Nợ công của Mỹ đã vượt mốc 40.000 tỷ USD lần đầu tiên trong tuần qua — cao hơn gấp đôi so với một thập kỷ trước.
Cột mốc này đến chỉ vài tháng sau khi chính phủ công bố hồi tháng 3 rằng tổng nợ công đã chạm mốc 39.000 tỷ USD, nghĩa là con số này đã tăng thêm 1.000 tỷ USD trong chưa đầy nửa năm. Trước đó, vào tháng 10, nợ công ở mức 38.000 tỷ USD.
Nước Mỹ cũng đạt mốc 40.000 tỷ USD sớm hơn dự báo: năm 2023, Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO) từng dự đoán phải đến năm 2028 nợ công mới chạm mức này.
Nợ công đã tăng liên tục trong nhiều thập kỷ, nhưng phần lớn con số hiện tại được tích lũy chỉ trong 10 năm gần đây — trải qua các nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump và cựu Tổng thống Joe Biden. Dưới đây là mức tăng nợ công dưới mỗi nhiệm kỳ.
Nhiệm kỳ đầu của Trump
Khi Trump nhậm chức vào tháng 1/2017, nợ công ở mức khoảng 19.950 tỷ USD. Đến khi kết thúc nhiệm kỳ bốn năm sau, con số này đã lên tới khoảng 27.750 tỷ USD — tăng thêm khoảng 7.800 tỷ USD.
Khi Trump nhậm chức vào tháng 1/2017, nợ công ở mức khoảng 19.950 tỷ USD. Đến khi kết thúc nhiệm kỳ bốn năm sau, con số này đã lên tới khoảng 27.750 tỷ USD — tăng thêm khoảng 7.800 tỷ USD.
Nhiệm kỳ của Biden
Dưới thời Biden, nợ công tăng thêm khoảng 8.400 tỷ USD, từ mức khoảng 27.750 tỷ USD khi ông nhậm chức vào tháng 1/2021 lên khoảng 36.000 tỷ USD khi ông rời nhiệm sở vào tháng 1/2025.
Dưới thời Biden, nợ công tăng thêm khoảng 8.400 tỷ USD, từ mức khoảng 27.750 tỷ USD khi ông nhậm chức vào tháng 1/2021 lên khoảng 36.000 tỷ USD khi ông rời nhiệm sở vào tháng 1/2025.
Nhiệm kỳ thứ hai của Trump (tính đến hiện tại)
Kể từ khi Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025, nợ công đã tăng thêm khoảng 3.800 tỷ USD. Tính gộp cả hai nhiệm kỳ, ông Trump đã góp phần làm tăng khoảng 11.600 tỷ USD nợ công — chiếm hơn một phần tư tổng số nợ hiện tại.
Kể từ khi Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025, nợ công đã tăng thêm khoảng 3.800 tỷ USD. Tính gộp cả hai nhiệm kỳ, ông Trump đã góp phần làm tăng khoảng 11.600 tỷ USD nợ công — chiếm hơn một phần tư tổng số nợ hiện tại.
Vì sao nợ công tăng nhanh đến vậy?
Các chuyên gia cho rằng phần lớn mức tăng này bắt nguồn từ phản ứng của chính phủ liên bang trước đại dịch COVID-19. Theo Reuters, khoảng một phần ba mức tăng nợ công kể từ năm 2017 diễn ra trong khoảng hai năm đại dịch, khi cả chính quyền Trump rồi sau đó là Biden đẩy mạnh vay nợ để tài trợ cho các gói cứu trợ và phục hồi kinh tế.
Các chuyên gia cho rằng phần lớn mức tăng này bắt nguồn từ phản ứng của chính phủ liên bang trước đại dịch COVID-19. Theo Reuters, khoảng một phần ba mức tăng nợ công kể từ năm 2017 diễn ra trong khoảng hai năm đại dịch, khi cả chính quyền Trump rồi sau đó là Biden đẩy mạnh vay nợ để tài trợ cho các gói cứu trợ và phục hồi kinh tế.
Ngoài đại dịch, chính sách tài khóa của cả hai chính quyền cũng góp phần nới rộng khoảng cách vốn đã tồn tại từ lâu giữa chi tiêu và nguồn thu của chính phủ. Viện Brookings ước tính các đợt cắt giảm thuế mà Trump ký ban hành năm 2017 sẽ khiến thâm hụt ngân sách tăng thêm gần 2.000 tỷ USD tính đến năm 2028. Còn vào tháng 3, Ủy ban Ngân sách Liên bang Trách nhiệm (phi đảng phái) dự báo rằng đạo luật "One Big Beautiful Bill" — trọng tâm trong chương trình nghị sự nhiệm kỳ hai của Trump, bao gồm thêm các đợt cắt giảm thuế — sẽ khiến nợ công tăng thêm 4.700 tỷ USD tính đến năm 2035. (vb)
Nguồn: Time, dựa trên số liệu từ Bộ Tài chính Mỹ, CBO, Reuters, Brookings Institution và Ủy ban Ngân sách Liên bang Trách nhiệm (CRFB).



Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình