HÀ NỘI (Reuters) - Được hỏi cuộc viếng thăm của Tổng Thống Clinton có phải là điều tốt cho Việt Nam không, một ông già trả lời "Tôi không biết". Ông này không phải là người duy nhất nghi ngại về hậu quả chuyến viếng thăm.
Một số người sợ rằng thay vì cổ võ được cởi mở hơn và xúc tiến đổi mới như Clinton hy vọng, cuộc viếng thăm có thể tạo một cái cớ cho phe cứng rắn trong đảng CSVN quật ngược trở lại. Với vai trò của người hòa giải, Clinton đã được hoan nghênh bởi nhiều người dân thường và ban lãnh đạo đảng.
Ban lãnh đạo đảng đã hân hoan khi có những bức hình truyền đi khắp thế giới cho thấy Tổng Thống Mỹ bắt tay họ trước tượng Hồ Chí Minh. Thế nhưng họ lại xốn xang lo ngại khi thấy người dân thường Việt Nam nồng nhiệt chào đón Clinton và có những lời Clinton nhắc lại nhiều lần là cần phải cởi mở hơn về chính trị và tôn trọng nhân quyền.
Một cảnh chưa từng thấy là dân Saigon đã chen nhau đến chào Clinton và bà Hillary như thể họ là những minh tinh màn bạc danh tiếng.
Trong cuộc hội kiến Phiêu-Clinton, mỗi bên đều cố giữ đúng lập trường của phe mình. Clinton cần cho dân Mỹ thấy rằng ông đã giữ vững lập trường về nhân quyền. Còn Phiêu chứng tỏ vẫn giữ được niềm tin của thế hệ thời chiến hiện vẫn có thế lực mạnh ở Việt Nam
Ông Bob Templer, tác giả cuốn sách nghiên cứu về Việt Nam cận đại "Bóng và Gió" rất được hoan nghênh, nói Clinton có vẻ đã đối phó được một cách tốt hơn. Templer nói mức nồng nhiệt của dân chúng đối với Clinton đã làm phe bảo thủ Cộng sản lo ngại.
Ông nói phe bảo thủ đảng không làm cổ võ được người dân để họ tỏ ra có chú ý đến chút nào đến những biến cố lớn như các đại hội đảng, rút cuộc họ thấy nguoì dân Việt Nam - cũng như những người dân ở các nơi khác - chỉ thích những nhân vật danh tiếng.
"Khi Fidel Castro đến đây, họ phải dùng xe chở học sinh đi đón dân để có được một đám người đứng hoan hô. Với Clinton, họ không nói bao giờ ông đến, vậy mà hàng ngàn người dân đã đổ ra đường lúc nửa đêm để chào đón Clinton".
Một nhà ngoại giao ở Hà Nội nói có một hiểm họa cho cả tiến trình đổi mới kinh tế và những nỗ lực khuyến khích chính quyền Việt Nam cải tiến tôn trọng nhân quyền. Nhà ngoại giao này nói: "Tôi nghĩ có hiểm họa Phiêu hay các tay bảo thủ khác cảm thấy họ bị kém uy thế sau cuộc viếng thăm hoặc thấy quyền lực tối thượng của họ bị hăm dọa, bởi vậy họ có thể ra tay quật ngược trở lại.
"Có thể phe bảo thủ bắt đầu cảm thấy bị hăm dọa sau khi nhìn thấy Clinton đến đây và được dân chúng tán thưởng nhiệt tình. Tôi tin chắc họ không thích chút nào hết, vì điều đó chỉ làm nổi bật sự kiện họ thiếu sự chính đáng được lòng dân".
Một nhà ngoại giao khác nói: "Tôi nghĩ sẽ có tiếng kêu thức tỉnh trong một số thành phần. Tôi nghĩ họ đã đánh giá thấp sự quan tâm của dân chúng đối với cuộc viếng thăm".
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình