóng viên Edward Wu ghi nhận: Theo một cuộc thăm dò mới của CNN do SSRS thực hiện, khoảng một phần ba cử tri Dân chủ và người trưởng thành có khuynh hướng ủng hộ đảng Dân chủ tự nhận mình là người theo chủ nghĩa xã hội dân chủ (democratic socialists).
29/07/202621:57:00(Xem: 2089)
Tạp chí People có bản tin "Tennessee Governor Candidate Says He’ll Ban Mosques and Non-Christian Religions If Elected" (Ứng cử viên Thống đốc tiểu bang Tennessee tuyên bố sẽ cấm các nhà thờ Hồi giáo và các tôn giáo không thuộc Kitô giáo nếu đắc cử). Phóng viên Madison E. Goldberg ghi nhận: Bất chấp quyền tự do tôn giáo được quy định trong Tu chính án thứ Nhất, Dân Biểu tiểu bang Monty Fritts cho rằng Hồi giáo "không phù hợp với Hiến pháp Hoa Kỳ cũng như Hiến pháp bang Tennessee".
29/07/202620:50:00(Xem: 2104)
- Nhật ký BS Fauci: Trump chỉ là 1 cậu nhóc vị thành niên điên khùng, khó ưa, làm mất phẩm giá của chức Tổng Thống và chỉ vì lợi ích riêng của Trump - 155 nhà khoa học viết thư ngỏ kêu gọi chính phủ chấm dứt "bôi nhọ và quấy rối nhiều nhà khoa học Mỹ" và "cáo buộc chống lại Tiến sĩ Fauci hoàn toàn vô căn cứ" - Các TNS Cộng Hòa đòi BS Fauci xin lỗi các quân nhân bị cưỡng bách tiêm vaccine - Dân Chủ tố cáo Trump và Cộng Hòa không tin vào khoa học
29/07/202619:24:00(Xem: 1776)
Báo Live Science ghi nhận: Các nhà khoa học cảnh báo nguy cơ xảy ra sự kiện "siêu lây lan" sinh học khi hơn 1.500 tàu thuyền đang neo đậu bất động tại eo biển Hormuz. Các nhà khoa học cảnh báo rằng một sự kiện "siêu lây lan" sinh học vi trùng có thể sắp xảy ra khi hơn 1.500 tàu thuyền vẫn tiếp tục neo đậu bất động tại eo biển Hormuz đang bị phong tỏa; tình trạng này có nguy cơ gây ra những tác động nghiêm trọng đối với sức khỏe con người và hệ sinh thái biển toàn cầu.
29/07/202617:37:00(Xem: 2209)
Trump chửi thề, nói Mỹ sẽ "đánh cho chúng phun c. tơi tả" vì Iran bắn căn cứ Mỹ ở Jordan - Mỹ không kích Iran trở lại - Trump: điều đáng ngạc nhiên nếu TQ giúp Iran tên lửa, tôi sẽ thất vọng (vì có tin TQ gửi Iran 400 bệ phóng tên lửa) - CSIS: Mỹ bắn Iran, kho tên lửa Patriot xài hết 65%, bây giờ Mỹ còn 759 tên lửa Patriot trong kho, nên phải tạm dừng bắn // Mỹ sản xuất 183 tên lửa đánh chặn loại Patriot mỗi năm và cần khoảng 3 năm rưỡi kể từ khi ký hợp đồng để hoàn tất việc bàn giao // Kho tên lửa tối tân THAAD của Mỹ đã giảm khoảng một nửa - Trump đổ tội Biden làm cạn vì gửi Ukraine tên lửa chống Nga, nhưng Trump không đưa ra số liệu Biden gửi bao nhiêu cho Ukraine // Chuyên gia: tên lửa tối tân cần từ 2 đến 4 năm để chế tạo và bàn giao, nếu TQ tấn công Đài Loan bây giờ thì Mỹ lúng túng
29/07/202606:43:00(Xem: 773)
Kỷ niệm đầu tiên bạn có với Phật giáo là gì? Một bản Thiền ca? Một bài thơ Thiền? Hình ảnh một nhà sư bước trên con đường làng? Hay một cánh cổng tam quan? Nhiều lắm. Đủ thứ hình ảnh, âm thanh, kỷ niệm. Hẳn là nhiều người trong chúng ta không thể nhớ chính xác kỷ niệm ban đầu với Phật giáo là gì. Tôi đoán, với nhiều người trong chúng ta, có thể đó là những câu ca dao bạn nghe mẹ ru khi bạn còn nằm nôi
NHẬN TIN QUA EMAIL
Vui lòng nhập địa chỉ email muốn nhận.