https://vb.trungtam.net/p190/bien-khaovi-VNCopyright @ 2026 vietbao.comMon, 26 Oct 2026 09:24:17 GMT10https://vb.trungtam.net/p190/bien-khaohttps://vb.trungtam.net/images/file/DcUXEIsU2wgBAPQD/w150/vietbao-logo-295-x75.jpg15038https://vb.trungtam.net/a326691/chim-di-dau-moi-mua-dong-bi-mat-hai-ngan-nam-cuoi-cung-duoc-giai-mahttps://vb.trungtam.net/a326691/chim-di-dau-moi-mua-dong-bi-mat-hai-ngan-nam-cuoi-cung-duoc-giai-maSuốt hơn 2,000 năm, con người vẫn thắc mắc: Mỗi khi mùa đông đến, hàng tỷ con chim bỗng biến mất. Chúng đi đâu? Người xưa đưa ra đủ thứ giả thuyết. Có người tin chim biến thành loài khác. Có người cho rằng chúng lặn xuống đáy hồ ngủ đông. Thậm chí có người quả quyết chim bay lên tận mặt trăng! Mãi đến đầu thế kỷ XIX, một bằng chứng kỳ lạ xuất hiện tại nước Đức. Người ta tìm thấy những con cò trắng trở về với mũi tên Phi Châu vẫn còn cắm trên mình. Những con cò này, được gọi là pfeilstörche, đã giúp giải đáp bí mật lâu đời: Chim không biến mất, mà bay hàng ngàn cây số từ Âu Châu sang Phi Châu rồi trở về. Không cần hộ chiếu, cũng chẳng phải mua vé máy bay!]]>Fri, 23 Oct 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326453/hop-tac-lancang-mekong-tu-quan-he-bat-doi-xung-den-doi-tac-cong-bang-va-trach-nhiemhttps://vb.trungtam.net/a326453/hop-tac-lancang-mekong-tu-quan-he-bat-doi-xung-den-doi-tac-cong-bang-va-trach-nhiemPhạm Phan LongTrong mười năm đầu của Hợp tác Lancang-Mekong (LMC), tổng sản phẩm quốc nội (GDP) Trung Quốc tăng từ khoảng 11,2 nghìn tỷ USD năm 2016 lên 19,5 nghìn tỷ USD năm 2025 — tăng khoảng 74%. Việt Nam và Campuchia tăng nhanh hơn, trên 250%. Thái Lan tăng chậm hơn, khoảng 42%. Myanmar chỉ tăng khoảng 21%. Lào gần như đứng, vì kip mất giá mạnh che mất phần tăng thực trong nước.]]>Fri, 25 Sep 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326407/el-ni-o-bo-bien-mien-tay-hoa-ky-co-the-ngap-lut-nang-mua-dong-nayhttps://vb.trungtam.net/a326407/el-ni-o-bo-bien-mien-tay-hoa-ky-co-the-ngap-lut-nang-mua-dong-nayMấy tuần nay, các nhà khoa học về biển ở Mỹ đang để mắt theo dõi một khối nước ấm rất lớn, do hiện tượng El Niño gây ra, đang chảy dọc theo bờ biển Thái Bình Dương, từ Nam Mỹ đi ngược lên phía Bắc, tiến về phía bờ biển Hoa Kỳ. Chỉ vài tuần nữa, khối nước này sẽ tới California, làm nước biển dâng cao và có thể gây ngập lụt nặng suốt mùa thu và mùa đông sắp tới.]]>Fri, 18 Sep 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326406/lam-sao-de-ai-phuc-vu-con-nguoi-trong-mot-tuong-lai-khong-biet-truochttps://vb.trungtam.net/a326406/lam-sao-de-ai-phuc-vu-con-nguoi-trong-mot-tuong-lai-khong-biet-truocPhạm Phan LongChúng ta đang bị nhấn chìm dưới dòng thác thông tin về hiểm họa của AI đối với nhân loại — phần lớn đầy thuật ngữ chuyên môn mà người ngoài ngành khó lòng hiểu nổi. Tôi từng hoang mang, tự hỏi liệu mình có đang bị bỏ lại phía sau một thế giới mà AI đang dần chiếm lĩnh. Để hiểu rõ, tôi đã đọc các nguồn tin ấy và từng bước đặt câu hỏi với Claude, một dịch vụ AI, yêu cầu giải thích đi giải thích lại cho tới khi người ngoài như tôi có thể nắm được vấn đề. Quá trình này khá vất vả, vì phải phá vòng an toàn bước vào vùng đất lạ, nên tôi ghi lại hành trình để chia sẻ cùng các bạn.]]>Fri, 18 Sep 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326362/toa-thap-doi-new-york-thiet-ke-cua-con-mot-gia-dinh-nhap-cuhttps://vb.trungtam.net/a326362/toa-thap-doi-new-york-thiet-ke-cua-con-mot-gia-dinh-nhap-cuViệt Báo tổng hợpPhía sau cái tên Minoru Yamasaki và một công trình từng cao nhất địa cầu, và cũng là nơi 25 năm trước trở thành hiện trường của cuộc tấn công khủng bố đẫm máu nhất trong lịch sử nước Mỹ, là câu chuyện về một người Mỹ gốc Nhật thế hệ đầu, đi lên từ nghèo khó và định kiến, để trở thành một trong những kiến trúc sư được ngưỡng mộ nhất của nước Mỹ thời hậu chiến.]]>Sat, 12 Sep 2026 18:52:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326229/nhung-nguoi-do-thai-da-bo-phieu-cho-hitlerhttps://vb.trungtam.net/a326229/nhung-nguoi-do-thai-da-bo-phieu-cho-hitlerCung Đô biên dịchTối 5 tháng Hai năm 1930, nhà phê bình văn nghệ Paul Fechter bước lên diễn đàn của Liên Minh Người Do Thái Đức Theo Chủ Nghĩa Quốc Gia tại Berlin. Ông biết đề tài mình sắp nói sẽ khó nghe. Fechter nói rằng người Đức từ lâu đã quá “sợ hãi và dè dặt” khi nói công khai về người Do Thái. Ông đặc biệt công kích Kurt Tucholsky, một nhà văn trào phúng Do Thái nổi tiếng, vì cuốn Deutschland, Deutschland über alles (Nước Đức, Nước Đức Trên Hết), trong đó Tucholsky châm biếm quân đội, cảnh sát, công chức, quốc ca và nhiều biểu tượng chủ nghĩa quốc gia của nước Đức.Nhưng Fechter không dừng ở một nhà văn. Ông nói một phần lớn giới văn chương và nghệ thuật Đức “nằm trong tay người Do Thái”; các nhà hát, nhà xuất bản lớn và giới buôn tranh đều ít nhiều “dưới sự kiểm soát của người Do Thái.” Ông trách các nhà buôn tranh Do Thái chuộng Manet, Monet, Renoir, Gauguin, Picasso và Cézanne — những họa sĩ Pháp và hiện đại — hơn hội họa truyền thống Đức.]]>Fri, 28 Aug 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326242/ngan-sach-lien-bang-thieu-hut-nghiem-trong-duoi-thoi-tong-thong-donald-trump-https://vb.trungtam.net/a326242/ngan-sach-lien-bang-thieu-hut-nghiem-trong-duoi-thoi-tong-thong-donald-trump-Nguyễn Quốc KhảiTính đến thời điểm hiện tại của tài khóa 2026 (tháng 10, 2025 – tháng 9, 2026), thiếu hụt ngân sách liên bang Hoa Kỳ đã lên tới khoảng 1.8 nghìn tỷ USD, trong đó mức thiếu hụt của riêng tháng 7 là 432 tỷ USD, cao nhất kể từ tháng 3, 2021. Medicare tăng mạnh đã góp phần đẩy tổng con số lên cao, trong khi chính quyền vay nợ vẫn là một yếu tố đóng góp đáng kể. Tình trạng này đã đẩy tổng nợ quốc gia lần đầu tiên vượt mốc 40 nghìn tỷ USD, chủ yếu do chi phí lãi vay ròng gia tăng, các khoản chi cho chương trình phúc lợi bắt buộc và tác động từ các đạo luật chi tiêu mới được ban hành. Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội (Congressional Budget Office - CBO) dự đoán thâm hụt ngân sách cả tài khóa 2026 sẽ ở mức gần 1.9 nghìn tỷ USD.]]>Thu, 27 Aug 2026 18:59:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326171/khi-cac-nha-tho-ra-giua-pho-doc-thohttps://vb.trungtam.net/a326171/khi-cac-nha-tho-ra-giua-pho-doc-thoPhan Tấn HảiCách tốt nhất để giết một con chim | là thế này: dù nó đang cãi cọ hay cất tiếng kêu, | bạn hãy viết rằng chú chim nhỏ đang hót.]]>Fri, 21 Aug 2026 07:03:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326129/tai-sao-chinh-quyen-trump-ra-suc-xoa-bo-lich-su-nuoc-my-https://vb.trungtam.net/a326129/tai-sao-chinh-quyen-trump-ra-suc-xoa-bo-lich-su-nuoc-my-Huỳnh Kim QuangTư tưởng gia người Mỹ George Santayana (1863-1952) đã từng viết trong tác phẩm “The Life of Reason: Reason in Common Sense” được xuất bản năm 1905 rằng, “Những ai không thể nhớ quá khứ thì bị buộc phải lập lại nó.” Có lẽ ý của ông Santayana là nếu ai không học được những bài học của quá khứ thì sẽ phải tiếp tục dẫm lên vết xe đổ. Một con người đánh mất quá khứ tức là mất đi ký ức thì sẽ không nhận biết mình là ai, do đó cũng sẽ không biết mình phải làm gì để xây dựng tương lai. Tương tự như vậy, một dân tộc đánh mất quá khứ lịch sử thì dân tộc đó sẽ không có tương lai. Quá khứ dù có xấu xa cỡ nào thì cũng là những gì mà chính con người hay một dân tộc đã từng làm. Trên thế gian này không một ai và không một dân tộc nào đã không từng một lần phạm phải sai lầm. Nhưng những sai lầm đó trong một ý nghĩa nào đó chính là những điều quý giá mà một con người hay một dân tộc có thể rút ra được bài học để có thể không tái phạm và làm điều tốt đẹp hơn ở hiện tại và tương lai.]]>Fri, 14 Aug 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326124/nhung-dieu-trai-dat-muon-noi-voi-con-nguoi-sao-lai-the-https://vb.trungtam.net/a326124/nhung-dieu-trai-dat-muon-noi-voi-con-nguoi-sao-lai-the-Pham Phan LongGiữa khoảng không mênh mông của vũ trụ, Trái Đất hiện lên như một phép màu xanh thẳm. Hành tinh ấy có nước trong lành, bầu khí quyển dịu dàng, đất đai màu mỡ, rừng núi, sông hồ, biển cả và muôn loài cùng chung sống. Con người sinh ra, lớn lên trong vòng tay bao dung của thiên nhiên, uống từng giọt nước, hít từng hơi thở, bước đi trên mặt đất và được nuôi dưỡng bằng phù sa, nắng gió. Vậy mà, đáng buồn thay, chính loài người — đứa con được cưu mang nhiều nhất — lại đang từng ngày làm tổn thương người mẹ đã nuôi mình.]]>Fri, 14 Aug 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326046/nao-nguoi-thong-thao-song-ngu-dung-chung-mot-bo-may-ngu-phap-cho-hai-thu-tienghttps://vb.trungtam.net/a326046/nao-nguoi-thong-thao-song-ngu-dung-chung-mot-bo-may-ngu-phap-cho-hai-thu-tiengViệt BáoCác khoa học gia tại Đại học New York theo dõi hoạt động não của 23 người thông thạo cả Anh ngữ lẫn Tây Ban Nha. Họ nhận thấy những mẫu hoạt động thần kinh gần như giống nhau khi người tham dự biến một danh từ từ số ít sang số nhiều trong cả hai thứ tiếng. Phát hiện này cho thấy não không nhất thiết phải dựng nên một hệ thống ngữ pháp riêng cho từng ngôn ngữ. Thay vào đó, nó có thể dùng chung một cơ chế căn bản, rồi điều chỉnh cơ chế ấy theo quy tắc của mỗi tiếng.]]>Fri, 07 Aug 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326022/chi-con-100-ngay-den-cuoc-bau-cu-giua-ky-ty-le-ung-ho-tong-thong-trump-lao-xuong-muc-thap-ky-luchttps://vb.trungtam.net/a326022/chi-con-100-ngay-den-cuoc-bau-cu-giua-ky-ty-le-ung-ho-tong-thong-trump-lao-xuong-muc-thap-ky-lucNguyễn Quốc KhảiMột cuộc thăm dò mới của CNN do SSRS thực hiện cho thấy tỷ lệ ủng hộ chung đối với Tổng thống Donald Trump đã sụt giảm mạnh xuống còn 34%, ngang bằng mức thấp nhất trong sự nghiệp của ông. Ngoài ra, con số kỷ lục 73% người trưởng thành tại Mỹ cho rằng ông chưa dành đủ sự quan tâm cho những vấn đề quan trọng nhất của đất nước. Cuộc thăm dò, được thực hiện từ ngày 23 đến 27 tháng 7 năm 2026, cho thấy sự bất mãn lan rộng trên nhiều nhóm nhân khẩu học và các vấn đề khác nhau. Cử tri da trắng đóng vai trò then chốt trong thành công chính trị của ông Trump suốt hơn một thập kỷ qua. Theo truyền thống, Trump thường đạt kết quả tốt hơn nhiều trong nhóm cử tri da trắng so với toàn thể cử tri. Mức độ ủng hộ của nhóm này cũng đã giảm đáng kể trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026. Tỷ lệ ủng hộ ròng của ông Trump—được tính bằng cách lấy tỷ lệ ủng hộ trừ đi tỷ lệ không ủng hộ—trong nhóm cử tri da trắng đang ở mức âm 20, mức thấp nhất từng được ghi nhận.]]>Tue, 04 Aug 2026 17:11:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325994/thay-trong-bong-toihttps://vb.trungtam.net/a325994/thay-trong-bong-toiNguyên YênCon người từ thuở hồng hoang đã không chỉ sống bằng điều mình biết. Người mẹ sinh con chưa biết đứa trẻ mai này sẽ ra sao. Người gieo hạt chưa lường được kết quả vụ mùa. Kẻ xuống thuyền vượt biển không thấy được bờ bến. Người ta vẫn cắm cúi đi. Không vì cái biết, mà vì lòng tin. Biết thuộc về ánh sáng, tin thường khởi sự nơi tối tăm. Tin một điều có nghĩa là chấp nhận điều ấy có thật. Tin một người là trao vào tay người ấy một phần sinh mệnh của chính mình. Tin một lý tưởng là lấy đó làm lẽ sống, làm phương hướng.]]>Fri, 31 Jul 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325986/gop-mat-vao-lich-su-hoa-ky-tu-thuo-chua-lap-quoc-nguoi-hoi-giao-myhttps://vb.trungtam.net/a325986/gop-mat-vao-lich-su-hoa-ky-tu-thuo-chua-lap-quoc-nguoi-hoi-giao-myViệt BáoVào những năm 1520, 1530, có một người tên Esteban de Dorantes, người đời quen gọi là Estevanico, đã một mình băng qua sa mạc mênh mông của vùng đất nay là Texas, New Mexico và Arizona — trước khi người Anh dựng nên Jamestown năm 1607 gần một thế kỷ, và trước khi đoàn di dân Pilgrim đặt chân lên Plymouth năm 1620 tròn một trăm năm. Ông sinh ra ở Azemmour, một thị trấn ven Đại Tây Dương của Ma Rốc, bị bắt làm nô lệ, đưa sang Tây Ban Nha rồi vượt biển sang Tân Thế Giới. Trong một chuyến viễn chinh bi thảm khiến gần như cả đoàn bỏ mạng, Estevanico là một trong số ít người sống sót. Ông học được nhiều thứ tiếng bản địa và trở thành một trong những người đầu tiên của "Old World" đặt chân xuyên suốt miền nam nội địa của nước Mỹ sau này.]]>Fri, 31 Jul 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325985/muoi-nam-hop-tac-lancang-mekong-tham-vong-chien-luoc-cua-trung-quoc-va-cai-gia-phai-tra-cua-cac-nuoc-ha-nguonhttps://vb.trungtam.net/a325985/muoi-nam-hop-tac-lancang-mekong-tham-vong-chien-luoc-cua-trung-quoc-va-cai-gia-phai-tra-cua-cac-nuoc-ha-nguonPhạm Phan LongTrung Quốc coi thương mại là một trong những thành tựu nổi bật của Cơ chế Hợp tác Lancang – Mekong (LMC), với tổng kim ngạch giữa Trung Quốc và năm quốc gia hạ nguồn đạt khoảng 500 tỷ USD trong năm 2025. Tuy nhiên, đằng sau con số ấn tượng đó là một thực tế đáng lo ngại: Lợi ích từ thương mại không được phân bổ đồng đều. Chỉ trong năm 2025, Việt Nam đã ghi nhận mức thâm hụt thương mại với Trung Quốc lên tới 115,6 tỷ USD, trong khi Campuchia và Thái Lan cũng chịu mức nhập siêu rất lớn.]]>Fri, 31 Jul 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325983/lien-minh-chinh-tri-khong-cong-san-cho-viet-nam-mot-menh-lenh-cua-lich-suhttps://vb.trungtam.net/a325983/lien-minh-chinh-tri-khong-cong-san-cho-viet-nam-mot-menh-lenh-cua-lich-suLuật Sư Đào Tăng DựcFri, 31 Jul 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325913/ho-so-giai-mat-chua-phai-la-bang-chunghttps://vb.trungtam.net/a325913/ho-so-giai-mat-chua-phai-la-bang-chungVB tóm lượcViệc một hồ sơ tình báo được giải mật thường khiến dư luận có cảm tưởng rằng toàn bộ sự thật cuối cùng đã được phơi bày. Nhưng trên thực tế, ý nghĩa của việc giải mật không đơn giản như vậy. Một tài liệu được công bố chỉ cho thấy những gì đã từng được thu thập hoặc ghi nhận tại một thời điểm nhất định; nó không mặc nhiên xác nhận rằng mọi nội dung trong đó đều đã được kiểm chứng hoặc trở thành kết luận chính thức.]]>Fri, 24 Jul 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325793/yeu-la-ngan-nguihttps://vb.trungtam.net/a325793/yeu-la-ngan-nguiNguyên YênCon người từ muôn thuở đã không ngừng truy vấn, định nghĩa, tìm cách gọi tên chữ yêu. Yêu là rung động, là thương, là thích, là say mê, là quyến luyến, là nhớ nhung — là thứ men riêng trong cõi lòng. Triết gia/nhà tâm lý học Erich Fromm cho rằng yêu là một nghệ thuật phải học. Fromm xem yêu không chỉ là cảm xúc, mà là thực hành, chăm sóc, trách nhiệm, tôn trọng, hiểu biết.]]>Fri, 10 Jul 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325685/toi-cao-phap-vien-da-dinh-hinh-nuoc-my-ra-sao-https://vb.trungtam.net/a325685/toi-cao-phap-vien-da-dinh-hinh-nuoc-my-ra-sao-Nguyên Hòa biên tậpKhi nói đến quyền lực tại Hoa Kỳ, người ta thường nghĩ trước hết tới Tổng Thống, Quốc Hội, các cuộc bầu cử, hay những cuộc vận động ngoài đường phố. Nhưng trong lịch sử Hoa Kỳ, còn có một quyền lực lặng lẽ âm thầm hơn, mà ảnh hưởng nhiều khi kéo dài hơn cả một đời tổng thống: Tối Cao Pháp Viện.]]>Wed, 01 Jul 2026 19:55:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325648/trung-tam-tong-thong-obama-khong-chi-la-thu-vien-tong-thong-truyen-thonghttps://vb.trungtam.net/a325648/trung-tam-tong-thong-obama-khong-chi-la-thu-vien-tong-thong-truyen-thongViệt BáoChicago vừa có thêm một địa điểm đáng tham quan: Trung tâm Tổng thống Barack Obama, khai trương ngày 19 tháng 6 năm 2026, tại khu South Side — nơi gắn liền với bước khởi đầu chính trị của ông. Nhưng gọi đây là “thư viện tổng thống” e chưa đủ. Trên khu đất rộng gần 19 mẫu Anh là một quần thể vừa mang dáng dấp viện bảo tàng, vừa giống công viên sinh hoạt cộng đồng. Có bãi cỏ cho trẻ con chạy chơi, có sân bóng rổ đúng chuẩn, có cả những khoảng không để ngồi đọc sách, nghe nhạc, hay đơn giản là… nghỉ chân.]]>Fri, 26 Jun 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325620/thu-tuc-xet-xu-tai-toi-cao-phap-vien-hoa-ky-dien-ra-the-nao-https://vb.trungtam.net/a325620/thu-tuc-xet-xu-tai-toi-cao-phap-vien-hoa-ky-dien-ra-the-nao-VBMỗi độ tháng Sáu, sự chú ý của công luận Hoa Kỳ lại dồn về Tối cao Pháp viện, khi cơ quan này lần lượt công bố những phán quyết có ảnh hưởng sâu rộng nhất. Nhưng ít ai biết rằng trước khi một phán quyết được đăng tải trên các trang nhất các tờ nhật báo, nó đã được hình thành qua một tiến trình pháp lý chặt chẽ và phần lớn diễn ra sau cánh cửa kín. Tiến trình ấy gồm nhiều giai đoạn: từ việc chọn lọc đơn kiện, hội nghị nội bộ, nộp bản luận cứ, khẩu luận, cho đến khi ban hành ý kiến chính thức của tòa. Theo các học giả luật hiến pháp, muốn hiểu cách cơ quan tư pháp cao nhất nước Mỹ định hình chính sách, cần nhìn vào chính guồng máy vận hành kín đáo nhưng nghiêm ngặt này — nơi các tranh chấp văn hóa và chính trị lớn được cân nhắc và định đoạt.]]>Wed, 24 Jun 2026 17:58:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325586/uavhttps://vb.trungtam.net/a325586/uavNguyễn Văn TớiUAV thời nay được gọi là phương tiện điều khiển không người lái, hay còn được gọi là vũ khí điều khiển từ xa. Thực ra, UAV không phải là loại vũ khí mới mẻ gì, nó đã được chế tạo vào năm 1918 bởi hãng Dayton-Wright Airplane Company tại Hoa Kỳ vào cuối Thế Chiến thứ I, với cái tên là Kettering Bug. Ngày nay, UAV được chế tạo tối tân hơn, và sử dụng rộng rãi, thành công, tỏ ra rất hiệu quả trên chiến trường. Vũ khí UAV bây giờ không chỉ tàn phá, san bằng những tòa cao ốc thành những đống gạch vụn, nó được chính con người tạo ra để giết con người. Tiếc thay, ngày nay, thế giới vẫn chưa học được cách ngừng làm tổn thương nhau và vẫn chạy đua vũ trang để tiêu diệt lẫn nhau.]]>Fri, 19 Jun 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325448/ona-judge-va-cuoc-ra-di-khoi-nha-washingtonhttps://vb.trungtam.net/a325448/ona-judge-va-cuoc-ra-di-khoi-nha-washingtonNguyên Hòa biên dịchChiều ngày 21 tháng 5 năm 1796, tại dinh tổng thống ở Philadelphia, George Washington và gia đình ngồi vào bàn ăn. Đó là một trong những bữa tối cuối cùng của họ trong thành phố, trước khi trở về Mount Vernon nghỉ hè. Bên ngoài nhịp sinh hoạt quen thuộc ấy, một người đàn bà trẻ đang chuẩn bị cho một cuộc ra đi không có đường trở lại. Tên bà là Ona Judge. Bà bị giữ trong thân phận nô lệ trong nhà Washington. Trong lúc gia đình vị tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ dùng bữa, Judge lặng lẽ bước ra khỏi dinh thự. Không trống, không kèn, không nhân chứng chính thức. Chỉ có một người đàn bà trẻ rời khỏi nơi giam giữ đời mình để đi về phía tự do.]]>Fri, 05 Jun 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325446/hien-phap-2013-va-nhung-quy-dinh-khong-giong-ai-ve-trach-nhiem-bao-ve-hien-phap-https://vb.trungtam.net/a325446/hien-phap-2013-va-nhung-quy-dinh-khong-giong-ai-ve-trach-nhiem-bao-ve-hien-phap-LS Đào Tăng DựcTrong chính trị học, guồng máy chính quyền hay nhà nước dân chủ như quy định trong hiến pháp bao gồm 3 thực thể gọi là tam quyền phân lập: Hành Pháp, Lập Pháp và Tư Pháp.Vì tính tối cao của hiến pháp nên trách nhiệm bảo vệ hiến pháp là nền tảng không thế thiếu trong một nền dân chủ pháp trị chân chánh. Chính quyền vận hành theo trình tự được quy định trong hiến pháp và hiến pháp này luôn được bảo vệ bởi một định chế độc lập, giám sát sự vận hành của lập pháp và hành pháp. Định chế độc lập này thông thường là một Tối Cao Pháp Viện, đứng đầu ngành Tư Pháp.]]>Fri, 05 Jun 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325380/dan-ong-muon-dan-ba-im-langhttps://vb.trungtam.net/a325380/dan-ong-muon-dan-ba-im-langHoa Trang tóm lượcMột khuynh hướng khinh ghét phụ nữ đang dần trở thành sợi dây liên kết quan trọng trong giới bảo thủ tại Hoa Kỳ. Mục sư Douglas Wilson gần đây đưa ra một “đề nghị khiêm tốn”: hủy bỏ Tu chính án 19, tức điều khoản Hiến pháp bảo đảm quyền đi bầu của phụ nữ. Theo ông, đời sống chính trị nên tổ chức như trong giáo hội, nghĩa là mỗi gia đình chỉ có một lá phiếu. Wilson là người đồng sáng lập một hệ phái Tin Lành cải cách đặt trụ sở tại Moscow, tiểu bang Idaho. Trong gần nửa thế kỷ, ông gây dựng tại đây một mạng lưới gồm nhà xuất bản, trường học, đại học và truyền thông, cùng cổ võ một quan niệm xã hội đặt nền trên thần quyền. Giáo phái của ông có khoảng 170 nhà thờ. Bộ trưởng Quốc phòng hiện nay, ông Pete Hegseth, là một tín đồ, và hồi tháng Hai vừa qua, chính Wilson được mời đến chủ lễ cầu nguyện tại Ngũ Giác Đài. Vì vậy, khi ông nói đến việc tước quyền bầu cử của một nửa dân số, không phải là không có người lắng nghe.]]>Fri, 29 May 2026 07:00:00 GMT