Hạ tuần tháng 3 ,2013 , một cuộc triển lãm tranh nhộn nhịp của 25 họa sĩ Việt Nam từ nhiều tiểu bang và nhiều nhất là của California hội tụ tại hội trường Văn Lang, Little Saigon, nam California. Cuộc Triển lãm mang tên “Đời Sống” do “Sắc Màu Họa Sĩ Việt Nam”, người đầu đàn là Họa sĩ ViVi và người bạn đời của ông là họa sĩ Cát Đơn Sa, đứng ra tổ chức lần thứ 12.
Họa sĩ ViVi, một người rất quen thuộc trong cộng đồng Việt Nam, nổi danh từ rất trẻ (13 tuổi) qua những tranh cho tuổi xanh và những năm sau đó ông được 33 giải thưởng vẽ tem thư do Bưu Điện Việt Nam Cộng Hòa tổ chức. Ở hải ngoại ông hoạt động say mê trong ngành hội họa, vừa liên tục vẽ tranh vừa tổ chức thành công những cuộc triển lãm quy tụ được đông đảo họa sĩ , một điều rất khó thực hiện. Và, đó cũng là nét đặc biệt cũa Hs. ViVi: Hiền hòa, khiêm cung, được nhiều họa sĩ yêu mến.
Nhìn chung chung, lần triển lãm của Sắc Màu Họa Sĩ Việt nam lần thứ 12 này khá thành công về chất lượng tranh vẽ. Khoảng 100 bức tranh của 25 họa sĩ thuộc nhiều khuynh hướng, trường phái như một vườn hoa đầy sắc màu, phong phú. Sự đa dạng của phòng tranh giữ chân được nhiều khách viếng. Phòng tranh tập trung nhiều họa sĩ, nhiều tác phẩm là một ưu điểm. Tuy nhiên điều này cũng chính là một nan đề cho ban tổ chức.
Với cả trăm bức tranh nhiều kích cỡ, cần phải có một không gian gấp đôi hay ba lần hội trường này, với hệ thống đèn đủ sáng cho từng bức tranh. Có thế tranh mới có chỗ thở, người xem tranh mới có thể đứng yên lặng một mình (không bị quấy rối) để thưởng thức bức tranh. Va, đây là một nan đề cho những cuộc triển lãm trong hoàn cảnh hiện tại.
- Trăng Lạnh của Nguyễn văn Bảy. Với một quá trình sống với nghệ thật , Nguyễn Văn Bảy càng ngày càng chứng tỏ cao tay trong tranh sơn dầu. Bức Trăng Lạnh là một minh chứng. Không khí lạnh lẽo của bức tranh tràn ra khỏi khung bố, bao quanh người xem khiến cho người xem có thể đi thẳng vào, sống với từng chi tiết của bức họa.
- Giao Mùa , tranh dơn dầu của Ái Lan. Nữ họa sĩ Ái Lan, nguời xử dụng gam màu đặc biệt, khác hẳn trong số 25 họa sĩ trong cuộc triển lãm này. Ái Lan thường dùng màu chủ là màu nâu cánh gián (light brown), một màu không dễ làm cho người xem có cảm giác tươi vui. Tuy vậy với khả năng hòa nhập với màu sắc, Ái lan đã đưa khách xem đắm chìm vào không gian riêng tư của mình. Bức Giao Mùa tuy Ái Lan xử dụng màu nâu ít hơn màu đỏ, nhưng màu vàng ở đây là một phụ liệu mạnh để dưa tổng thể bức tranh vào không gian nâu nhạt. Khách xem tranh thấy được sự giao mùa ở đây không dành cho giữa hai mùa nào trong Xuân, Hạ, Thu, Đông mà nó chung cho tất cả sự thay đổi của đất, trời, mưa, nắng, sáng, tối….
- Người Đàn Bà Và Thư Pháp, sơn dầu của Trương Đình Uyên. Bút pháp của Trương Đình Uyên thật mạnh mẽ trong các thể loại của tranh anh. Tôi đặt biệt chú ý đến những bức chân dung của Trương đình Uyên. Sự mạnh mẽ của bút pháp đã làm nổi bật được góc cạnh của nhân vật, ngay đến những sự ẻo lả, nhẹ nhàng anh cũng thể hiện được bằng bút lực. Do vậy anh vẽ được cái thần của nhân vật, và, cũng nhờ thế những bức vẽ chân dung xứng đáng được gọi là tranh sáng tác.
- Samson & Delilah của ViVi. Theo Kinh Thánh thì Samson được Thượng đế ban cho sức mạnh siêu nhiên, sức mạnh này ẩn chứa trong mái tóc dài của ông, ông ta đã dùng sức mạnh này đánh nhau một con sư tử châu Á và dùng tay không xé xác con vật. Sau đó Samson đã lập nhiều chiến công cho người Israelite, trong đó có một lần đã giết rất nhiều quân Philistine bằng xương hàm của con lừa.
Vì không chịu được vất vả, khó nhọc, Samson đã cầu nguyện Thượng đế để xin phục hồi sức mạnh, sau khi cầu nguyện Thượng đế khôi phục lại sức mạnh lần cuối và toại nguyện, Samson đã phá sập đền thờ Dagon, giết nhiều quân Philistine trước khi bị giết chết.
Tôi có xem bức tranh Samsan và Delilah của Lucas Cranach the Elder (1472- 1553), một họa sĩ người Đức thời Phục Hưng (Renaissance). Ông vẽ Delilah đang cắt tóc Samson cả hai đều mặc quần áo, còn ViVi thì cởi trần cho cả hai. Đường nét dịu dàng thanh tú của Delilah và những bắp thịt cuồn cuộn của Samson nổi bật lên, nhất là vẻ mặt thõa mãn và có chút đần độn của Samson đã dẫn dắt người xem hiểu được ý tứ của họa sĩ Vivi. Một bức tranh đáng suy gẫm.
- Trưa Hè, tranh lụa của Lam Thủy. Ánh sáng chói chang của mùa hè làm sáng láng da thịt của người thiếu nữ khiến bức họa thật sinh động. Đây là một việc rất khó cho những họa sĩ vẽ tranh lụa nhưng Lam Thủy đã đạt được. Toàn thể bức tranh gợi lên sự tươi mát, trẻ trung khiến cho người xem cảm thấy vui vui, nhẹ nhàng và hạnh phúc.
- Nude of Upsidedownism. Sơn dầu. Nguyễn Đại Giang. có thể nói đây là một bức tranh siêu thực, diễn tả sự rối loạn từ thể chất đến tinh thần của một thiếu nữ đang tràn đầy sức sống. Sự mơ ước từ một cuộc sống tối tăm để đạt được màu tím của tình yêu, màu xanh của hạnh phúc thì người thiếu nữ phải banh da xẻ thịt, phải tự mổ xẻ cả trong tâm hồn của mình. Nó nói lên những gai góc của cuộc đời mà con người cần phải hiểu, biết. Tính chất triết lý bàng bạc trong tranh của Nguyễn Đại Giang là nét đặc thù của ông.
Đặng Phú Phong
Họa sĩ ViVi, một người rất quen thuộc trong cộng đồng Việt Nam, nổi danh từ rất trẻ (13 tuổi) qua những tranh cho tuổi xanh và những năm sau đó ông được 33 giải thưởng vẽ tem thư do Bưu Điện Việt Nam Cộng Hòa tổ chức. Ở hải ngoại ông hoạt động say mê trong ngành hội họa, vừa liên tục vẽ tranh vừa tổ chức thành công những cuộc triển lãm quy tụ được đông đảo họa sĩ , một điều rất khó thực hiện. Và, đó cũng là nét đặc biệt cũa Hs. ViVi: Hiền hòa, khiêm cung, được nhiều họa sĩ yêu mến.
Nhìn chung chung, lần triển lãm của Sắc Màu Họa Sĩ Việt nam lần thứ 12 này khá thành công về chất lượng tranh vẽ. Khoảng 100 bức tranh của 25 họa sĩ thuộc nhiều khuynh hướng, trường phái như một vườn hoa đầy sắc màu, phong phú. Sự đa dạng của phòng tranh giữ chân được nhiều khách viếng. Phòng tranh tập trung nhiều họa sĩ, nhiều tác phẩm là một ưu điểm. Tuy nhiên điều này cũng chính là một nan đề cho ban tổ chức.
Với cả trăm bức tranh nhiều kích cỡ, cần phải có một không gian gấp đôi hay ba lần hội trường này, với hệ thống đèn đủ sáng cho từng bức tranh. Có thế tranh mới có chỗ thở, người xem tranh mới có thể đứng yên lặng một mình (không bị quấy rối) để thưởng thức bức tranh. Va, đây là một nan đề cho những cuộc triển lãm trong hoàn cảnh hiện tại.
Tranh của một số họa sĩ tiêu biểu.
Điểm Qua Một Số Họa Sĩ Tiêu Biểu.- Trăng Lạnh của Nguyễn văn Bảy. Với một quá trình sống với nghệ thật , Nguyễn Văn Bảy càng ngày càng chứng tỏ cao tay trong tranh sơn dầu. Bức Trăng Lạnh là một minh chứng. Không khí lạnh lẽo của bức tranh tràn ra khỏi khung bố, bao quanh người xem khiến cho người xem có thể đi thẳng vào, sống với từng chi tiết của bức họa.
- Giao Mùa , tranh dơn dầu của Ái Lan. Nữ họa sĩ Ái Lan, nguời xử dụng gam màu đặc biệt, khác hẳn trong số 25 họa sĩ trong cuộc triển lãm này. Ái Lan thường dùng màu chủ là màu nâu cánh gián (light brown), một màu không dễ làm cho người xem có cảm giác tươi vui. Tuy vậy với khả năng hòa nhập với màu sắc, Ái lan đã đưa khách xem đắm chìm vào không gian riêng tư của mình. Bức Giao Mùa tuy Ái Lan xử dụng màu nâu ít hơn màu đỏ, nhưng màu vàng ở đây là một phụ liệu mạnh để dưa tổng thể bức tranh vào không gian nâu nhạt. Khách xem tranh thấy được sự giao mùa ở đây không dành cho giữa hai mùa nào trong Xuân, Hạ, Thu, Đông mà nó chung cho tất cả sự thay đổi của đất, trời, mưa, nắng, sáng, tối….
- Người Đàn Bà Và Thư Pháp, sơn dầu của Trương Đình Uyên. Bút pháp của Trương Đình Uyên thật mạnh mẽ trong các thể loại của tranh anh. Tôi đặt biệt chú ý đến những bức chân dung của Trương đình Uyên. Sự mạnh mẽ của bút pháp đã làm nổi bật được góc cạnh của nhân vật, ngay đến những sự ẻo lả, nhẹ nhàng anh cũng thể hiện được bằng bút lực. Do vậy anh vẽ được cái thần của nhân vật, và, cũng nhờ thế những bức vẽ chân dung xứng đáng được gọi là tranh sáng tác.
- Samson & Delilah của ViVi. Theo Kinh Thánh thì Samson được Thượng đế ban cho sức mạnh siêu nhiên, sức mạnh này ẩn chứa trong mái tóc dài của ông, ông ta đã dùng sức mạnh này đánh nhau một con sư tử châu Á và dùng tay không xé xác con vật. Sau đó Samson đã lập nhiều chiến công cho người Israelite, trong đó có một lần đã giết rất nhiều quân Philistine bằng xương hàm của con lừa.
Tranh của một số họa sĩ tiêu biểu.
Người Philistine chuyển sử dụng chiến thuật bằng việc dùng mỹ nhân kế, cho nàng Delilah một phụ nữ Philistine sống ở thung lũng Sorek quyến rũ Samson và Samson đã gục ngã trước sắc đẹp của Delilah, Sau khi ăn nằm với người đẹp và say ngủ, người đẹp đã cắt mái tóc dài của ông này và qua đó đã tước bỏ sức mạnh siêu nhiên của chàng dũng sĩ khiến sau này Samson lọt vào tay quân Philistine. Quân Philistine đã trả thù bằng cách chọc mù mắt và bắt Samson lao động khổ sai ở Gaza.Vì không chịu được vất vả, khó nhọc, Samson đã cầu nguyện Thượng đế để xin phục hồi sức mạnh, sau khi cầu nguyện Thượng đế khôi phục lại sức mạnh lần cuối và toại nguyện, Samson đã phá sập đền thờ Dagon, giết nhiều quân Philistine trước khi bị giết chết.
Tôi có xem bức tranh Samsan và Delilah của Lucas Cranach the Elder (1472- 1553), một họa sĩ người Đức thời Phục Hưng (Renaissance). Ông vẽ Delilah đang cắt tóc Samson cả hai đều mặc quần áo, còn ViVi thì cởi trần cho cả hai. Đường nét dịu dàng thanh tú của Delilah và những bắp thịt cuồn cuộn của Samson nổi bật lên, nhất là vẻ mặt thõa mãn và có chút đần độn của Samson đã dẫn dắt người xem hiểu được ý tứ của họa sĩ Vivi. Một bức tranh đáng suy gẫm.
Tranh của một số họa sĩ tiêu biểu.
- Biển, Lương Trừơng Thọ. Bức Tranh thể hiện được sự cuồng nộ của biển bằng những nét mạnh, chắc. Ở những tầng sâu dưới biển là sự chuyển động ghê gớm chờ chực phát tiết như hăm dọa con người. Bố cục của bức tranh làm cho người xem thấy được bức tranh luôn luôn chuyển động. Đây là một sự thành công của tác giả.- Trưa Hè, tranh lụa của Lam Thủy. Ánh sáng chói chang của mùa hè làm sáng láng da thịt của người thiếu nữ khiến bức họa thật sinh động. Đây là một việc rất khó cho những họa sĩ vẽ tranh lụa nhưng Lam Thủy đã đạt được. Toàn thể bức tranh gợi lên sự tươi mát, trẻ trung khiến cho người xem cảm thấy vui vui, nhẹ nhàng và hạnh phúc.
- Nude of Upsidedownism. Sơn dầu. Nguyễn Đại Giang. có thể nói đây là một bức tranh siêu thực, diễn tả sự rối loạn từ thể chất đến tinh thần của một thiếu nữ đang tràn đầy sức sống. Sự mơ ước từ một cuộc sống tối tăm để đạt được màu tím của tình yêu, màu xanh của hạnh phúc thì người thiếu nữ phải banh da xẻ thịt, phải tự mổ xẻ cả trong tâm hồn của mình. Nó nói lên những gai góc của cuộc đời mà con người cần phải hiểu, biết. Tính chất triết lý bàng bạc trong tranh của Nguyễn Đại Giang là nét đặc thù của ông.
Đặng Phú Phong
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình