Các dòng máy bay không người lái (drone) đánh chặn mới của Ukraine đạt tỷ lệ thành công cao trong chiến đấu chống lại drone cảm tử Shahed do Iran sản xuất mà Nga đang sử dụng. Minh họa vb.
Mới đây, Mykhailo Fedorov, cựu bộ trưởng quốc phòng Ukraine tuyên bố chiến tranh tương lai, nhất là giữa những quốc gia không cân sức, sẽ là cuộc chiến dựa trên những máy bay không người lái và những hệ thống tự hành, khác hẳn với quá khứ.
Dĩ nhiên sẽ hoàn toàn khác với cuộc chiến biên giới 1979 giữa Việt Nam và Trung Quốc. Lúc đó Việt Nam vẫn đứng vững trước lực lượng áp đảo của Trung Quốc nhờ hai yếu tố: kinh nghiệm cuộc chiến với miền nam và ưu thế về chất lượng vũ khí Liên Xô. Tuy nhiên, sau hơn bốn thập niên, cán cân sức mạnh đã thay đổi toàn diện. Trung Quốc dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đặng Tiểu Bình và các thế hệ nối tiếp đã hiện đại hóa quân đội với tốc độ chưa từng có, trong khi Việt Nam dưới sự lãnh đạo của hàng loạt tổng bí thư thiển cận như Lê Duẫn, Đỗ Mười và hậu duệ, vẫn duy trì mô hình quốc phòng cũ, thiếu nguồn lực, thiếu công nghệ, và đặc biệt là thiếu ngân sách.
Một trong những nguyên nhân ai cũng biết nhưng CSVN không thừa nhận. Đó là: Việt Nam chi quá nhiều cho Bộ Công an, tạo ra một hệ thống công an trị diện rộng của TBT/CTN Tô Lâm, trong khi ngân sách quốc phòng bị hạn chế nghiêm trọng. Trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt, đặc biệt tại Biển Đông, Việt Nam không thể tiếp tục duy trì cấu trúc ngân sách như hiện nay.
Sử dụng tiền thuế của nhân dân cơ cực để nuôi thêm một công an là tăng thêm nhân sự đàn áp nhân quyền và bớt đi một người lính can trường bảo vệ tổ quốc, biển đảo của tiền nhân.
Kinh nghiệm tại Ukraine trong cuộc chiến chống Nga cũng cho thấy: quân đội của một quốc gia nhỏ hoàn toàn có thể kiềm chế và gây thiệt hại lớn cho đối thủ mạnh hơn nếu biết tận dụng công nghệ mới, đặc biệt là máy bay không người lái (UAV), hệ thống tự hành và chiến tranh phi đối xứng.
Nhưng muốn thực hành, Việt Nam phải tái cấu trúc ngân sách quốc gia, giảm chi cho công an, tăng chi cho quân đội.
1. Trở ngại lớn nhất là ngân sách công an quá lớn, ngân sách quốc phòng quá nhỏ.
Theo Wikipedia, Ngân sách công an năm 2021 là 4,19 tỷ USD. Về nhân lực thì Lực lượng chính quy không được phép công bố. Lực lượng bán chuyên trách gồm 291.409 người.
Chưa có quốc gia nào lại mập mờ như thế đối với quốc dân và quốc tế. Ngân sách thì đưa ra con số cách đây 5 năm. Nhân số chính quy thì giấu nhẹm và những con số đưa ra chưa chắc đã thật. Tuy nhiên nếu rút kinh nghiệm từ bản chất của đảng CSVN, con số chi bộ công an và nhân lực sẽ lớn ngoài sức tưởng tượng.
Ngân sách Bộ Quốc phòng Việt Nam năm 2023 theo Wikipedia khoảng 7,32 tỷ USD . Quân chính quy là 412.000.
Nhìn qua con số chính thức tưởng rằng quốc phòng vẫn cao hơn, nhưng thực tế:
Tỷ lệ chi cho công an của Việt Nam cao bất thường so với các nước cùng quy mô và Công an Việt Nam trên thực tế có quân số lớn hơn cả quân đội, một điều hiếm thấy trên thế giới. Nhiều chuyên gia ước tính khoảng 500.000 nhưng thực tế có thể hơn 1 triệu công an bán chuyên trách. Đó là chưa kể lực lượng chính quy.
Trong khi đó khi so sánh với TQ, Ngân sách quốc phòng Trung Quốc năm 2024 khoảng 231 tỷ USD, tức gấp 30 lần Việt Nam.
Ngân sách công an Trung Quốc chỉ chiếm 1/5 ngân sách quốc phòng.
Điều này cho thấy Việt Nam đang đi ngược lại mô hình của các quốc gia có nguy cơ xung đột với một siêu cường khổng lồ ngay biên giới. Thay vì tăng cường quân đội, Việt Nam lại tăng cường công an.
2. Hậu quả là Việt Nam tụt hậu nghiêm trọng về quân sự.
Kho vũ khí lỗi thời. 80% trang bị chủ lực của Việt Nam vẫn dựa trên công nghệ Liên Xô cũ:
- Su‑22, Su‑30MK2 thuộc thế hệ 3 và 4+
- Xe tăng T‑54/55, T‑90S không phù hợp chiến tranh hiện đại.
- Pháo kéo, radar cảnh giới cũ, phòng không tầm ngắn.
Trong khi đó, Trung Quốc đã:
- sản xuất các chiến đấu cơ J‑20, J‑16, J‑10C, thuộc thế hệ 5 và 4+
- triển khai UAV tấn công tầm xa,
- phát triển tên lửa siêu thanh,
- xây dựng hạm đội tàu chiến lớn thứ hai thế giới.
Công nghiệp quốc phòngViệt Nam rất yếu. Chỉ sản xuất:
- súng bộ binh,
- tàu tuần tra nhỏ,
- UAV trinh sát tầm ngắn.
Không quân và hải quân Việt Nam rất yếu. Không quân Việt Nam không có tiêm kích thế hệ mới, không có tên lửa tầm xa. Hải quân thiếu tàu khu trục phòng không, thiếu UAV biển, thiếu tên lửa chống hạm tầm xa.
Buông bỏ Nga Sô và mua vũ khí hiện đại từ Hoa Kỳ và Tây Phương là một mệnh lệnh của lịch sử mà CSVN không tuân thủ vì tham nhũng, quyền lợi phe nhóm và tư duy bảo thủ.
Kết luận:
Việt Nam đang yếu thế trước Trung Quốc không chỉ vì công nghệ lạc hậu, mà còn vì cấu trúc ngân sách sai lệch, ưu tiên công an thay vì quân đội. Trong khi Trung Quốc tăng tốc hiện đại hóa quân sự, Việt Nam lại duy trì bộ máy công an trị khổng lồ, tiêu tốn nguồn lực mà lẽ ra phải dành cho quốc phòng.
Để chuẩn bị cho những xung đột tương lai, Việt Nam cần giảm chi cho công an xuống, lúc đầu còn khoảng 1/5 chi phí quốc phòng như tại TQ, và từ từ điều chỉnh theo khuông mẫu của những quốc gia dân chủ trên thế giới.
VN phải cùng một lúc tăng mạnh ngân sách quốc phòng, phát triển máy bay không người lái, tàu thủy không người lái , xây dựng tên lửa nội địa, hiện đại hóa hệ thống chỉ huy – kiểm soát – thông tin – tình báo – giám sát – trinh sát và áp dụng chiến tranh phi đối xứng.
Kinh nghiệm Ukraine cho thấy: một quốc gia nhỏ hoàn toàn có thể kiềm chế đối thủ lớn nếu biết đầu tư đúng chỗ và tận dụng công nghệ mới. Việt Nam cần làm điều đó ngay từ bây giờ.
Luật sư Đào Tăng Dực
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình