Nô Lệ Và Ac Quỷ
Sơn Điền Nguyễn Viết Khánh
Tấn thảm kịch động đất ở Haiti đã làm chấn động lòng người trên khắp thế giới với khoảng 200,000 người chết, và những cảnh lôi các xác chết dưới những đống gạch vụn của hàng trăm tòa nhà sụp đổ ở Thủ đô Port-au-Prince đã hiện rõ trên màn hình TV suốt một tuần qua. Thảm họa này do Trời gây ra chăng" Trước khi đổ lỗi cho ông Trời, hãy nhìn đến các "ông" người. Và những cuộc tranh cãi của các tay phát ngôn nhà nghề và các ông thầy rao giảng trên TV và Internet đã làm dư luận chú ý.
Haiti là một đảo quốc nằm trong Biển Caribean, phía dưới tiểu bang Florida của Mỹ. Các đảo quốc này gồm có Cuba, Cộng hòa Dominican, Guinea. Haiti nằm chung một đảo với Dominican. Nhìn hình ảnh trên TV người ta thấy rất nhiều người da đen. Vậy người da đen ở đâu đến" Cố nhiên từ Phi châu đến và đó là hậu quả nạn buôn nguời làm nô lệ của một số các nước Âu châu. Nguời da trắng đầu tiên phát hiện ra Mỹ Châu, kể cả Haiti, là Christopher Columbus năm 1492. Từ đó Haiti trở thành thuộc địa của Tây Ban Nha. Năm 1697, Tây Ban Nha nhường thuộc địa này cho Pháp. Dân Haiti hiện nay theo thống kê mới nhất có lối 9 triệu người, đa số hơn một nửa là giới trẻ, tức là nguời Haiti hiện nay rất xa với thế hệ đầu tiên tức thế hệ nô lệ người Phi châu thuộc nhiều chủng tộc khác nhau do bọn buôn nguời bắt đem qua. Ngày nay ngôn ngữ chính của họ là tiếng Pháp và hầu hết đều theo Cơ đốc giáo. Lịch sử buôn người làm nô lệ đã cho thấy Haiti là nơi chính yếu nhốt người nô lệ để đưa vào Mỹ bán.
Hãy trở lại ngày nay. Tuần trước ngay sau khi thảm họa xẩy ra. Tiến sĩ Pat Robertson, một Mục Sư rao giảng Phúc âm trên TV, đưa ra lý thuyết nói những người bị bắt 200 năm trước đã "giao kết với quỷ" để cố thoát khỏi sự kìm kẹp của một nhóm đáng ghét dưới chế độ Hoàng đế Pháp Napoleon Bonaparte. Chính sự giao kết đó đã tạo ra một lời nguyền khủng khiếp đưa đến nạn động đất hiện nay. Lời rao giảng này chưa đầy một tích tắc đã truyền đi khắp nước Mỹ và có ngay những nụ cười hoài nghi thường đã có trong giới thức giả về nền văn hóa Mỹ. Bởi vì thuyết huyền thoại Robertson đã đi ngược lại sự kiện lịch sử. Sau khi có cuộc cách mạng ở Pháp năm 1794, có tới 500,000 người nô lệ da đen làm việc trong các đồn điền trồng mía và cà-phê đã nổi lên chống lại chủ nhân thuộc địa béo bở của họ là người Pháp. Ở đây chúng tôi nghĩ đến các đồn điền cao su của mấy ông thực dân Pháp ở Việt Nam.
Một chuyên gia lịch sử của báo Pháp Le Monde, Jerome Gautheret viết: Haiti là "địa ngục trần gian", thời xưa mỗi năm Pháp đưa sang Haiti 50,000 nô lệ để trám vào...số người chết quá cao trong số người nô lệ. Trong một xã hội quá mong manh như vậy, lệnh của Hoàng đế Pháp lúc đó chỉ là lệnh "phải coi chừng". Vì có nạn khủng bố và bạo lực, thời có cuộc cách mạng Pháp đã cố chấn chỉnh lại. Thế nhưng ở Paris, trong khi tổ chức "Bạn của những người da đen" kêu gọi bình đẳng cho mọi con người tự do, ở Haiti một đảng chuyên quyền độc đảng lại tìm cách giữ nguyên trạng vì mối lợi lớn riêng của chúng. Dân Haiti cũng làm cách mạng năm 1804 sau 13 năm tranh đấu cho nền độc lập, chính phủ đầu tiên do một lãnh tụ Haiti Jean-Jacques Dessalines được thành lập và ông này tự xưng là Hoàng Đế. Hai năm sau ông này bị ám sát, nội chiến bùng nổ với những vụ giết chóc đẫm máu.
Năm 1915, Tổng Thống Woodrow Wilson ra lệnh cho Thủy quân Lục chiến Mỹ chiếm Haiti, nhưng vì nội chiến Haiti kéo dài quân Mỹ rút lui năm 1934. Năm 1957 một bác sĩ theo đạo Voodoo của một thiểu số gốc Haiti là Francois Duvalier được bầu làm Tổng Thống, cai trị theo kiểu độc đoán của một chế độ cảnh sát trị. Năm 1971, con trai của Duvalier tuyên bố lên "nối ngôi" làm Tổng Thống suốt đời. Nội chiến vẫn tiếp diễn. Năm 1990, ông Jean-Bertrand Aristide đắc cử Tổng Thống trong một cuộc bầu cử tự do. Nhưng chỉ trong 8 tháng, Aristide bị một cuộc cách mạng lật đổ. Hàng chục ngàn dân Haiti lúc đó dùng thuyền vượt biên qua Florida tị nạn. Nhưng tại sao dân Haiti, sau khi lật đổ được ách cai trị của thực dân Pháp, lại không biết đoàn kết để nội chiến nối tiếp dài dài"
Chúng tôi nghĩ có một nguyên nhân rất quan trọng. Năm xưa những người da đen bị bọn buôn người bắt là những người cùng một mầu da nhưng thuộc các dân tộc, bộ tộc khác nhau vì Phi Châu không phải chỉ có một nước. Chính vì sự khác biệt đó nên những người bị bắt làm nô lệ rất khó tìm đươc sự đoàn kết đồng thuận. Các dân tộc trên thế giới cùng một gốc, có cùng một nền văn hóa cổ xưa nên vẫn thường có tinh thần dân tộc rất mạnh. Năm 1994 Tổng Thống Bill Clinton cho 20,000 quân Mỹ đến Haiti. Aristide trở về nước làm Tổng Thống năm 2001, nhưng nạn nghèo đói và bệnh nan y HIV lan tràn, Aristide bị cưỡng bách từ chức năm 2004. Thêm vào đó từ năm 2005 đến 2008, nạn bão lốc hoành hành làm dân Haiti phải di tản, mất nhà mất cửa. Vì thế đảo quốc Haiti được đặt dưới sự bảo trợ của LHQ. Cựu Tổng Thống Clinton được cử làm đặc phái viên LHQ ở Haiti.
Sau trận động đất ở Haiti, người ta thấy một thiểu số thuộc phe chính trị cực đoan đã mượn cơ hội động đất này để chỉ trích, sau khi Tổng Thống Obama ra lệnh viện trợ, kêu gọi LHQ và toàn thế giới cứu giúp người dân Haiti. Chẳng hạn nhà bình luận hữu phái, nổi tiếng ăn nói dữ dằn trên radio, Rush Limbaugh hôm thứ tư Jan 14 nói: "Vụ Haiti động đất là một cơ hội cho Obama lợi dụng. Chúng ta đã viện trợ cho Haiti rồi, nhưng Obama bây giờ đòi tăng thuế đánh vào dân Mỹ". Và Limbaugh vạch ra "chuyện xấu" của đảng Dân Chủ, kể lại trước đây TNS Harry Reid của đảng này hiện là Trưởng khối đa số tại Thượng viện, trong lúc tranh cử năm 2008 đã nói Obama có thể thắng cử vì ông ta có mầu da đen lợt và không biết nói theo thanh âm của bọn "negro" (tên gọi miệt thị người da đen). TNS Reid đã xin lỗi và TT Obama đã tha lỗi. Lời lẽ của Limbaugh đã bị chính những nhà bình luận hữu phái nổi tiếng trên TV như Pat Buchanan phê phán nặng, nói những lời tuyên bố của Limbaugh "không có lý do tốt, đáng bị lên án".
Limbaugh hoàn toàn ủng hộ lời rao giảng của Robertson. Nhưng một bản tuyên bố của Robertson ngay sau đó đã được phát ngôn nhân của ông này công bố, trong đó nói: "Tiến sĩ Robertson không hề nói nạn động đất ở Haiti là do sự phẫn nộ của Chúa Trời gây ra. Tình thương của Robertson đối với người dân Haiti thật rõ rệt. Ông đã kêu gọi cầu nguyện cho họ. Các nhân viên dưới quyền ông đã từng làm việc cho hàng ngàn dân Haiti hồi năm ngoái và hiện họ đang nỗ lực trong chương trình cứu trợ và phục hồi dân Haiti". Những tin tức trên đây đã do báo "Christian Science Monitor" và bản tin Pháp từ Paris phổ biến trên Internet. Chúng tôi nghĩ đó là những tin rất xác đáng. Nạn kỳ thị mầu da đã bị tư duy loài người của Thế kỷ 21 hoàn toàn gạt bỏ. Nô lệ không giao kết với ác quỷ. Kẻ giao kết với quỷ chính là bọn thực dân, bọn buôn người thời xưa coi những người da mầu như súc vật.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình