Quận Cam (VB) - Phần lớn các cuộc thảo luận về vấn đề người nhập cư thường tập trung vào khu vực biên giới Mỹ-Mexico và các vấn đề chính trị cấp liên bang. Tuy nhiên, một số hậu quả quan trọng nhất của chính sách nhập cư lại đang diễn ra ở những nơi cách xa biên giới: tại các thị trấn nhỏ và cộng đồng nông thôn của nước Mỹ. Trong hai thập niên qua, nhiều cộng đồng này đã dựa vào người nhập cư để giải quyết tình trạng giảm dân số, bù đắp sự thiếu hụt lao động, duy trì trường học, củng cố nền kinh tế địa phương... Khi các chính sách nhập cư của liên bang ngày càng trở nên khắt khe hơn, nhiều địa phương đang phải đối mặt với những thách thức mới ảnh hưởng đến giới chủ doanh nghiệp, trường học, các cộng đồng tôn giáo, gia đình… Trong một cuộc họp báo trên mạng do American Community tổ chức và trung tuần tháng 8, các chuyên gia đã phân tích sâu sắc về vấn đề này.
Lần đầu tiên trong nửa thế kỷ qua, tỷ lệ nhập cư vào Hoa Kỳ đã chuyển sang mức âm vào năm 2025. Khuynh hướng này đang tiếp diễn giữa bối cảnh các hoạt động trục xuất vẫn diễn ra, khiến các cộng đồng đang bị thu hẹp. Người nhập cư đóng vai trò như một "phao cứu sinh về dân số" đối với khu vực nông thôn nước Mỹ, giúp ngăn chặn những tổn thất về kinh tế do tình trạng già hóa dân số, thiếu hụt lao động. Theo ông Tim Slack- Giáo sư of Xã hội học, Louisiana State University- từ năm 2010 đến 2020, tổng dân số tại các quận hạt nông thôn của Mỹ đã giảm khoảng 0.5% — mức sụt giảm chưa từng có trong một thập niên. Hiện nay, khỏang 25% cư dân nông thôn tại Mỹ không phải là người da trắng. Tính đến tháng 6 năm 2025, trên toàn quốc người nhập cư chiếm khoảng 15% dân số và 19% lực lượng lao động của Hoa Kỳ.
Ông Mark Prosser, hiện đang làm việc cho Giáo phận Sioux City, đã chứng kiến sự thay đổi này tại địa phương trong hơn 30 năm qua. Người nhập cư đã biến một cộng đồng đang suy giảm dân số và gần như chỉ toàn người da trắng thành một nơi có sự phát triển về cả việc làm lẫn nhà ở. Ông cho biết, hiện nay khoảng hai phần ba học sinh tại các trường phổ thông ở Storm Lake sử dụng một ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh khi ở nhà. Trong khi các cộng đồng lân cận tại Iowa buộc phải sáp nhập hệ thống trường học do số lượng học sinh sụt giảm, thì những cộng đồng thu hút được người nhập cư như Storm Lake lại xây dựng thêm các trường học mới.
Ông Mark nhớ lại khi mới chuyển đến đây, khu vực này thiên về Dân Chủ; sau đó chuyển sang trung dung; và giờ đây đã trở thành Cộng Hòa. Nhưng khi chiến dịch trục xuất hàng loạt của chính quyền Trump diễn ra mạnh mẽ, ông nhận thấy dư luận đang bắt đầu thay đổi. Những người theo phe bảo thủ nhận ra chính hàng xóm của mình cũng đang bị ảnh hưởng. Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy Trump và Đảng Cộng Hòa đang mất dần lợi thế trong vấn đề di dân, vốn từ lâu là thế mạnh lớn nhất của Trump.
Theo dữ liệu từ Bộ Nội An (DHS), đã có từ 600,000 đến 675,000 người bị trục xuất kể từ khi Trump nhậm chức vào năm 2025. 65,000 người hiện đang bị giam giữ tại các trại giam người nhập cư trên toàn quốc. Đa số những người bị bắt giữ và trục xuất đều không có tiền án tiền sự. Những tác động này đã hiện rõ vào đầu tháng 8 tại Springfield, Ohio, nơi các đặc vụ di trú liên bang bắt giữ các thành viên cộng đồng người Haiti trong một cuộc trấn áp. Hiện nay, nhà thờ trở nên vắng vẻ, các siêu thị cũng thiếu khách hàng. Khoảng 15,000 người nhập cư Haiti, nhiều người trong số đó có Quy chế Bảo vệ Tạm thời (TPS), bắt đầu đến đây từ khoảng năm 2020. Một phán quyết của Tối cao Pháp viện vào cuối tháng 6 đã bật đèn xanh cho chính quyền Trump chấm dứt quy chế TPS đối với khoảng 350,000 người Haiti trên toàn quốc. Các biện pháp bảo vệ này đã chấm dứt vào ngày 27 tháng 7. Tính đến nay, chính quyền đã nhắm mục tiêu vào 13 trong số 17 cộng đồng di dân thuộc chương trình TPS, làm ảnh hưởng đến hơn một triệu người nhập cư.
Tiến sĩ Carl Ruby, mục sư cấp cao của Nhà thờ Central Christian, cho biết một số giáo dân trong nhà thờ bị gắn thiết bị giám sát ở cổ chân, bị ICE bắt giữ; đa số là những người Haiti mới đến. Thông thường, nhà thờ có khoảng 50 người Haiti tham dự thánh lễ, nhưng gần đây thì hầu như không có ai. Họ sợ rời khỏi nhà. Họ là những người nhập cư chăm chỉ; nay đột nhiên có từ 10,000 đến 15,000 người bị tước mất công việc. Kinh tế địa phương bị ảnh hưởng rõ rệt.
Thống đốc bang Ohio, Mike DeWine, đã gọi kế hoạch tăng cường bắt giữ và trục xuất người di dân Haiti của ICE vào cuối tháng 7 là "một sai lầm", "một đòn giáng vào Springfield", "một đòn giáng vào tiểu bang Ohio". Ông cho biết những người Haiti đã đến để làm những công việc mà người khác không muốn làm. Một chủ doanh nghiệp nói cần phải có vài người Mỹ mới thay thế được một công nhân người Haiti. Nhân viên người Haiti luôn đi làm đầy đủ, sẵn sàng làm thêm giờ bất cứ khi nào có thể. Rất nhiều người nhập cư đang làm việc tại các viện dưỡng lão, chăm sóc người cao niên. Đó là những công việc mà cộng đồng từng gặp khó khăn khi tìm người đảm nhận.
Bà Jennie Murray, Giám đốc điều hành của Diễn đàn Nhập cư Quốc gia (NIF), đã dẫn chứng dữ liệu cho thấy người nhập cư đóng góp gần 652 tỷ USD mỗi năm vào tổng các khoản thuế liên bang, tiểu bang và địa phương, đồng thời tạo ra khoảng 1,700 tỷ USD chi tiêu tiêu dùng. Khi các doanh nghiệp Mỹ có ít nhân công hơn, ít người đóng góp cho nền kinh tế hơn, ít người đóng thuế cho các chương trình như An sinh Xã hội hơn, Hoa Kỳ đang đối mặt với những tác động vô cùng nghiêm trọng. Văn phòng Ngân sách Quốc hội từng dự báo GDP sẽ tăng 8,900 tỷ USD trong giai đoạn 2024-2034 nhờ vào người nhập cư. Giờ đây, nước Mỹ không còn có thể trông cậy vào con số đó nữa.
Bà Rachel Perić, Giám đốc điều hành của tổ chức Welcoming America, cho biết những tác động tiêu cực còn mang tính xã hội. Các vùng nông thôn đang chứng kiến sự đổ vỡ thực sự về lòng tin và các mối quan hệ; cộng đồng bị chia rẽ do nhiều chính sách liên bang trục xuất người dân khỏi đất nước, vừa gieo rắc nỗi sợ hãi và sự chia rẽ.
Các cuộc thăm dò của NIF cho thấy 80% cử tri ghi danh Cộng Hòa ủng hộ việc các thành viên Cộng Hòa và Dân Chủ hợp tác để tìm ra các giải pháp nhập cư cân bằng giữa an ninh biên giới, thực thi pháp luật, cập nhật quy định về tị nạn, các lộ trình nhập cư hợp pháp mang lại lợi ích. Xã hội không thể xây dựng những cộng đồng vững mạnh nếu không tạo ra một môi trường mà ở đó mọi người muốn đến và muốn gắn bó lâu dài. Nếu các cộng đồng nông thôn ở đất nước này muốn tồn tại, nhập cư phải là một phần của bài toán đó.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình