https://vb.trungtam.net/p319376/y-te-suc-khoevi-VNCopyright @ 2026 vietbao.comThu, 10 Sep 2026 05:54:40 GMT10https://vb.trungtam.net/p319376/y-te-suc-khoehttps://vb.trungtam.net/images/file/DcUXEIsU2wgBAPQD/w150/vietbao-logo-295-x75.jpg15038https://vb.trungtam.net/a326285/chung-ngua-hay-khong-nguoi-lon-tranh-cai-tre-con-lanh-duhttps://vb.trungtam.net/a326285/chung-ngua-hay-khong-nguoi-lon-tranh-cai-tre-con-lanh-duHoa Trang tóm dịchHôm Michael Horrocks đến đón ba đứa con cho kỳ nghỉ xuân, ông biết ngay có chuyện không ổn. Keith, tám tuổi, một mắt sưng húp. Donnie, năm tuổi, cũng bắt đầu chảy nước mắt. Chỉ có Star, bốn tuổi, còn chạy nhảy bình thường. Vài ngày sau, cả ba nằm bẹp. Chúng sốt, bỏ ăn, mệt lả. Trên mặt và mình Donnie xuất hiện những mảng đỏ. Michael đưa hai con trai đến trung tâm cấp cứu. Một nữ y tá nhìn các vết ban rồi nhắc đến một căn bệnh mà nhiều cha mẹ Mỹ ngày nay chỉ còn biết qua sách vở: Sởi.]]>Fri, 04 Sep 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326281/thuoc-chung-ngua-che-rieng-cho-tung-benh-nhan-co-the-ngan-ung-thu-da-tai-phathttps://vb.trungtam.net/a326281/thuoc-chung-ngua-che-rieng-cho-tung-benh-nhan-co-the-ngan-ung-thu-da-tai-phatViệt BáoMột loại thuốc chủng ngừa ung thư được chế tạo riêng cho từng bệnh nhân, khi dùng chung với một phương pháp miễn dịch trị liệu hiện có, đã giúp kéo dài thời gian ung thư da melanoma không tái phát hoặc lan sang nơi khác, theo kết quả thử nghiệm giai đoạn ba do Moderna và Merck loan báo trong tuần qua.]]>Fri, 04 Sep 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326230/pennsylvania-hai-nguoi-chet-vi-soi-tu-vong-dau-tien-o-my-nam-nayhttps://vb.trungtam.net/a326230/pennsylvania-hai-nguoi-chet-vi-soi-tu-vong-dau-tien-o-my-nam-nayHai cư dân Lancaster County, Pennsylvania, đã chết vì bệnh sởi, đánh dấu những ca tử vong đầu tiên do căn bệnh này được ghi nhận tại Hoa Kỳ trong năm nay. Cả hai đều chưa được chủng ngừa, theo Bộ Y Tế Pennsylvania. Đây cũng là những ca tử vong vì sởi đầu tiên tại tiểu bang này trong 35 năm. Giới chức không tiết lộ tuổi hay các chi tiết khác về hai người qua đời để bảo vệ gia đình. Pennsylvania đã ghi nhận 393 ca sởi tại 28 quận trong năm 2026, với Lancaster County là tâm điểm của đợt bùng phát. Sởi lây cực nhanh qua không khí; siêu vi trùng có thể còn khả năng truyền bệnh đến hai giờ sau khi người bệnh rời khỏi phòng. Khoảng 20% người mắc bệnh tại Pennsylvania phải vào bệnh viện.]]>Fri, 28 Aug 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326183/bo-thu-tai-nha-co-the-giup-phat-hien-som-nguy-co-benh-lymehttps://vb.trungtam.net/a326183/bo-thu-tai-nha-co-the-giup-phat-hien-som-nguy-co-benh-lymeVBMỗi năm có hơn 31 triệu người Mỹ bị ve cắn. Phần lớn không gây bệnh, nhưng một số loài ve có thể truyền nhiều chứng bệnh nguy hiểm, trong đó bệnh Lyme là thường gặp nhất. Ước tính khoảng 476,000 người tại Hoa Kỳ được điều trị bệnh Lyme mỗi năm, nhiều nhất ở vùng Đông Bắc, Trung Đại Tây Dương và miền Trung Tây phía bắc.]]>Fri, 21 Aug 2026 07:01:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326179/giua-luc-soi-lan-rong-ngay-cang-nhieu-phu-huynh-my-xin-mien-chich-ngua-cho-conhttps://vb.trungtam.net/a326179/giua-luc-soi-lan-rong-ngay-cang-nhieu-phu-huynh-my-xin-mien-chich-ngua-cho-conVBSố trẻ mẫu giáo tại Hoa Kỳ được miễn ít nhất một mũi chích ngừa theo điều kiện nhập học đã tăng mạnh trong niên khóa vừa qua, giữa lúc bệnh sởi lan rộng tại nhiều nơi và tỷ lệ trẻ được chích ngừa tiếp tục đi xuống.]]>Fri, 21 Aug 2026 07:01:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326175/khoa-hoc-dang-tien-gan-giac-mo-cai-lao-hoan-dong-https://vb.trungtam.net/a326175/khoa-hoc-dang-tien-gan-giac-mo-cai-lao-hoan-dong-Mũi chích hôm ấy mang tên ER-100. Nếu ER-100 chỉ giúp người đàn ông nhìn rõ hơn, đó đã là một thành tựu đáng kể. Nhưng đối với nhà sinh học phân tử David Sinclair của Trường Y Khoa Harvard, mục tiêu còn lớn hơn nhiều: ông muốn biết liệu nó có thể khiến những tế bào già nua quay trở lại tình trạng của nhiều năm trước hay không. Nói cách khác, khoa học đang thử một điều mà từ Gilgamesh cho đến các nhà luyện kim, vua chúa và những người đi tìm suối trường sinh đều từng mơ tưởng: làm cho tuổi già đi ngược chiều.]]>Fri, 21 Aug 2026 07:01:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326119/suong-mu-tri-nao-va-nhung-nguyen-nhan-thuong-bi-bo-sothttps://vb.trungtam.net/a326119/suong-mu-tri-nao-va-nhung-nguyen-nhan-thuong-bi-bo-sotCung Mi biên tậpCó lúc bạn bước vô phòng khách, tay còn cầm ly cà phê, bước đi thiệt dứt khoát như biết rõ mình sắp làm gì. Vậy mà vừa qua khỏi ngưỡng cửa, bạn khựng lại. “Ủa, mình vô đây để làm cái gì vậy ta?” Cái cảm giác lạc quẻ ấy, ở tuổi trung niên, ai có lẽ cũng đã từng trải qua. Trong một cuộc trò chuyện thân mật, câu nói dí dỏm đã lên tới đầu lưỡi, vậy mà bỗng dưng… mất tiêu. Bạn đứng đó, bực mình với chính mình, gắng lục lọi trí óc vừa bỏ trốn. Cũng có khi cả ngày trôi qua trong một lớp sương mỏng. Mọi thứ vẫn hiện diện, nhưng trí óc cứ chập chờn, khó gom lại thành ý nghĩ rõ ràng. Cảm giác ấy giống như nhìn đời qua một tấm kiếng mờ hơi nước.]]>Fri, 14 Aug 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326118/ke-ho-lau-nam-gras-trong-chuoi-thuc-pham-va-no-luc-siet-lai-cua-rfk-jr-https://vb.trungtam.net/a326118/ke-ho-lau-nam-gras-trong-chuoi-thuc-pham-va-no-luc-siet-lai-cua-rfk-jr-Việt BáoTừ cuối thập niên 1950, khi ngành thực phẩm Hoa Kỳ bắt đầu mở rộng quy mô công nghiệp, một hạng mục nhỏ nhưng quan trọng được đưa vào luật: những chất quen thuộc trong bếp núc — như giấm, bột mì, muối, tiêu — được xếp vào diện “generally recognized as safe”, gọi tắt là GRAS (được công nhận là an toàn). Hạng mục này nhằm miễn trừ cho các thành phần thông dụng, giúp việc sản xuất thực phẩm bớt rườm rà. Theo thời gian, phạm vi của GRAS không còn dừng ở những chất cơ bản. Các nhà sản xuất bắt đầu tự kết luận rằng một số phụ chất mới cũng “an toàn”, rồi đưa chúng vào thực phẩm mà không báo cho FDA. Từng bước một, GRAS trở thành cửa ngõ cho hàng trăm chất phụ gia đi vào chuỗi thực phẩm, đặc biệt là nhóm thực phẩm siêu chế biến — vốn chiếm phần lớn khẩu phần ăn của người Mỹ hiện nay. Cách làm này cho phép các công ty tự xác định độ an toàn của một số phụ chất mà không cần thông báo]]>Fri, 14 Aug 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326117/am-nhac-co-the-giam-dau-va-giup-phuc-hoi-sau-dot-quyhttps://vb.trungtam.net/a326117/am-nhac-co-the-giam-dau-va-giup-phuc-hoi-sau-dot-quyCung Đô biên dịchTrong phim tài liệu năm 2014, Henry, một cụ ông 94 tuổi mắc chứng mất trí nhớ, ngồi lặng lẽ trong xe lăn, đầu cúi xuống. Khi một nhân viên xã hội cho ông nghe một bản nhạc Cab Calloway từ thời trẻ, Henry bỗng ngẩng đầu, đung đưa theo nhạc, rồi hát và hào hứng kể lại những kỷ niệm xa xưa. Những phản ứng như vậy từ lâu đã khiến giới khoa học chú ý đến ảnh hưởng của âm nhạc đối với bộ óc. Các cuộc nghiên cứu cho thấy nhạc quen thuộc đôi khi có thể gợi lại ký ức và cảm xúc ở người mắc chứng mất trí nhớ. Nhịp điệu đều đặn cũng có thể giúp một số bệnh nhân Parkinson hoặc người từng bị đột quỵ bước đi vững vàng hơn.]]>Fri, 14 Aug 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326045/nao-bo-thay-doi-the-nao-khi-ngung-uong-ruou-bia-https://vb.trungtam.net/a326045/nao-bo-thay-doi-the-nao-khi-ngung-uong-ruou-bia-Cung Mi tóm dịchRượu bia là một trong những chất gây nghiện được dùng phổ biến nhất thế giới. Tại Hoa Kỳ, một cuộc khảo sát toàn quốc năm 2024 cho thấy gần 80% người từ 12 tuổi trở lên đã từng uống rượu bia ít nhất một lần trong đời. Uống một vài ly lúc đầu có thể khiến người ta thấy phấn chấn, dễ trò chuyện và bớt căng thẳng. Rượu kích thích não tiết ra ‘endorphin’, một chất giảm đau tự nhiên, đồng thời tác động đến ‘dopamine’ trong trung tâm tưởng thưởng của não.]]>Fri, 07 Aug 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326044/an-trong-gio-nhat-dinh-co-the-giup-giu-tri-oc-khoe-manh-khi-lon-tuoihttps://vb.trungtam.net/a326044/an-trong-gio-nhat-dinh-co-the-giup-giu-tri-oc-khoe-manh-khi-lon-tuoiViệt BáoTheo Ian Sample, viết trên nhật báo The Guardian ngày 26 tháng Bảy, 2026, giới nghiên cứu cho rằng thu hẹp giờ ăn uống trong ngày và tránh ăn tối quá trễ có thể góp phần làm chậm sự suy giảm khả năng nhận thức ở người lớn tuổi. Kết quả này đến từ một cuộc thử nghiệm nhỏ trên 47 phụ nữ từ 50 đến 79 tuổi, đều thuộc nhóm dư cân hoặc béo phì. Trong sáu tháng, tất cả được yêu cầu giảm khoảng 500 calorie trong khẩu phần hằng ngày. Trong số đó, 26 người chỉ ăn trong vòng chín giờ mỗi ngày, thường từ 10 giờ sáng đến 6 giờ chiều, và ngưng ăn ít nhất bốn giờ trước khi ngủ. Những người còn lại ăn uống theo giờ thông thường, trải dài khoảng 12 giờ trong ngày.]]>Fri, 07 Aug 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326039/fda-cho-phep-dung-xet-nghiem-mau-moi-de-phat-hien-som-ung-thu-dai-tranghttps://vb.trungtam.net/a326039/fda-cho-phep-dung-xet-nghiem-mau-moi-de-phat-hien-som-ung-thu-dai-trangViệt BáoCơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa cho phép lưu hành một loại xét nghiệm máu mới, giúp phát hiện sớm ung thư đại tràng – căn bệnh đang cướp đi nhiều sinh mạng người Mỹ, chỉ xếp sau ung thư phổi. Xét nghiệm mang tên SimpleScreen, do công ty công nghệ sinh học Freenome ở California phát triển, dành cho người từ 45 tuổi trở lên chưa có yếu tố nguy cơ đặc biệt. Cách làm rất đơn giản: chỉ cần lấy một ống máu tại phòng khám, khoảng hai tuần sau sẽ có kết quả. Xét nghiệm này tìm những dấu hiệu bất thường trong DNA có liên quan đến ung thư đại tràng. Nếu kết quả cho thấy nghi ngờ, bệnh nhân vẫn cần nội soi để xác nhận.]]>Fri, 07 Aug 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326038/thuoc-bao-che-rieng-theo-gene-giup-thieu-nien-lan-dau-tu-di-bohttps://vb.trungtam.net/a326038/thuoc-bao-che-rieng-theo-gene-giup-thieu-nien-lan-dau-tu-di-boViệt BáoTrong phần lớn cuộc đời, Connor Dalby không thể tự đi. Khi còn là một em bé, Connor lên cơn động kinh từ 50 đến 100 lần mỗi ngày. Thuốc chống co giật hầu như không giúp được bao nhiêu, và gia đình từng được cho biết em khó sống qua sinh nhật thứ tư. Nhưng đến năm 14 tuổi, Connor được nhận liều đầu tiên của một loại thuốc thử nghiệm đặc biệt. Thuốc mất ba năm để nghiên cứu và chỉ được bào chế cho chính đột biến di truyền của em. Sau hơn một năm được tiêm thuốc vào dịch não tủy, mỗi lần cách nhau từ hai đến ba tháng, số cơn co giật của Connor giảm khoảng 90%. Số ngày hoàn toàn không lên cơn tăng từ con số không lên 46%. Nay 17 tuổi, Connor có thể tự bước từ 50 đến 60 bước mà không cần người đỡ.]]>Fri, 07 Aug 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a326037/tiem-nang-va-rui-ro-cua-cac-loai-thuoc-chong-beo-phi-glp-1https://vb.trungtam.net/a326037/tiem-nang-va-rui-ro-cua-cac-loai-thuoc-chong-beo-phi-glp-1Việt BáoCác loại thuốc GLP-1 được biết đến với những cái tên như Ozempic, Wegovy, Mounjaro, Zepbound đã thay đổi hoàn toàn phương thức điều trị bệnh béo phì và tiểu đường loại 2. Hiện có 29 triệu người lớn tại Mỹ đang sử dụng thuốc GLP-1. Số lượng trẻ em được kê toa cũng đã tăng tới 700%. Khi mức độ phổ biến gia tăng, giới nghiên cứu cũng đặt ra nhiều câu hỏi. Bệnh nhân nên duy trì sử dụng thuốc trong bao lâu? Điều gì sẽ xảy ra khi họ ngưng dùng thuốc? Liệu có những tác dụng phụ nào đối với cơ thể đang phát triển hay hệ cơ xương đang lão hóa? Những ai có khả năng sử dụng loại thuốc đắt đỏ này?]]>Fri, 07 Aug 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325980/thuoc-moi-nham-vao-chat-tau-co-the-tri-hoan-alzheimerhttps://vb.trungtam.net/a325980/thuoc-moi-nham-vao-chat-tau-co-the-tri-hoan-alzheimerViệt Báo Tóm LượtMột cuộc thử nghiệm trên hơn 400 bệnh nhân cho thấy thuốc diranersen giúp giảm chất "tau" trong não và có thể làm chậm phần nào tình trạng suy giảm trí nhớ. Điều bất ngờ là kết quả tốt nhất lại đến từ nhóm dùng liều thấp nhất, nên các nhà khoa học cần thử nghiệm thêm trên quy mô lớn hơn để xác nhận. Một loại thuốc đang thử nghiệm tên là diranersen, do công ty Biogen ở Massachusetts phát triển, vừa cho thấy dấu hiệu tích cực trong việc làm chậm sự suy giảm trí nhớ ở bệnh nhân Alzheimer giai đoạn đầu. Kết quả được công bố ngày 14 tháng 7 tại Hội Nghị Quốc Tế của Hội Alzheimer, tổ chức tại London.]]>Fri, 31 Jul 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325979/phu-nu-co-the-len-con-dau-tim-ma-khong-dau-nguc-du-doihttps://vb.trungtam.net/a325979/phu-nu-co-the-len-con-dau-tim-ma-khong-dau-nguc-du-doiViệt BáoJulie Charnet làm việc tại một bệnh viện và đã thuộc lòng những tấm bảng chỉ dẫn về dấu hiệu đột quỵ, đau tim treo dọc hành lang. Thế nhưng khi chính trái tim của bà lâm nguy, bà vẫn không nhận ra. Mỗi lần đứng dậy và bước vài bước, Charnet cảm thấy ngực và vùng xương sườn bị ép lại. Bà không đau dữ dội, vẫn thở bình thường, nên nghĩ rằng mình chỉ bị căng bắp thịt. Một nữ y tá cùng sở khuyên bà đến phòng cấp cứu. Điện tâm đồ và xét nghiệm troponin — một chất trong máu thường tăng khi cơ tim bị tổn thương — lúc đầu không cho thấy điều bất thường. Charnet được cho về nhà. Vì cảm giác khó chịu vẫn tiếp diễn, sáng hôm sau bà tìm đến một bác sĩ chuyên khoa tim. Cuộc thông tim cho thấy hai động mạch đã bị nghẽn, trong đó có một chỗ nghẽn rất nguy hiểm ở mạch vành lớn. Bác sĩ đặt ống nong mạch cho bà trước khi một cơn nhồi máu cơ tim khác xảy ra.]]>Fri, 31 Jul 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325927/hay-cung-nhau-xay-dung-mot-cuoc-song-khoe-manhhttps://vb.trungtam.net/a325927/hay-cung-nhau-xay-dung-mot-cuoc-song-khoe-manhNếu mới kết hôn, quí vị có thể hội đủ điều kiện để ghi danh bảo hiểm sức khỏe trong thời gian ghi danh đặc biệt của Covered California. .]]>Fri, 24 Jul 2026 14:37:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325911/nam-han-dan-dau-the-gioi-ve-sang-tao-kem-chong-nanghttps://vb.trungtam.net/a325911/nam-han-dan-dau-the-gioi-ve-sang-tao-kem-chong-nangBên trong một phòng thí nghiệm tại Nam Hàn, ông Dasol Song, 39 tuổi, đi dọc một dãy tường đầy chai lọ đủ màu — như những chiến tích của các bước tiến mới trong việc chống tia cực tím. "Là người làm nghiên cứu, chúng tôi chẳng bao giờ thấy đủ," ông Song, trưởng nhóm tại Phòng Nghiên Cứu Kỹ Thuật Chống Tia Cực Tím của công ty Kolmar ở Hán Thành, nói. Chính tinh thần đó đã đưa Nam Hàn lên hàng đầu thế giới về đổi mới kem chống nắng.]]>Fri, 24 Jul 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325910/chuyen-gia-dinh-duong-khuyen-nen-an-nhieu-ca-hop-honhttps://vb.trungtam.net/a325910/chuyen-gia-dinh-duong-khuyen-nen-an-nhieu-ca-hop-honGiới chuyên gia dinh dưỡng vốn thường chuộng thực phẩm tươi hơn đồ chế biến, nhưng lại có một ngoại lệ: cá đóng hộp. "Đây không chỉ là một chất bổ dưỡng đơn lẻ, mà là một món ăn hoàn chỉnh," ông Colin Robertson, chuyên viên dinh dưỡng, nhận định, nhắc đến lượng chất béo omega-3 cùng sinh tố B12 và D có trong các loại cá béo như cá mòi, cá thu và cá cơm]]>Fri, 24 Jul 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325909/cach-tranh-bi-bo-ve-can-khi-o-san-vuon-hay-di-rung-va-phai-lam-gi-khi-bi-canhttps://vb.trungtam.net/a325909/cach-tranh-bi-bo-ve-can-khi-o-san-vuon-hay-di-rung-va-phai-lam-gi-khi-bi-canBọ ve rất nhỏ, đôi khi cắn người mà chẳng ai hay biết, nhưng bệnh chúng mang theo có thể gây hại nặng cho sức khỏe. Riêng loại ve hươu (deer tick) mỗi năm gây ra khoảng 476.000 trường hợp mới mắc bệnh Lyme tại Mỹ — căn bệnh có thể để lại di chứng lâu dài cho khớp, tim và hệ thần kinh. Loại ve "sao đơn độc" (lone star tick) cũng đáng chú ý, vì có thể gây hội chứng Alpha Gal, khiến người bị cắn trở nên dị ứng với thịt đỏ và các sản phẩm liên quan, kể cả một số thuốc và chủng ngừa có chứa gelatin. Ngoài ra, bọ ve còn truyền nhiều bệnh khác như siêu vi Heartland, siêu vi Powassan, ký sinh trùng babesia và vi khuẩn gây bệnh anaplasma — có thể gây biến chứng nặng, thậm chí tử vong.]]>Fri, 24 Jul 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325903/dich-soi-bung-phat-manh-khi-ty-le-chich-ngua-giam-o-myhttps://vb.trungtam.net/a325903/dich-soi-bung-phat-manh-khi-ty-le-chich-ngua-giam-o-myViệt BáoTại Hoa Kỳ, căn bệnh sởi đã được loại bỏ hoàn toàn vào năm 2000. Nhưng hiện nay số ca nhiễm bệnh đang gia tăng trở lại, nguyên nhân chính là do tỷ lệ chích ngừa giảm. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) báo cáo có 2,170 ca nhiễm trong năm 2026 tính đến ngày 2 tháng 7, cao nhất trong suốt 35 năm qua. Utah đang đối mặt với đợt bùng phát dịch sởi suốt một năm qua; chưa đến 84% trẻ em ở tiểu bang này được tiêm đủ hai liều vaccine MMR (phòng ngừa sởi, quai bị và rubella). Trong khi đó, cộng đồng người Somalia tại Minnesota cũng bị dịch sởi trong năm 2024. Tại đây chỉ có 25% trẻ em được tiêm MMR khi lên 2 tuổi. Người trưởng thành cũng ngày càng dễ mắc sởi hơn: CDC ghi nhận 625 trường hợp người trên 20 tuổi mắc bệnh trong năm 2026.]]>Fri, 24 Jul 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325901/benh-nhan-liet-toan-than-phuc-hoi-cam-giac-va-cu-dong-tay-nho-thiet-bi-cay-vao-naohttps://vb.trungtam.net/a325901/benh-nhan-liet-toan-than-phuc-hoi-cam-giac-va-cu-dong-tay-nho-thiet-bi-cay-vao-naoMột người đàn ông bị liệt từ cổ xuống sau tai nạn lặn cách đây sáu năm nay đã lấy lại được cảm giác và khả năng cầm nắm đồ vật, nhờ một thiết bị thử nghiệm cấy vào não. Thành quả này được công bố trên tập san Nature Medicine ngày 16 tháng 7, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong công nghệ nối não với máy.]]>Fri, 24 Jul 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325858/benh-sa-sut-tri-tue-dang-giam-o-cac-nuoc-giauhttps://vb.trungtam.net/a325858/benh-sa-sut-tri-tue-dang-giam-o-cac-nuoc-giauMột thập niên qua, những nghiên cứu mới cho thấy một tin khả quan: trong nhiều nước giàu, tỷ lệ người cao tuổi bị sa sút trí tuệ (dementia) đang giảm khá mạnh. Một phân tích đăng trên Journal of the American Medical Association cho thấy tại Mỹ, cách đây khoảng 40 năm, trong nhóm người 85–89 tuổi, cứ ba người thì có một người mắc sa sút trí tuệ; đến năm 2024, tỷ lệ này chỉ còn chừng một trên mười. Các nghiên cứu theo lớp tuổi ở Bắc Mỹ và châu Âu cho thấy sau khi điều chỉnh theo tuổi, tỷ lệ chẩn đoán sa sút trí tuệ giảm khoảng hơn 10% mỗi thập niên, tức mỗi thế hệ sinh sau ít bị bệnh hơn thế hệ trước.]]>Fri, 17 Jul 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325857/mot-mui-vac-xin-don-gian-giup-giam-nguy-co-sa-sut-tri-tue-dementia-https://vb.trungtam.net/a325857/mot-mui-vac-xin-don-gian-giup-giam-nguy-co-sa-sut-tri-tue-dementia-Ít bệnh nào bị sợ bằng sa sút trí tuệ, trong đó Alzheimer là nguyên nhân thường gặp nhất. Cái đáng sợ không chỉ là bệnh nặng, mà là cách nó gỡ dần con người ra khỏi chính mình, để lại người thân phải chăm sóc một người như xa lạ. Nhà văn Terry Pratchett, người mắc một dạng Alzheimer hiếm gặp, từng viết rằng ông cảm thấy như chính mình đang tháo rời, mất tin tưởng vào bản thân, có những ngày chơi trò “tìm dép” một mình mà vẫn thua.]]>Fri, 17 Jul 2026 07:00:00 GMThttps://vb.trungtam.net/a325777/cac-nha-khoa-hoc-tao-dung-mot-te-bao-tu-con-so-khonghttps://vb.trungtam.net/a325777/cac-nha-khoa-hoc-tao-dung-mot-te-bao-tu-con-so-khongCung Đô biên tậpNhững người tạo ra chúng gọi chúng là ‘SpudCells’ — tạm hiểu là “tế bào khoai.” Cái tên nghe chẳng có vẻ huy hoàng, nhưng thật ra vẫn còn là một lời khen. Củ khoai, dù sao, cũng đặc, chắc, và có một công dụng rõ ràng. Còn những tế bào được tạo ra trong phòng thí nghiệm của Kate Adamala tại Đại Học Minnesota, theo chính lời bà, thì “yếu ớt” và “bơ vơ.” Chúng không có bộ máy chuyển hóa riêng, phải nương nhờ gần như hoàn toàn vào một môi trường nuôi dưỡng đặc biệt do con người dọn sẵn. Chúng không làm gì khác ngoài việc thi hành những chương trình tăng trưởng và sinh sản đã được viết vào bảy vòng DNA nhân tạo.]]>Fri, 10 Jul 2026 07:00:00 GMT