Giáng sinh năm 2000 lạnh nhiềâu. Miền Đông Hoa kỳ tuyết nặng. Cali tăng giá điện. Năng lượng, đặc biệt là xăng dầu dùng vài việc sưỡi ấm mùa đông, trở thành vấn đề lớn cho nước Mỹ.
Iraq có thể không đủ khả năng đánh bại lực lượng quân sự Mỹ ở Trung Đông hay xâm chiếm các lân bang. Nhưng Iraq vẫn có thể tấn công kinh tế thế giới bằng cách ngưng xuất cảng xăng dầu. Một phần ba số xăng dầu do Iraq xuất được đưa vào nước Mỹ.
Đối với Iraq, xăng dầu là sức mạnh không khác gì sức mạnh của vũ khí, theo nhận xét hồi đầu tháng 12 rồi của Charles Duelfer, cựu trưởng đoàn thanh tra vũ khí của Liên Hiệp Quốc ( LHQ) tại Iraq.
Đầu tháng 12 này, Iraq quyết định ngưng bán ra xăng dầu để làm áp lực thương thuyết với LHQ. Được biết LHQ trước đây có đồng ý cho Iraq bán ra một số xăng dầu để lấy tiền mua hàng hóa sữ dụng trong các mục tiêu nhân đạo, chủ yếu là mua thực phẩm. Chương trình này kéo dài trong bốn năm, hết hạn vào ngày 5 tháng 12 rồi.
Nhưng theo các nhà ngọai giao, nhiều tháng trước đó, Saddam Hussein thủ lợi vô cùng lớn trong việc buôn lậu xăng dầu, lớn đến mức biện pháp cấm vận của LHQ trở thành gần như vô hiệu.
Richard Butler, trưởng đoàn thanh tra vũ khí của LHQ tại Iraq từ 97 đế 99, tường trình với Uûy Ban Quân Lực Thượng Nghị Viện Mỹ, rằng việc buôn bán lậu ấy rất quyến rũ đối với Saddam.
Với đà tăng giá xăng dầu thời gian qua, việc ngưng xuất cảng từ 2 đến 3 triệu thùng dầu thô của Iraq sẽ tạo hậu quả bất lợi đáng sợ cho nền kinh tế thế giới, Butler cảnh giác. Saddam chỉ cần nói ngưng chương trình bán xăng dầu đổi thực phẩm của LHQ nữa là tai họa sẽ xảy ra.
Richard Perle, cố vấn an ninh quốc phòng của thời TT Reagan, cũng thấy nếu Saddam từ chối cung ứng dầu thô, thị trường thế giới sẽ phải chịu ảnh hưởng rất lớn.
Theo các giới chức quân sự trong Bộ Chỉ Huy LHQ vùng Trung Đông, nhiều quan chức của Iran cho phép các tàu chở dầu lậu đi ngang qua vùng biển của nước này để được chia lợi lộc.
Butler cũng cho biết mỗi ngày hàng ngàn xe chở dầu lậu được phát hiện vượt biên giới Iran và Thổ nhĩ kỳ. Butler chua chát, chánh quyền của Saddam ở Iraq đang đầy tràn tiền bạc.
Việc buôn bán lậu có phiêu lưu thực nhưng giúp cho Saddam nhiều phương tiện củng cố chánh quyền và quân đội, kềm kẹp dân chúng trong nước. Nó còn giúp cho Saddam khả năng kiểm soát, lũng đoạn lẫn gía dầu trên thế giới, theo nhận xét của Walter Slocombe, Cố vấn trưởng về đối ngoại của Bộ Quốc Phòng Mỹ. Nếu Mỹ và Đồng Minh không ngăn chận trên biển, việc buôn bán lậu xăng dầu của Iraq sẽ mạnh hơn nhiều.
Chương trình của LHQ cho Iraq bán dầu để mua hàng nhân đạo, nhứt là thực phẩm và thuốc men; thỏa thuận ấy không hạn chế số dầu Iraq bán ra. Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết, nếu giá dầu như hiện tại, Iraq có thể bán ra đến 20 tỷ đô la trong năm tới thay vì chỉ 15 tỷ như thời gian trước năm 1991,Iraq thua cuộc Chiến Tranh Vùng Vịnh.
Có khác chăng là số tiền bán dầu 13 tỷ đô la trước khi thua trận được Saddam sữ dụng cho quân lực, theo nhận xét của Edward Walker, Phụ tá Bộ trưởng Ngoại giao đặc trách Trung Đông sự vụ. Tuy nhiên, cũng theo giới chức này, ngay đối với số tiền bán dầu để đổi thực phẩm vì lý do nhân đạo, chánh quyền Baghdad vẫn lạm dụng cho quân lựcnhư thường.
Cụ thể , các vùng người Kurdish ở Bắc Iraq, nơi LHQ kiểm soát việc phân phối thực phẩm của chương trình bán dầu đổi thực phẩm, trẻ em suy dinh dưỡng đã bị cắt khẩu phần hơn phân nửa từ năm 1996.
Trong các vùng do Baghdad kiểm soát ở Nam Iraq, tử suất của trẻ em tăng gấp đôi từ khi Chiến Tranh Vùng Vịnh chấm dứt. TNS Kennedy cho biết Mỹ nhập một phần ba số dầu của Iraq. Còn Iraq thì đòi hỏi mỗi thùng dầu Iraq bán ra, 50 cents phải được đi thẳng vào Iraq. Iraq được sữ dụng nó không qua ï kiểm soát của LHQ. Mỗi ngày số tiền ấy tính ra hơn một triệu đô la.
Khai thác tình hình căng thẳng năng lượng trên thế giới, Saddam đang đánh cuộc với Hội đồng Bảo An LHQ, bắt bí biến quyết định cấm vận Iraq , mong biến nghị quyết này gần hay không còn hiệu lực. Nhưng Saddam có thể lầm, Còn nguồn cung cấp năng lượng thay thế cho Iraq. Đó là A Rập Saudi và các kho dự trữ. Và Iraq còn có thể sai lầm tai hại hơn với chánh quyền Bush sắt tưụ chức. Chưa chi vị tân bộ trưởng ngoại giao vốn là người chỉ đạo cuộc chiến tranh đánh bại Iraq chớp nhoáng trước đây, vị tướng hồi hưu này, đã gián tiếp cho Iraq biết chánh quyền độc tài của Saddam sẽ không tồn tại trong tương lai gần thôi.
Lý Thuyết Văn Học Thực Hành Phê Bình